IV SA/Gl 642/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-11-15

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeśli osoba zobowiązana nie przedstawiła dowodów potwierdzających występowanie szczególnie uzasadnionych okoliczności, takich jak długotrwała choroba, mimo wezwania organu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, nawet jeśli spełnione są przesłanki wskazane w uchwale rady gminy, gdyż jest to decyzja podejmowana w ramach uznania administracyjnego. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie ulgi spoczywa na osobie zobowiązanej. W przypadku braku przedstawienia wymaganych dowodów, takich jak zaświadczenie lekarskie potwierdzające długotrwałą chorobę, organ może odmówić odstąpienia od ustalenia opłaty.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wskazując na dochody skarżącego przekraczające kryterium dochodowe i brak przesłanek do ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że odstąpienie od opłaty jest uznaniowe i wymaga wykazania szczególnie uzasadnionych okoliczności, których skarżący nie udowodnił, mimo wezwania do przedłożenia dokumentacji medycznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i błędną wykładnię przepisów dotyczących opłat za pieczę zastępczą, twierdząc, że jego sytuacja finansowa i zdrowotna uzasadnia odstąpienie od opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi V. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę. Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r. odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego, tj. N. S., w pieczy zastępczej w okresie od 1.09.2017 r. do dnia 31.08.2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał że matka dziecka zmarła w dniu [...]2014 r., natomiast skarżący w grudniu 2016 r. zawarł związek małżeński i zamieszkał wraz z żoną, a od kwietnia 2017 r. zmienił miejsce pracy. W miesiącu sierpniu 2017 r. osiągnął wynagrodzenie w wysokości 1938,36 euro, co stanowiło na dzień wydania decyzji kwotę 8062,22 zł. Organ wskazał, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w D., sygn. akt: [...], z dnia [...] r. zasądzono od skarżącego alimenty na rzecz córki N. S. w wysokości 170 euro, co stanowi na dzień wydania decyzji tj. [...]r. kwotę 707,08 zł. Dochód skarżącego, pomniejszony o powyższe alimenty wynosi miesięcznie 1768,36 euro, tj. 7355,14 zł. miesięcznie. Kwota dochodu przekracza zatem ustawowe kryterium dochodowe, albowiem w przypadku strony wliczając dziecko, za które jest ustalana opłata, kryterium wynosi 1.542,00zł. Organ ustalił miesięcznie wydatki strony na kwotę 1027,50 euro, tj. 4273,68 zł. (w tym: czynsz 450 euro, woda 54,00 euro, prąd 71 euro, Internet i telewizja 17,50 euro, telefon 35 euro, leki, koszt zakupu obuwia, odzieży, środków czystości 400 euro), a zatem do dyspozycji strony pozostaje kwota 3081,46 zł. miesięcznie, co również przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które wynosi 1.542,00 zł. Organ powołał się w uzasadnieniu decyzji na Uchwałę nr IV/66/2015 Rady Miejskiej w D. z dnia 28.01.2015r. ze zmianami, w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej oraz w przypadku dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo - leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno - opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd i stwierdził, że w przypadku strony nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez skarżącego V.S. – reprezentowanego przez pełnomocnika – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 193 i 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 ze zm.). Następnie podniósł, że uchwałą IV/66/2015 z dnia 28 stycznia 2015r. Rada Miejska w D. określiła szczegółowe warunki umorzenia w całości lub części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty z pobyt dziecka lub osoby, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej oraz w przypadku dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd. Organ wskazał, że zgodnie z § 5 tej Uchwały, można odstąpić od ustalenia opłaty od osoby zobowiązanej za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej, po rozeznaniu jej sytuacji majątkowej lub rodzinnej, jeżeli: - 1) osoba zobowiązana korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej z uwzględnieniem w kryterium dochodowym rodziny, dziecka, dzieci lub osoby pełnoletniej, za które ustalana jest