IV SA/Gl 656/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na uchwałę Rady Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statutu osiedla oddala skargę. Pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. Z. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miasta T. z dnia [...] Nr [...] w sprawie Statutu Osiedla "[...]", domagając się stwierdzenia nieważności § 13 ust. 3 załącznika do tej uchwały jako niezgodnego z art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W § 13 ust. 3 uchwały zapisano, że wybory uważa się za ważne, jeżeli wzięło w nich udział co najmniej 10% wyborców. Zdaniem skarżącej Rada Miasta T. naruszyła interes prawny mieszkańców ustalając warunek ważności wyborów (próg frekwencji wyborczej), pomimo braku upoważnienia ustawowego do ustalania tego rodzaju warunków. Rada była upoważniona do określenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów, a nie do określenia warunków ich ważności. Natomiast Konstytucja w art. 100 ust. 3, art. 127 ust. 7 i 169 ust. 2 te terminy wyraźnie rozdziela. Skarżąca twierdziła, że osiągnięcie progu wyborczego jest niesłychane trudne i może zniechęcić do idei samorządności. Przepis ten prowadzi do pozbawienia większości [...] wpływu na funkcjonowanie zamieszkiwanego przez nich osiedla. Skarga została poprzedzona wezwaniem Rady Miasta T. do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skargi za bezzasadne. W uzasadnieniu pisma wskazano, że Osiedle jako jednostka pomocnicza gminy jest elementem składowym Gminy (Miasta) i nie ma poza tymi ramami samodzielnego bytu prawnego. Zgodnie z art. 5 ustawy o samorządzie gminnym jednostkę pomocniczą może utworzyć Rada Gminy (Miasta), w drodze uchwały i po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami i z ich inicjatywy. Również art. 35 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa Rada Gminy (Miasta) odrębną uchwałą, której treścią jest statut jednostki pomocniczej. Podkreślono, że powyższe regulacje nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do roli uchwałodawczej i stanowiącej Rady Miasta w kwestii bytu prawnego i organizacyjnego jednostki pomocniczej Osiedla i jej organów jak również na wywodzące się uprawnienie do określenia warunków ważności wyborów – odpowiednio § 13 ust. 3 statutu. Reasumując stwierdzono, że § 13 ust. 3 Statutu Osiedla "[...]" stanowiącego załącznik do uchwały z dnia 25 marca 2010 r. mieści się w upoważnieniu dla Rady Miasta do określenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów do Rad Osiedlowych, co oznacza, że art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie został naruszony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 1 i 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270, zwana dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów lub ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie została zainicjowana skargą Z. W. wniesioną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1515, zwana dalej u.s.g.). Dokonując oceny dopuszczalności tej skargi Sąd uznał, że została ona wniesiona w wymaganym terminie, z zachowaniem poprzedzających jej wniesienie wymogów proceduralnych w postaci wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Natomiast w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała legitymacji do wniesienia skargi. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA z 2005 r. Nr 1, poz. 2; wyrok TK z dnia 16 września 2008 r.,SK 76/06, Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1053). Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały (bądź jej części), ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia spoczywa na skarżącym. Musi on wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia. Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia. Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny wyprowadzony z normy materialnego prawa administracyjnego. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia go konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 84/08). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby zakwestionowana część uchwały naruszyła jej interes prawny w powyższym rozumieniu. Skarżąca w skardze powołała się na naruszenie interesu prawnego mieszkańców, argumentując, że przepis ten prowadzi do pozbawienia większości [...] wpływu na funkcjonowanie zamieszkiwanego przez nich osiedla, oraz że osiągnięcie progu wyborczego jest niesłychane trudne i może zniechęcić do idei samorządności. Argumentacja ta odnosi się zatem w istocie do interesu ogólnego, a nie indywidualnego interesu prawnego skarżącej i w związku z czym nie może stanowić podstawy wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Wobec powyższego skoro w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. zostały spełnione przez skarżącą tylko przesłanki formalne wniesienia skargi, zaś brak było wypełnienia przesłanek materialnych, świadczących o legitymacji skarżącej, skarga podlegała oddaleniu zgodnie z dyspozycją art. 151 P.p.s.a. Powyższe zwalniało Sąd z badania merytorycznych zarzutów skargi.