IV SA/Gl 64/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S.B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżący w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wskazał, że nie ma środków finansowych niezbędnych do zatrudnienia prawnika. Podniósł, że posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w związku z [...] r. Jednocześnie zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma synami oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Posiada mieszkanie lokatorskie o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód rodziny skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...] zł, na który składają się emerytura pobierana przez skarżącego w kwocie [...] zł oraz emerytura żony skarżącego w kwocie [...] zł. Przedłożone przez skarżącego dokumenty uznano za niewystarczające dla oceny jego sytuacji materialnej dlatego wezwaniem z dnia [...] r. zwrócono się do niego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W odpowiedzi skarżący nadesłał dokumenty wskazujące na wysokość wydatków dokonywanych z tytułu opłat za czynsz, zakup leków opłat za telefon, gaz i energię elektryczną oraz innych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. , stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku S. B. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Zważywszy bowiem na relacje pomiędzy dochodem przypadającym na czteroosobowe gospodarstwo domowe, a rozmiarem wydatków, które obciążają rodzinę Sąd uznał, że przesłanka wynikająca z powołanego na wstępie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W tym miejscu należy wskazać, że dochód gospodarstwa domowego skarżącego to kwota [...] zł. na która składa się emerytura pobierana przez skarżącego w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w kwocie [...] zł. Ponadto skarżący w uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że jego syn T.B. studiuje zaocznie na Politechnice [...] i nie otrzymuje żadnego stypendium, natomiast na zaspokojenie potrzeb związanych z nauką czasami wykonuje pracę na umowę zlecenie. Zaznaczył przy tym, że za miesiąc lipiec uzyskał on dochód w kwocie [...] zł. Wskazał ponadto, że koszt studiów syna to kwota [...] zł na semestr. Dlatego Sąd uznał, że syn pomimo, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną skarżącego i na jego utrzymaniu, samodzielnie opłaca studia zaoczne. Wobec tego koszt opłaty semestralnej nie został przez Sąd uwzględniony w wydatkach rodziny. Jednocześnie na podstawie dokumentów źródłowych przedłożonych przez skarżącego ustalono, że średnie miesięczne koszty stałe obciążające rodzinę wynoszą [...] zł. Na kwotę tą składają się wydatki z tytułu czynszu – [...] zł, opłata za gaz – [...] zł, opłata za energię elektryczną – [...] zł, oraz dopłata do energii elektrycznej w przeliczeniu na miesiąc – [...] zł, opłata za wodę – [...] zł, opłata za telefon – [...] zł, opłata za internet – [...] zł, oraz wydatki na leki w kwocie [...] zł. Ponadto rodzina skarżącego opłaca ratę kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] zł oraz polisę ubezpieczenia na życie w kwocie [...] zł. Z powyższego wyliczenia wynika, że po odliczeniu wspomnianych wydatków do dyspozycji rodziny skarżącego pozostaje kwota [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Nawet zatem uwzględniwszy konieczność pomniejszenia wyżej wskazanej kwoty o wydatki, jakie wiążą się z koniecznością zakupu żywności, oraz środków czystości czy odzieży dla czteroosobowej rodziny kwota [...] zł powinna umożliwić poczynienie oszczędności wystarczających na uiszczenie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. W tym miejscu zaznaczyć należy, że Sąd uwzględnił w kosztach utrzymania rodziny skarżącego między innymi koszt polisy ubezpieczeniowej w kwocie [...] zł. Wydatek ten jest znaczący i na pewno nie należy do niezbędnych potrzeb rodziny skarżącego, a przecież rodziny ubiegające się o prawo pomocy to z reguły ludzie nie mogący zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych. To właśnie do takich osób skierowane jest prawo pomocy nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych. Z sytuacją istnienia zagrożenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny mamy do czynienia bowiem dopiero wówczas, gdy w skutek uiszczenia kosztów doszłoby do takiego zachwiania sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i swoim najbliższym przynajmniej minimum warunków socjalnych (podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II FZ 137/05). Tymczasem skarżący posiada środki na zapłatę wszystkich bieżących opłat oraz pozostaje mu do dyspozycji kwota, która bez wątpienia wystarcza na zapewnienie rodzinie koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu rodzina nie poniesie dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika skoro dochód jaki osiąga pozwala na poczynienie stosownych oszczędności w celu zgromadzenia niezbędnych środków do prowadzenia sprawy sądowej. Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej okoliczności Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.