IV SA/Gl 608/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008r. sprawy ze skargi P.O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 104 §1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u P. O. choroby zawodowej, w postaci [...] spowodowanego [...], - wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W motywach rozstrzygnięcia organ administracyjny podniósł, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez specjalistyczną jednostkę służby zdrowia, przy równoczesnym wykazaniu istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem a warunkami środowiska pracy. Zważywszy powyższe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. przyznał, że skarżący od dnia [...] do chwili obecnej był zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego [...] kolejno na stanowiskach: [...] i podczas pracy był narażony na [...] o natężeniu [...], zaś przez około 3 tygodnie w roku do [...]. Podkreślił jednak, iż w toku przeprowadzonego postępowania, stronę poddano badaniom [...] w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. Na ich podstawie w dniu [...] wymieniona placówka wydała orzeczenie lekarskie nr [...], które w sposób jednoznaczny wykluczyło, aby rozpoznana choroba [...] spowodowana była przyczynami zawodowymi. W odwołaniu do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. P. O. wniósł o zmianę rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji poprzez stwierdzenie choroby zawodowej. Skarżący wywiódł, iż zarówno omawiana decyzja, jak i stanowiące jej podstawę orzeczenie lekarskie obarczone są istotnymi błędami. Wskazał bowiem, że jakkolwiek przywołane orzeczenie lekarskie wykluczyło zawodowe pochodzenie schorzenia, to jednak nie określiło innej, realnej przyczyny [...], co wobec niekwestionowanych warunków pracy, w jakich był zatrudniony od roku [...] oraz zdiagnozowanego [...] rzuca cień na prawidłowość rzeczonego aktu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...], działając w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy orzeczenie organu I Instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w G., dotyczące przebiegu pracy skarżącego, w szczególności w zakresie oceny warunków istniejących w środowisku jego pracy, a także co do stopnia narażenia zawodowego. Zaakcentował jednak, że w toku postępowania odwoławczego wyżej wymieniony ponownie został poddany badaniom specjalistycznym w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i przeprowadzone przez tę instytucję badania potwierdziły diagnozę postawioną w postępowaniu przed organem I instancji. Placówka diagnostyczna II stopnia w orzeczeniu z dnia [...] stwierdziła bowiem u badanego [...]. Równocześnie, mając na uwadze charakter ubytku słuchu wyrażający się znacznym stopniem asymetrii [...] do poziomu [...], stwierdziła, iż nie jest on typowy dla skutków działania [...] na [...] i tym samym wykluczyła jego zawodowe pochodzenie. W związku z powyższym, mając na uwadze §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. organ odwoławczy wskazał, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne dla stwierdzenia choroby zawodowej. U skarżącego istnieje wprawdzie [...] i do chwili obecnej jest on zatrudniony w warunkach narażenia zawodowego, jednak przeprowadzone badania specjalistyczne i wydane na ich podstawie orzeczenia lekarskie: z dnia [...], nr [...] oraz z dnia [...], nr [...] zanegowały w sposób jednoznaczny istnienie związku przyczynowego pomiędzy tymi przesłankami, a w konsekwencji w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, P. O. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie choroby zawodowej wywodząc, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie wyjaśniono w sposób dostatecznie precyzyjny wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Podniósł bowiem, że zarówno w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji, jak i w orzeczeniach lekarskich stanowiących podstawę tych rozstrzygnięć stwierdzono pozazawodową etiologię schorzenia nie wskazując innej, rzeczywistej przyczyny [...]. Tymczasem o zawodowym charakterze choroby świadczy jego zdaniem fakt wieloletniej pracy w narażeniu na [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powołał się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swej decyzji raz jeszcze podkreślając, iż specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone przez kompetentne placówki orzecznicze jednoznacznie wykluczyły zawodowe pochodzenie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Równocześnie, po myśli art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że rozstrzygnięcie to odpowiada wymogom prawa. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji określone zostały w §2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z cytowanym przepisem, przez choroby zawodowe należy rozumieć schorzenia ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decydują zatem, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, dwie przesłanki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie rzeczonych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zaś ocena działania czynnika szkodliwego powinna zostać dokonana z uwzględnieniem okoliczności wymienionych w §2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Trzeba przy tym zaznaczyć, że nawet pozytywne ustalenie obydwu wskazanych okoliczności nie przesądza jeszcze o istnieniu domniemania związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Szkodliwe czynniki w środowisku pracy bądź sposób jej wykonywania muszą bowiem stanowić bezsporną lub co najmniej wysoce prawdopodobną przyczynę choroby. W niniejszym przypadku przesłanki wynikające z cytowanego wyżej §2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. nie wystąpiły łącznie. Jakkolwiek bowiem P. O. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej [...], to jednak nie została ona u niego zdiagnozowana przez kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia). W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obydwu instancji - w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego - zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w charakterze [...] był narażony na [...]. Bezsporną jest więc okoliczność świadczenia przez niego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Należy jednak podkreślić, że stosownie do §8 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy a w szczególności ocena narażenia zawodowego oraz dane zawarte w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w §5 wskazanego aktu. W związku z powyższym skarżący był badany w dwóch jednostkach medycznych, to jest w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Z uwagi na charakter schorzenia, lekarze orzecznicy obydwu placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie choroby [...] o charakterze zawodowym. W orzeczeniu drugiej z tych placówek określono natomiast, że istniejąca u P. O. znaczna asymetria [...] nie jest typowa dla skutków działania [...] a równocześnie [...] wyrażone jako średnia arytmetyczna dla [...] wynosi [...] a tym samym nie spełnia kryterium ustalonego w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. na poziomie [...] Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniały wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej [...]. Brak było bowiem podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom płynącym z orzeczeń lekarskich, które w sposób jednoznaczny zaprzeczyły istnieniu choroby wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W tym kontekście argumentacja podniesiona przez stronę w skardze nie mogła odnieść skutku. Należy bowiem podkreślić, że tylko rozpoznanie zawodowego schorzenia przez lekarza specjalistę zatrudnionego w placówce służby zdrowia określonej w §5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. stanowi miarodajną podstawę upoważniającą organy sanitarne obu instancji do stwierdzenia choroby zawodowej. Tymczasem nie budzi wątpliwości, że kryteria te spełniają zarówno Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. jak i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., czyli placówki, których orzeczenia poprzedziły rozstrzygnięcia podjęte przez organy administracyjne obydwu instancji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie mają tu charakter opinii biegłego i stanowią zasadniczy dowód w sprawie, zaś skarżący nie przedstawił przeciwdowodu pozwalającego na zakwestionowanie zasadności wyrażonego w nich stanowiska ani nie podniósł argumentacji, która mogłaby podważyć ich trafność lub rzetelność. O uwzględnieniu skargi nie mógł przesądzić także zarzut, iż orzekające w sprawie organy zaniechały wskazania przyczyny stwierdzonego u strony [...]. Jakkolwiek bowiem celem postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej jest dokładne ustalenie czy dane schorzenie spowodowane zostało zawodowym czynnikiem, to jednak w wypadku stwierdzenia, że ma on charakter pozazawodowy, organ sanitarny nie jest zobligowany do wyjaśnienia jego charakteru i rodzaju. Obowiązkiem tego organu nie jest bowiem udzielenie precyzyjnej odpowiedzi na pytanie, co spowodowało dolegliwość, na którą uskarża się strona, lecz tylko wyjaśnienie, czy przyczyną tą było działanie szkodliwego czynnika występującego w środowisku jej pracy. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego podjęcia i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.