IV SA/Gl 602/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-03-15

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca nadsztygara przeróbki mechanicznej węgla, polegająca na nadzorze i kontroli procesów technologicznych, może zostać zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych?
Ratio decidendi
Praca nadsztygara przeróbki mechanicznej węgla, polegająca na nadzorze i kontroli procesów technologicznych, nie może zostać zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Kluczowe jest, aby praca była wykonywana bezpośrednio z surowcem lub produktami przejściowymi, a nie polegała jedynie na czuwaniu nad prawidłowym funkcjonowaniem procesu poprzez kontrolę i nadzór nad innymi pracownikami.
Stan faktyczny
Skarżący, J. K., pracownik kopalni, zakwestionował brak umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach, mimo pracy na stanowisku nadsztygara przeróbki mechanicznej węgla. Organy administracji odmówiły uwzględnienia jego wniosku, uznając, że jego praca, choć związana z procesem przeróbki, nie jest pracą wykonywaną bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Skarżący podniósł, że jego praca wymagała dużego wydatku energetycznego i była wykonywana w wymuszonej pozycji ciała, a jego stanowisko było wcześniej kwalifikowane jako praca w szczególnych warunkach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę. Pismem datowanym na 18 sierpnia 2010 r. J. K., powołując się na art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. 237, poz. 1656 ze zm.) złożył do Okręgowego Inspektora Pracy w K. skargę na pracodawcę - Kompanię Węglową S.A. - Oddział K.W.K. "A" w R., kwestionując fakt nieumieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Podkreślił bowiem, że od 1 czerwca 1972 r. pracował w górnictwie na stanowisku dozoru, obecnie jako nadsztygar - bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, zaś stanowisko to było wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. odmówił nakazania umieszczenia wyżej wymienionego w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej u pracodawcy ustalono, że J. K. jest zatrudniony na stanowisku nadsztygara przeróbki mechanicznej, w pełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy zawartej w dniu 1 czerwca 1972 r., (w okresie wcześniejszym pracował jako stażysta na powierzchni). Równocześnie z przedstawionych przez pracodawcę dokumentów dotyczących opisu czynności i oceny ryzyka zawodowego związanego z pracą na stanowiskach dozoru ruchu wynika, że do obowiązków wyżej wymienionego należą czynności związane z kontrolą, nadzorem i organizacją robót w podległych jednostkach organizacyjnych. Inspektor Pracy przywołał treść art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, zgodnie z którym prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Dlatego podstawowym kryterium zaliczenia prac do wykonywanych w szczególnych warunkach jest umieszczenie ich w załączniku nr 1 do wspomnianej ustawy. Następnie organ pierwszej instancji wskazał na art. 3 ust. 2 lit. e) cytowanej ustawy, podkreślając, że czynniki ryzyka, o których mowa w przywołanym ust. 1 tego przepisu, to ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała, powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, lub bardzo ciężkie prace fizyczne, to jest związane z wydatkiem energetycznym przekraczającym 8.400 kJ. W dalszej części uzasadnienia decyzji zaznaczono, że pkt 1 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r., odnoszący się do pracowników zakładów przeróbczych definiuje te prace jako "prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu". W tym kontekście Inspektor Pracy przyznał, że z przedstawionych kontrolującym wyników pomiaru wydatku energetycznego przeprowadzonego w kwietniu 2010 r. w K.W.K. "A" [...] wynika, iż efektywny wydatek energetyczny na zmianę roboczą, na stanowisku dozór wyższy (mężczyzna) wyniósł odpowiednio 9.324,7 kJ ("A’) i 8550,2 kJ ( "A’’"), co pozwala na zakwalifikowanie wykonywanej przez stronę pracy jako bardzo ciężkiej. Podkreślił jednak, że nie można jej uznać za pracę, o której mowa w przywołanym wyżej unormowaniu, gdyż nie była to praca fizyczna i nie była ona związana z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności wykonywania czynności w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała. Nadto organ pierwszej instancji