opłata; 2) osobą zobowiązaną jest nieletni rodzic, nie posiadający dochodu; 3) ponoszenie opłaty w sytuacjach szczególne uzasadnionych np.: niepełnosprawnością, długotrwałą chorobą, bezrobociem, zdarzeniem losowym, stanowiłoby nadmierne obciążenie budżetu osoby zobowiązanej. Organ wskazał, że pełnomocnik strony w piśmie z dnia 23.10.2017 r. wniósł o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka – N. S. w pieczy zastępczej za okres od dnia 1.09.2017 r. do nadal z uwagi na to, że ponoszenie opłaty będzie stanowiło nadmierne obciążenie budżetu V.S.. Pełnomocnik strony wskazał, że V. S. nie jest w stanie bez uszczerbku dla własnego utrzymania ponosić tej opłaty. Wynagrodzenie, które otrzymuje, po odliczeniu kwoty alimentów ledwo wystarcza mu na codzienne życie. Dodatkowo, ze względu na swój stan zdrowia nie jest on w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 8.11.2017 r. zwrócił się do pełnomocnika strony o przedłożenie między innymi zaświadczenia lekarskiego (z tłumaczeniem na język polski) potwierdzającego występowanie długotrwałej choroby skarżącego oraz ponoszenie przez stronę w związku z tym znacznych wydatków na zakup leków i leczenie. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo organu pierwszej instancji w zakreślonym terminie tj. do 8.02.2018 r. Do odwołania z dnia 12.03.2018 r. pełnomocnik strony również nie dołączył zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego występowanie długotrwałej choroby skarżącego. Następnie organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu I instancji, jako wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa i mieszcząca się w granicach uznania administracyjnego, zasługiwała na utrzymanie w mocy. W szczególności organ stwierdził, że okoliczności, jakie strona podała w odwołaniu, nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie, a użyty przez stronę argument, iż sytuacja finansowa małoletniej N. S. jest bardzo stabilna i odpowiednia do jej usprawiedliwionych potrzeb, gdyż strona płaci miesięcznie ok. 730 zł alimentów, a rodzina zastępcza otrzymuje co miesiąc kwotę 1.000,00 zł., a zatem kwota 1.700,00 zł. miesięcznie pozwala na całkowite pokrycie uzasadnionych potrzeb dziecka, nie może przemawiać za zastosowaniem wobec strony ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej. Organ podkreślił, że jedynie fakt płacenia przez stronę alimentów na rzecz córki umieszczonej w pieczy zastępczej może wpływać na wysokość ustalonej z tego tytułu opłaty. Strona musi mieć bowiem świadomość, że środki finansowe, jakie rodzina zastępcza otrzymuje na utrzymanie małoletniej N. S. pochodzą ze środków publicznych, tj. z pieniędzy wszystkich podatników, dlatego Państwo musi dochodzić ich zwrotu od osób zobowiązanych. Organ dodał, że nawet w sytuacji spełnienia którejkolwiek z przesłanek, o jakich mowa w § 5 cytowanej wyżej Uchwały, organ I instancji może ale nie musi odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Wskazał, że decyzja w sprawie ewentualnego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest decyzją podejmowaną w ramach uznania administracyjnego i rozstrzygnięcie organu I instancji nie przekracza granic uznania administracyjnego. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim stwierdzić, iż nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności, stawiające rodzinę w trudnej i niemożliwej do przezwyciężenia sytuacji życiowej, takie jak znaczne koszty związane z długotrwałym leczeniem, rehabilitacją itp. Dodał, że w sprawach związanych z zastosowaniem jakichkolwiek ulg wobec osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt ich dzieci w pieczy zastępczej należy wyważyć słuszny interes obywatela, jak i interes społeczny, zaś o istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie, lecz obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Podkreślił, że środki budżetowe dla wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej muszą zostać zabezpieczone w ilości pozwalającej na korzystanie z nich przez wszystkich uprawnionych, a ustawodawca przyjął zasadę, zgodnie z którą za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę. Strona musi mieć świadomość, że będąc rodzicem jest zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt swojego dziecka w rodzinie zastępczej, jeżeli sama go nie wychowuje i nie utrzymuje. Organ stwierdził, że