IV SA/Gl 634/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w P. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji. Stowarzyszenia A w P. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w którym strona skarżąca stwierdziła, że w wyniku wykonania uchwały może dojść do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Kontynuowanie procesu likwidacji szkoły może uniemożliwić przywrócenie stanu poprzedniego i ponowne uruchomienie Szkoły albowiem z uwagi na złą sytuację finansową Gminy P. realne jest sprzedanie nieruchomości wraz z budynkiem szkoły oraz jego wyposażeniem lub też jego wynajęcie. W dalszej części uzasadnienia wniosku o wstrzymanie strona skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące dopuszczalności zastosowania wstrzymania wykonania uchwały. W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do złożonego przez stronę skarżącą wniosku, natomiast w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek Stowarzyszenia A z dnia 13 maja 2016r. o wstrzymanie wykonania uchwały stwierdzono, ze akt ten ma charakter konstytutywny, a jego skutek powstaje z chwilą określoną w uchwale. Nastąpić to powinno w dniu 31 sierpnia 2016r. i wstrzymanie tego skutku nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania uchwały o likwidacji szkoły. Zdaniem składu orzekającego jest to akt podlegający wykonaniu, bowiem – w przypadku jego realizacji – następują konkretne zmiany w rzeczywistości, wskutek których przestaje funkcjonować placówka oświatowa, rozwiązywane są umowy o pracę z jej pracownikami i następuje zmiana miejsca kształcenia uczniów. Jest to zatem akt, co do którego może – po spełnieniu warunków ustawowych - zostać udzielona ochrona tymczasowa na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednolicie również przyjmuje się obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że uchwała o likwidacji szkoły podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie ma charakteru aktu prawa miejscowego. Nie ma zatem do niej zastosowania przepis art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. wykluczający wstrzymywanie wykonania aktów prawa miejscowego, które weszły w życie. Wskazuje się obecnie w orzecznictwie, że uchwała o likwidacji szkoły jest aktem sformułowanym "w sposób konkretny (tak pod względem podmiotowym - jego adresaci to rodzice i dzieci likwidowanej jednostki, jak i przedmiotowym - skonkretyzowana jest dokładnie likwidowana szkoła). [...] ulega jednokrotnemu wykonaniu, a nie jak to jest właściwe dla aktów normatywnych o stricte takim charakterze (np. akty prawa miejscowego), wielokrotnie. Nadto, sam ustawodawca nie uznał (nie nazwał) uchwały o likwidacji szkoły aktem prawa miejscowego ani bezpośrednio, ani też pośrednio, np. poprzez wskazanie, że akt ten podlega opublikowaniu w dzienniku urzędowym województwa (vide postanowienia NSA z dnia 31 sierpnia 2012 r., I OZ 670/12 oraz z dnia 18 września 2012 r., I OZ 691/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Również i z wyżej wskazanych powodów uchwała o likwidacji szkoły może być zatem poddana ocenie z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinien zawierać uzasadnienie, w którym zostaną przytoczone okoliczności przemawiające za wstrzymaniem tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu wymaganiom tym nie sprostał wniosek złożony w przedmiotowej sprawie, szczególnie w kontekście okoliczności faktycznych na dzień złożenia tj. na dzień 20 czerwca 2016 r. Uchwała o likwidacji szkoły została podjęta w dniu 29 marca 2016 r. Skarga wpłynęła do sądu w dniu 21 lipca 2016 r. , zawarty w niej wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały mógł zostać rozpoznany dopiero po uzupełnieniu braków formalnych skargi, co nastąpiło w dniu 17 sierpnia 2016 r. (k. 65). Bezspornie zatem upłynął znaczący okres czasu od podjęcia uchwały do momentu przedstawienia wniosku do rozpoznania (ponad trzy miesiące) skutkujący zaawansowaniem procesu likwidacji szkoły przewidzianej na dzień 31 sierpnia 2016r. Należy też zwrócić uwagę, że nawet w przypadku likwidacji szkoły w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na odwracalność tego procesu. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 670/12, "jeżeli okaże się, że w ramach kontroli sądowoadministracyjnej uchwała o likwidacji szkoły zostanie, nawet nieprawomocnie, wyeliminowana z obrotu prawnego [...], wówczas Gmina [...] będzie zobowiązana do zapewnienia funkcjonowania zlikwidowanej placówki w poprzedniej formule. Gmina poniesie także odpowiedzialność odszkodowawczą za ewentualne szkody powstałe w związku z wadliwą likwidacją publicznej szkoły podstawowej". W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.