zaakcentował, iż J. K. nie wykonywał prac bezpośrednio przy obróbce mechanicznej węgla. Za takie uważa się bowiem wyłącznie czynności związane z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób bądź produkt finalny, a więc dostarczanie surowców, materiałów lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi, odbieranie wyrobów ze stref obróbki itp. W odwołaniu do Okręgowego Inspektora Pracy w K. J. K. domagał się zmiany aktu zapadłego w pierwszej instancji poprzez nakazanie pracodawcy umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Odwołujący się podkreślił, że pracuje stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy przeróbce mechanicznej węgla, podobnie jak inni pracownicy przeróbki i wykonuje czynności związane z wymuszoną pozycją ciała przy wydatku energetycznym przekraczającym wielkość graniczną określoną w art. 3 ust. 2 lit. e) ustawy o emeryturach pomostowych. Zaznaczył przy tym, że zajmowane przezeń stanowisko było dotychczas zakwalifikowane jako praca w szczególnych warunkach na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy w K. utrzymał w mocy decyzję stanowiącą przedmiot odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył ustalenia stanu faktycznego zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej i zaznaczył, że czynnikami ryzyka kwalifikującymi do umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze może być efektywny wydatek energetyczny bądź inny czynnik wskazany w ustawie o emeryturach pomostowych pod warunkiem, że prace te zostały ujęte w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do tej regulacji, w którym wymienione zostały między innymi (w pkt 1), prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali i ich wzbogacaniu. Wywiódł równocześnie, że przepisy omawianej ustawy wymagają, aby wymienione wyżej warunki, to jest rodzaj pracy oraz czynniki ryzyka były spełnione łącznie. W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż analiza podstawowych obowiązków pracownika dokonana przez organy Państwowej Inspekcji Pracy wykazała, że wykonywana przezeń praca nie może zostać uznana jako wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla, ponieważ określenie "praca bezpośrednio przy przeróbce surowców" należy rozumieć jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowców lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce można zatem zaliczyć dostarczanie materiałów (surowców) lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi czy odbieranie wyrobów ze stref obróbki. Oznacza to, że prace przy kontroli i zapewnieniu ciągłości procesu technologicznego mogą być kwalifikowane jako prace w szczególnych warunkach tylko i wyłącznie w przypadku ich zgodności z przedstawioną wyżej charakterystyką. Z opisu stanowiska pracy odwołującego się wynika natomiast, że charakterystyka wykonywanej przezeń pracy nie pozwala na zakwalifikowanie jej do prac tego rodzaju. W konkluzji organ odwoławczy uznał, że praca wykonywana przez J. K. nie mieści się w wykazie prac, ujętych w załączniku do ustawy o emeryturach pomostowych. Podniósł bowiem, że jakkolwiek wydatek energetyczny towarzyszący jej wykonywaniu przekracza wartości wskazane w art. 3 ust. 1 tej ustawy a równocześnie - wbrew stanowisku organu pierwszej instancji - jest to praca fizyczna, to jednak nie może ona zostać zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu. Dodatkowo Okręgowy Inspektor Pracy w K. zaakcentował, że o tym czy dana praca wykonywana przez określonego pracownika powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach czy też w szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. decyduje nie nazwa stanowiska, lecz charakterystyka pracy, zgodna z kryteriami zawartymi w art. 3 ust. 1 i 3 tej regulacji oraz w załącznikach nr 1 i 2 do cytowanego aktu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie. Zdaniem skarżącego, Kompania Węglowa S.A. - Oddział K.W.K. "A" w R. sporządziła ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach zgodnie z art. 41 ust. 4 tej ustawy, jednak bezzasadnie nie uwzględniła w niej jego osoby. Następnie strona zaznaczyła, że pracuje stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, na stanowisku nadsztygara przeróbki mechanicznej tego surowca, które zaliczane jest do stanowiska dozoru wyższego. Podkreśliła przy tym, że ośmiogodzinny dzień pracy