za odmową odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej przemawia to, iż strona jest osobą pracującą, osiąga wynagrodzenie w wysokości 8062,22 zł., co nawet po odjęciu alimentów płaconych na rzecz córki, przekracza znacznie ustawowe kryterium dochodowe, określone w ustawie o pomocy społecznej, ponadto strona nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności, takie jak: niepełnosprawność, długotrwała choroba, bezrobocie, zdarzenie losowe, które stanowiłoby nadmierne obciążenie budżetu osoby zobowiązanej. Organ podkreślił, że zarówno w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji ( w związku z pismem z dnia 8.11.2017 r.) jak i do odwołania strona nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego, że jest osobą niepełnosprawną, czy długotrwale chorą. Dlatego też stwierdzić należy, że w przypadku strony nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ dodał, że nawet jeżeli w obecnej sytuacji strona nie posiada wystarczających środków finansowych na pokrycie wszystkich opłat (również zaległych) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, to w takich sprawach należy brać pod uwagę nie tylko aktualną sytuację strony, ale także ewentualną możliwość uregulowania przedmiotowej odpłatności w przyszłości. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – podniósł zarzut naruszenia następujących przepisów: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji błędną ocenę możliwości finansowych V. S., osiąganych przez niego dochodów, ponoszonych przez niego kosztów utrzymania oraz poprzez przyjęcie, że przedstawione przez skarżącego w odwołaniu z dnia 12 marca 2018 r. okoliczności nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności, które wskazywałyby na fakt, że V. S. nie spełnia warunków do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej oraz zaniechaniu przedstawienia dowodów, na których organ II instancji oparł się czyniąc w przedmiotowej sprawie kwestionowane ustalenia, a także zaniechaniu podania przyczyn, z powodu których innym twierdzeniom i dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz § 5 pkt 3 uchwały nr IV/66/2015 Rady Miejskiej w D. z dnia 28 stycznia 2015 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie, w jakim uznano, że skarżący nie spełnia warunków do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i wydanie przez to decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sytuacji, powinna ona być uchylona. Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, ewentualnie wniósł o uchylenie decyzji organu administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazał , że w decyzji niesłusznie przyjęto, iż podniesione przez niego w odwołaniu okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Podniósł, że jest zatrudniony w firmie A [...] jako kierowca i otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.441,75 euro netto (2.166,25 euro brutto). Nie ma żadnego innego źródła utrzymania. Wiele lat temu stwierdzono u niego przepuklinę dysku w dolnym odcinku kręgosłupa, co wiąże się z silnymi bólami. Z tego też powodu nie może wykonywać cięższych prac fizycznych, ani podjąć dodatkowego zatrudnienia. Od grudnia 2016 r. skarżący pozostaje w związku małżeńskim. Koszt utrzymania wspólnego mieszkania wynosi ok. 595,00 euro. Na stałe miesięczne wydatki ponadto składają się m.in., opłaty za prąd, internet, telewizję, benzynę, leki, koszty zakupu obuwia, odzieży, środków czystości, rata kredytu, które łącznie wynoszą ok. 1.278,00 euro. Dodatkowo, skarżący przekazuje co miesiąc 170,00 euro tytułem alimentów na rzecz małoletniej N. S., łącznie miesięczne wydatki V. S. wynoszą 1.448,00 euro, przy czym jego wynagrodzenie wynosi 1.441,75 euro netto. Z powodu takiej sytuacji finansowej skarżący często jest zmuszony korzystać z pomocy finansowej osób najbliższych. Skarżący wskazał, że trudna sytuacja finansowa powoduje, że nie jest on w stanie ponosić opłaty w wysokości 300 zł miesięcznie za pobyt N. S. w rodzinie zastępczej, a tym bardziej nie jest w stanie uiścić jednorazowo kwoty 3.600 zł tytułem opłaty za okres pobytu N. S.t w rodzinie zastępczej od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. Kwota ta znacząco przekracza możliwości finansowe skarżącego i stanowiłaby nadmierne obciążenie budżetu domowego, w związku z czym, zachodzi przesłanka odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka przewidziana w § 5 pkt 3 uchwały nr IV/66/2015 Rady Miejskiej w D., która aktualizuje się w sytuacji, gdy: " (...) ponoszenie opłaty w sytuacjach szczególne uzasadnionych (...) stanowiłoby nadmierne obciążenie budżetu osoby zobowiązanej". Podniósł, że sytuacja finansowa małoletniej N. S. jest stabilna i odpowiednia dla jej usprawiedliwionych potrzeb. Rodzina zastępcza małoletniej N. S.otrzymuje świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie. Ponadto skarżący płaci na rzecz córki alimenty w wysokości ok. 705 zł miesięcznie. Realizacja obowiązku alimentacyjnego ma wpływ na wysokość świadczenia określonego w art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Jak wskazuje się w doktrynie wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej powinna być pomniejszona o wysokość realizowanych na jego rzecz alimentów. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, w której rodzic ponosi podwójne obciążenie z tytułu kosztów utrzymania dziecka - jednego wynikającego z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i drugiego wynikającego z przedmiotowej ustawy. Ponadto skarżący niejednokrotnie deklarował chęć podjęcia opieki nad małoletnią, jednakże woli ona pozostać w rodzinie zastępczej. Skarżący zarzucił, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób wywnioskować, na podstawie jakich dowodów organ odwoławczy doszedł do wniosku o zasadności utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. W związku z tym, można domniemywać, że albo organ II instancji nie uwzględnił wszystkich zebranych w sprawie dowodów, albo też dokonał ich dowolnej oceny, co w przedmiotowej sprawie skutkuje poczynieniem nieprawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji naruszeniem przepisów postępowania. Dodał, że mimo wskazania przez pełnomocnika skarżącego dowodów, które jednoznacznie wskazują, że organ administracji powinien odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt małoletniej N. S. w pieczy zastępczej, organ nie dokonał wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie ocenił realnych możliwości zarobkowych V. S.. Wskazał, że nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, wynikające z nieprawidłowej oceny materiału dowodowego jest bezpośrednią przyczyną odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Gdyby bowiem organ odwoławczy procedował w sposób prawidłowy, odpowiadający standardom wnikliwości i wszechstronnej oceny materiału dowodowego, to nie mógłby poczynić ustaleń będących podstawą zaskarżonego postanowienia. Tym samym naruszył art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana także z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w treści zaskarżonej decyzji organ nie zawarł niezbędnych ustaleń co do tego, na jakiej podstawie stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków umożliwiających odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia tych wymagań. Nie sposób ustalić, na jakiej podstawie organ utrzymał w mocy decyzją odmawiającą odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W rezultacie nie można także stwierdzić, dlaczego organ odmówił uwzględnienia okoliczności wskazanych w odwołaniu, że skarżący nie jest w stanie ponieść przedmiotowej opłaty bez nadmiernego obciążenia budżetu domowego. Skarżący podniósł, że przedstawił dowody i okoliczności, które przemawiają za odstąpieniem od ustalenia opłaty za pobyt małoletniej w pieczy zastępczej. Jak wskazuje § 5 pkt 3 uchwały nr IV/66/2015 Rady Miejskiej w D. z dnia 28 stycznia 2015 r. w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, m. in. z powodu nadmiernego obciążenia budżetu osoby zobowiązanej można odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Dodał, że w toku sprawy przed organem I i II instancji, wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla własnego utrzymania ponosić tej opłaty. Wynagrodzenie, które otrzymuje, po odliczeniu kwoty alimentów zaledwie wystarcza mu na bieżące wydatki i codzienne życie. Ponadto, ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Podniósł, że już wcześniej wyraził chęć podjęcia opieki nad małoletnią N. S. oraz sumiennie realizuje ciążący na nim obowiązek alimentacyjny Wskazał, iż ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej spowoduje, że pozostanie on bez środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a zatem zachodzi przesłanka umożliwiająca odstąpienie od ustalenia opłaty w postaci nadmiernego obciążenia dla budżetu domowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej w okresie od 1.09.2017 r. do dnia 31.08.2018 r. Wśród podstaw prawnych rozstrzygnięcia organ wskazał – wydaną z mocy upoważnienia zawartego w art. 194 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 998 ze zm.) - uchwałę Rady Miejskiej w D. nr IV/66/2015 z dnia 28 stycznia 2015r., zmienioną uchwałą tego organu z dnia 18 marca 2015 r. nr V/102/2015. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z § 5 tej uchwały, można odstąpić od ustalenia opłaty od osoby zobowiązanej za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej, po rozeznaniu jej sytuacji majątkowej lub rodzinnej, jeżeli: - 1) osoba zobowiązana korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej z uwzględnieniem w kryterium dochodowym rodziny, dziecka, dzieci lub osoby pełnoletniej, za które ustalana jest opłata; 2) osobą zobowiązaną jest nieletni rodzic, nie posiadający dochodu; 3) ponoszenie opłaty w sytuacjach szczególne uzasadnionych np.: niepełnosprawnością, długotrwałą chorobą, bezrobociem, zdarzeniem losowym, stanowiłoby nadmierne obciążenie budżetu osoby zobowiązanej. W związku z treścią cytowanego przepisu podnieść należało, że prawidłowo organ wskazał w decyzji, że rozstrzygnięcie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w razie spełnienia którejkolwiek z przesłanek, o jakich mowa w § 5 cytowanej wyżej uchwały, organ może ale nie musi odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W przedmiotowej zaś sprawie organy obydwu instancji stwierdziły, że w sytuacji skarżącego nie wystąpiły żadne spośród okoliczności, uzasadniających zastosowanie wymienionej ulgi. Jak wynika z akt sprawy - powyższe stwierdzenie jest wynikiem prawidłowej oceny ustalonych w sprawie okoliczności. Organ podkreślił bowiem, że za odmową odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej przemawia to, iż skarżący jest zatrudniony, osiąga wynagrodzenie w wysokości 8062,22 zł., co nawet przy uwzględnieniu alimentów płaconych na rzecz córki, przekracza znacznie ustawowe kryterium dochodowe, określone w ustawie o pomocy społecznej, ponadto skarżący nie wykazał, aby w jego przypadku zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności, takie jak: niepełnosprawność, długotrwała choroba, bezrobocie, zdarzenie losowe, które stanowiłoby nadmierne obciążenie budżetu osoby zobowiązanej. Podkreślenia wymagało, że zasadą jest ponoszenie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i to zobowiązanego domagającego się zastosowania wobec niego ulgi obciąża wymóg wykazania okoliczności uzasadniających jej przyznanie. Dodać przy tym należało, że z akt sprawy wynika, iż – jak zresztą podkreślono w zaskarżonej decyzji - organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 8.11.2017 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o przedłożenie między innymi zaświadczenia lekarskiego (z tłumaczeniem na język polski) potwierdzającego występowanie długotrwałej choroby oraz ponoszenie przez stronę w związku z tym znacznych wydatków na zakup leków i leczenie. Z akt wynika, że skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo organu pierwszej instancji i do odwołania z dnia 12.03.2018 r. jego pełnomocnik również nie dołączył zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego występowanie długotrwałej choroby skarżącego. W związku z tym zasadnie organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że w przypadku skarżącego nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Prawidłowo przy tym organ podkreślił, że pozostałe okoliczności, jakie strona podniosła w odwołaniu, nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie, a użyty przez stronę argument, iż sytuacja finansowa małoletniej córki jest bardzo stabilna i odpowiednia do jej usprawiedliwionych potrzeb, nie może przemawiać za zastosowaniem wobec strony ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego, ani też nie doszło do naruszenia żadnych przepisów postępowania, a zatem również tych, które zostały wymienione w skardze. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.). W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a wobec tego podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło