IV SA/Gl 618/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga –Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] nr [...] Wnioskiem z dnia [...] M. P. domagał się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego i zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną, która z dniem [...] otrzymała na jeden rok rentę socjalną, w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia[...] sygn. akt [...] Decyzją z dnia [...] nr[...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działając z upoważnienia Wójta Gminy, na podstawie art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2225 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2004 r., Nr 213, poz. 2162) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu tego wniosku, odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia powołał się na okoliczność, że strona wraz z wnioskiem nie przedłożyła orzeczenia o niepełnosprawności, wymaganego przepisem art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również nie wystąpiła do ZUS-u o przyznanie jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Nadto podkreślił, że strona pobiera rentę socjalną nie na podstawie orzeczenia lekarskiego, ale wyroku sądu. W odwołaniu strona wywiodła, że podstawą przyznania jej renty socjalnej było orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, dlatego powinna pobierać zasiłek pielęgnacyjny z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N.. Decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzją organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji zaakcentowało, że warunkiem przyznania wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego jest przedłożenie przez stronę aktualnego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M., a powoływany wyrok dotyczy kwestii renty socjalnej i nie jest wiążący w sprawie o zasiłek pielęgnacyjny. W skardze z dnia [...] wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Podkreślił, że rentę socjalną przyznaje się na podstawie przepisu art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 z późn. zm.) i to tylko osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu. Nadmienił również, że ZUS Oddział w C. wykonując powołany wyrok sądu z dnia [...] sygn. akt [...] wydał mu nową decyzję z dnia [...] w której wznowił od dnia [...] wypłatę renty socjalnej i orzekł, że jest on okresowo całkowicie niezdolny do pracy (punkt trzeci decyzji). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), zwana dalej w skrócie ustawa o świadczeniach rodzinnych, która między innymi określiła warunki nabywania, zasady ustalania, przyznawania i wypłacania określonych w niej świadczeń (art. 1) oraz ich rodzaje (art. 2). Na podstawie art. 16 § 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie w § 3 tego samego artykułu określone zostały dodatkowe warunki jego przyznania, które wskazują, że świadczenie to przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność ta powstała w wieku do ukończenia przez nią 21 roku życia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący miał ukończone [...] lat, bowiem urodził się dnia [...] jak również od urodzenia legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (por. orzeczenie PZON w M. z dnia [...]o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności akta administracyjne k-[...]). W tym miejscu odwołać się trzeba do brzmienia definicji umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, która określona została w art. 3 pkt 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem ilekroć w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest mowa o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oznacza to niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (lit. a), bądź całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (lit. b), bądź posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów (lit. c). Z zapisów tych jednoznacznie wynika, że celem ustawodawcy było objęcie tym pojęciem (umiarkowanego stopnia niepełnosprawności) każdej całkowitej niezdolności do pracy, wskazanej w powołanym przepisie art. 3 pkt 20 lit. a-c ustawy o świadczeniach rodzinnych, niezależnie od trybu i formy orzekania o niej. W przedmiotowej sprawie skarżący miał przyznane prawo do renty socjalnej na okres jednego roku licząc od dnia [...]Oznacza to, że w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 z późn. zm.) w związku z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118), musiał być przez ten czas całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, a więc utracił zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Jednocześnie art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) traktuje całkowitą niezdolność do pracy, ustaloną na podstawie art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Reasumując przyznanie renty socjalnej, która przysługuje tylko osobie całkowicie niezdolnej do pracy jest zdaniem Sądu równoznaczne z orzeczeniem wobec tej osoby umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym zakresie, skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie całkowicie akceptuje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 6 lipca 2006 r. o sygn. akt IV SA/GL 616/05 (nie publikowane), w sprawie matki skarżącego – H. A.-P. o przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, że powołany i prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...] przyznający skarżącemu prawo do renty socjalnej, przysługującej tylko osobie całkowicie niezdolnej do pracy, musi być traktowany jako orzeczenie o całkowitej jego niezdolności do pracy i oznacza spełnienie przez niego wymogu legitymowania się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący wobec powyższego legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy niezbędnym do przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o treść art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym powołany wyrok wywołuje takie same skutki, jak ostateczna decyzja o przyznaniu świadczenia rentowego i wiąże zarówno Sąd, jak i organy pomocy społecznej. Fakt ten tylko potwierdza decyzja Oddziału ZUS w C. z dnia [...] wznawiająca skarżącemu od dnia [...] wypłatę renty socjalnej na okres jednego roku. Zwrócić należy również uwagę, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego uzależnione jest od niepełnosprawności i terminu jej istnienia, a więc jeżeli skarżący po wygaśnięciu orzeczenia z dnia [...] uzyskał korzystny dla niego i przywołany wcześniej wyrok Sądu Okręgowego w C., to zachowana być powinna ciągłość (kontynuacja) w pobieraniu tego zasiłku, aż do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin jednego roku liczony w tym wyroku (do dnia [...]) W oparciu o omówione i powołane przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji uznać trzeba, że organy administracji rozpatrując niniejszą sprawę dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i nieprawidłowo oceniły zaistniały w niej stan faktyczny, dlatego z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a. zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są wadliwe, a w związku z tym skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji uwzględni powyższe rozważania prawne i wyda stosowne orzeczenie z uwzględnieniem interpretacji powołanych wcześniej przepisów również ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji (odmowa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego) Sąd nie orzekł o sposobie jej wykonania, w oparciu o art. 152 ustawy p.p.s.a.