spędza w zakładzie przeróbczym węgla kamiennego "w takich samych warunkach jak inni pracownicy", natomiast przeprowadzony przez specjalistyczną firmę na zlecenie pracodawcy pomiar wysiłku fizycznego na jego stanowisku wykazał wartość wydatku energetycznego dla osób dozoru wyższego w wysokości 9.324,7 kJ, a zatem znacznie wyższą od wartości granicznej określonej w ustawie jako 8.400 kJ, przy czym praca wymaga ciągłego przemieszczania się pomiędzy obiektami znajdującymi się na różnych wysokościach i oddalonych od siebie. Nadto J. K. dodał, że niezrozumiałe jest dla niego stanowisko organu odwoławczego, jakoby za pracę wykonywaną bezpośrednio przy przeróbce można uznać wyłącznie dostarczanie materiałów lub półproduktów oraz ich przetwarzanie ręczne bądź z użyciem narzędzi. Podniósł bowiem, iż bez pracy w dozorze proces technologiczny polegający na przeróbce węgla nie mógłby się dokonywać. Dodatkowo skarżący ponownie zaakcentował, że zajmowane przezeń stanowisko było wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze wskazując przy tym na wadliwe, w jego ocenie, całkowite pominięcie w ustawie o emeryturach pomostowych osób dozoru w wykazie stanowisk zaliczanych do pracy w szczególnych warunkach, który to fakt pozostaje w kolizji z art. 3 tej ustawy w związku z art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podnosząc argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiódł, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Dodał przy tym, że pojęcie "prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" należy rozumieć wąsko jako samodzielne, fizyczne sterowanie tym procesem, z kolei wykonywana przez skarżącego praca w postaci kontroli, nadzoru i organizacji robót nie obejmuje czynności polegających bezpośrednio na obróbce mechanicznej węgla, pomimo iż jest z tym procesem niewątpliwie związana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że rozstrzygnięcie stanowiące jej przedmiot nie narusza obowiązującego prawa. Mocą zaskarżonej decyzji odmówiono nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.). Stosownie do treści przywołanego przepisu, w pojęciu tym mieszczą się prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do cytowanej ustawy, z kolei w art. 3 ust. 2 tej regulacji zostały wymienione rodzaje prac, z którymi związane są dwie kategorie czynników wskazanych w ust. 1 omawianego przepisu. Chodzi tu - po pierwsze - o prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury, do których zakwalifikowano prace pod ziemią, na wodzie, pod wodą i w powietrzu oraz po drugie - o prace w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi. W drugiej z wyżej wymienionych kategorii mieszczą się: a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2, b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C, c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ, d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej. W ocenie skarżącego, fakt, iż wyniki pomiarów wydatku energetycznego na zajmowanym przezeń stanowisku przewyższają wielkość podaną w przepisie ustawy przesądza o tym, że wykonywana przez niego praca była pracą w szczególnych warunkach. Zdaniem Sądu organy obydwu instancji zasadnie jednak przyjęły, iż wspomniana okoliczność nie jest w tym zakresie wystarczająca, albowiem w świetle obowiązujących przepisów konieczne jest jeszcze spełnienie innego wymogu, a mianowicie ujawnienia wykonywanej pracy w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy z dnia 18 grudnia 2008 r. (podobnie: wyrok tutejszego Sądu z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 219/11 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) W tym stanie rzeczy, kwestia mająca zasadnicze znaczenie dla weryfikacji podjętego w sprawie rozstrzygnięcia sprowadza się do oceny, czy praca wykonywana przez J. K. jest pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, czyli wymienioną w pozycji 1 wspomnianego wykazu. Skarżący pracuje jako nadsztygar przeróbki mechanicznej, a zatem nie budzi wątpliwości, że wykonywane przezeń czynności są związane z działalnością zakładu przeróbki węgla kamiennego. Trzeba jednak zaakcentować, że załącznik nr 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. wymaga, aby związek pracy z przeróbką mechaniczną węgla był bezpośredni. Z kolei to, czy praca danej osoby pozostaje w takim związku z