IV SA/Gl 607/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 2 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), nie stwierdził u A. O. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny, potwierdzając fakt zatrudnienia A. O. w warunkach narażenia na szkodliwe działanie hałasu, nie stwierdził podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej słuchu. Organ podkreślił, że strona była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , gdzie nie rozpoznano choroby zawodowej z uwagi na niespełnione kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. A. O. w odwołaniu wniósł o zmianę powyższej decyzji i stwierdzenie u niego choroby zawodowej słuchu oraz opisał swoje problemy ze słuchem argumentując, że o chorobie zawodowej nie decyduje stopień uszkodzenia słuchu, ale związek przyczynowy pomiędzy pracą i występującym schorzeniem. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, iż dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę A. O. w narażenia na hałas w latach 1984-2007 w KWK "A" w R. jako ślusarz maszyn i urządzeń górniczych, ślusarz metaniarz, ślusarz pod ziemią. Ponadto odwołujący został poddany badaniu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), w którym stwierdzono trwałe podwyższenie progu słuchu obustronnie - UP-25db, UL-30db oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...]r. nr [...]), gdzie również stwierdzono podwyższenie progu słuchu obustronnie - UP-24db, UL-28db. Lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u badanego istnienie choroby zawodowej narządu słuchu i nie zakwalifikowali rozpoznanego niedosłuchu do poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczeń uznano, że stwierdzony na podstawie aktualnych badań audiometrycznych stan narządu słuchu odwołującego nie spełnia określonych w wykazie chorób zawodowych kryteriów diagnostycznych, ze względu na wielkość ubytków słuchu (obustronnie poniżej 45dB). Inaczej ujmując trwałe podwyższenie progu słuchu, obustronnie nie spełniające kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym nie upoważniają, zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi, do uznania choroby zawodowej narządu. Dodatkowo wskazano, że orzeczenie lekarskie WOMP z dnia [...]r. zostało wprawdzie wydane na podstawie nie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., jednakże w świetle obecnie obowiązujących przepisów (§ 11 ust. 1 aktualnego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.) zachowuje swoją ważność, gdyż zakres badań i ich metodologia nie uległy zmianie. W konsekwencji wobec braku rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw do uwzględnia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy oparł swoją decyzję o niepełny materiał dowodowy i nie zwrócił uwagi na istotne sprzeczności zawarte w orzeczeniach lekarskich, na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Wskazał, że orzeczenia lekarskie budzą uzasadnione wątpliwości, gdyż pomimo potwierdzenia jego pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej oraz istnienia obustronnego odbiorczego uszkodzenia słuchu, nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Tymczasem w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. IMPiZŚ wskazuje jednoznacznie na niedosłuch czuciowo - nerwowy obustronny, natomiast w orzeczeniu z dnia [...]r. WOMP wskazuje na obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu, trwałe podwyższenie progu słuchu. Nadto pomimo wystąpienia sprzeczności organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu opinii biegłego laryngologa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd miał na uwadze przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r. poz. 869). Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja zawarta w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły łącznie przesłanki określone w cytowanym powyżej art. 235¹ K. p. Według organów obydwu instancji skarżący wykonywał pracę w warunkach narażenia zawodowego. Jednakże nie został rozpoznany u niego obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymieniony w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W tym zakresie trafnie podkreślił organ odwoławczy, że lekarze specjaliści Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., w orzeczeniu z dnia [...]r. orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, gdyż po przeprowadzeniu diagnostyki audiologicznej, stwierdzili przesunięcie progu słuchu ucha prawego - 25 dB i ucha lewego - 30 dB, a więc nie spełniające kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, określonego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Następnie - na potwierdzenie powyższych ustaleń - organ odwoławczy podniósł, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , w orzeczeniu z dnia [...]r. również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu, a badania audiologiczne wykazały przesunięcie progu słuchu, niespełniające kryterium wielkości ubytku słuchu - obustronnie poniżej 45 dB (UP-24 i UL-28). Prawidłowo zatem organy obydwu instancji przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczają rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Orzeczenia lekarskie obydwu jednostek orzeczniczych, zgodnie potwierdzają, że niedosłuch występujący u skarżącego - nie spełnił kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości określonej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, co stanowi wystarczającą podstawę odmowy rozpoznania choroby zawodowej. Jak również trafna była ocena organu odwoławczego, że orzeczenia lekarskie obydwu jednostek medycznych są ze sobą spójne. Odnośnie zawartego w odwołaniu wniosku skarżącego o uwzględnienie posiadanych przez niego wyników badań laryngologicznych i opinii biegłego laryngologa, wskazać należało, że zgodnie z § 8 ust. 2 w związku z ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, organ może zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację tylko wówczas, gdy są podstawy do oceny, że dane zawarte w orzeczeniu lekarskim są niewystarczające do wydania decyzji. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dysponował konkluzjami orzeczeń lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczyły rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Wobec tego uznać należało, że wydanie decyzji na podstawie wymienionych orzeczeń było konsekwencją prawidłowej oceny przez organ materiału dowodowego zebranego w sprawie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące rozbieżności występujących w treści orzeczeń lekarskich. Wnioski obydwu orzeczeń, jak już była o tym mowa, są ze sobą spójne i zgodnie potwierdzają, że niedosłuch występujący u skarżącego nie spełnił kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości określonej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Nie ma przy tym znaczenia, w jakim stopniu rozpoznany niedosłuch nie spełnił powyższego kryterium. Przepis art. 235¹ Kodeksu pracy określa, że za chorobę zawodową uważa się wyłącznie chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, natomiast kryteria zawarte w poz. 21 tego wykazu nie mają charakteru ocennego, lecz w sposób ścisły określają cechy niedosłuchu stanowiącego chorobę zawodową. W podsumowaniu stwierdzić należało, że w zakresie ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też pominięcia rozpoznania przez organ zarzutów odwołania. Na podstawie prawidłowej analizy orzeczeń lekarskich obydwu jednostek medycznych oraz karty oceny narażenia zawodowego organ odwoławczy, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. Odpowiadając na pośrednio przedstawione w treści odwołania zarzuty należy podnieść za upowszechnionym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 maja 2009 r. o sygn. akt IV SA/G1 896/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r. o sygn. akt II OSK 1743/09 - dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń NSA), że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie u którego z pracodawców wystąpiła przedmiotowa choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Istnieją natomiast przesłanki dla orzekających w sprawie organów administracji, by na podstawie oceny warunków pracy przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca wykonywana przez skarżącego od 1984 r. do 2007 r. mogła spowodować powstanie u niego choroby zawodowej słuchu. Ponadto trzeba podkreślić, iż przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, u których sposób wykonywania pracy mógł spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Z tego względu zarzut pośrednio zawarty w odwołaniu o nie zbadaniu narażenia skarżącego na hałas podczas pracy w latach 1974-1984 i nie ustalenia, w jakim zakładzie nastąpiło u skarżącego pogorszenie słuchu, nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną stwierdził zatem, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.