przeróbką surowca, zależy od analizy i oceny czynności należących do zakresu jej obowiązków. Warto tu podkreślić, że - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - decydujące znaczenie ma w tym kontekście nie miejsce zatrudnienia, ale rodzaj wykonywanych czynności. Orzekające w sprawie organy powołały się na opis stanowiska pracy J. K. ustalony w toku kontroli przeprowadzonej u pracodawcy, z której wnioski ujęto w dołączonym do akt sprawy protokole z dnia [...] r. W opisie tym wskazano, iż praca wyżej wymienionego polegała na nadzorowaniu pracy dozoru oddziałowego, prowadzeniu ruchu zakładu przeróbczego, kontroli procesów technologicznych, nadzorze nad robotami na zmianach roboczych, nadzorze nad usuwaniem awarii, kontroli i nadzorze przestrzegania i stosowania obowiązującej profilaktyki w zakresie zwalczania zagrożenia wybuchem pyłu węglowego, metanu oraz zagrożenia pożarowego, kontroli obcych podmiotów gospodarczych, kontroli obiektów budowlanych w podległych rejonach, kontroli zwałów węgla, kontroli i przeciwdziałaniu zagrożeniom technicznym i osobowym, a także na kontroli stosowania przez pracowników środków ochrony indywidualnej, przepisowej odzieży roboczej i narzędzi pracy. Mając na względzie powyższe, skład orzekający uznał, że Okręgowy Inspektor Pracy w K. miał podstawy do tego, aby przyjąć, iż praca J. K., jakkolwiek pozostaje w bezspornym związku z działalnością zakładu przeróbki mechanicznej węgla, to jednak sprowadza się do czuwania nad zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania procesu obróbki tego surowca w głównej mierze poprzez kontrolę i nadzór nad pracownikami wykonującymi czynności w ramach tego procesu. Związek ten nie ma zatem charakteru bezpośredniego, który wystąpiłby tylko wówczas, gdyby skarżący pracował z węglem (ręcznie lub z użyciem narzędzi), czy obsługiwał maszyny i urządzenia dokonujące jego przeróbki na różnych etapach. W tym stanie rzeczy zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść skutku. Okoliczność, iż zatrudnienie na zajmowanym przez stronę stanowisku kwalifikowane było jako praca w warunkach szczególnych w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) nie może rzutować na ocenę prawidłowości zaskarżonego aktu. Skutkiem zmiany przepisów wprowadzonej ustawą o emeryturach pomostowych jest bowiem to, że skarżący nabędzie uprawnienia emerytalne na zasadach ogólnych. Z kolei sąd administracyjny dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne, zaś organ ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania swojego rozstrzygnięcia. Skarżący domagał się wpisania do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Uregulowania przywołanego wyżej rozporządzenia nie mogły zatem mieć zastosowania w sprawie ani też nie mogły wywrzeć wpływu na interpretację przepisów aktualnie obowiązujących. Należy zaznaczyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 16 marca 2010 r. (sygn. akt K 17/09), z dnia 25 listopada 2010 r. (sygn. akt K 27/09) oraz z dnia 3 marca 2011 r. (sygn. akt K 23/09) odnosząc się do ustawy o emeryturach pomostowych i porównując przepisy dotychczasowe oraz obecne, wskazał, iż w cytowanej ustawie przyjęto inną konstrukcję określenia wykazów prac w szczególnych warunkach. Mianowicie, prawo do emerytur pomostowych określone zostało przede wszystkim w relacji do rodzajów prac, natomiast prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wyznaczane było w relacji do wykazu stanowisk, ustalanych w poszczególnych zakładach przez uprawnione podmioty, zgodnie z rozporządzeniem z 1983 r. Trybunał podkreślił, że celem dokonanej zmiany było wyeliminowanie sytuacji, gdzie formalnie zajmowane stanowisko nie odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy. Taka sytuacja mogła powodować, ze pracownicy wykonujący ten sam zawód w różnych zakładach mogli wykonywać prace o różnej intensywności i w różnych warunkach środowiska. Natomiast w wykazach stanowisk stanowiących załącznik do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. zostały wskazane jedynie te rodzaje prac, które spełniają kryteria definicji prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze zawarte w art. 3 ust. 1 i 3 omawianej regulacji. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że akt stanowiący przedmiot skargi nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło