IV SA/Gl 675/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-03-23
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Andrzej Matan, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej może zostać wydane, jeśli decyzja ta nie została skutecznie doręczona stronie postępowania?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie postępowania zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wchodzi do obrotu prawnego, a tym samym nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od takiej decyzji jest wydane z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący K.W. kwestionował postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty C. o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja Starosty została doręczona skarżącemu w trybie subsydiarnym na adres, z którego skarżący wymeldował się w 2010 r., podczas gdy od tego czasu zamieszkiwał pod innym adresem. Skarżący dowiedział się o decyzji w związku z aktualizacją danych w prawie jazdy. Kolegium uznało odwołanie za spóźnione, nie uwzględniając argumentacji skarżącego o niewłaściwym doręczeniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów uchyla zaskarżone postanowienie.
Decyzją z dnia [...]r. NR: [...] Naczelnik Wydziału Komunikacji, działając z upoważnienia Starosty [...], orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy K.W., będącego dłużnikiem alimentacyjnym.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż Burmistrz Miasta C. decyzją z dnia [...]r. uznał stronę za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych i wniósł o zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Decyzja ta stała się ostateczna, stąd Starosta podjął rozstrzygnięcie wskazane wyżej. Decyzja z dnia [...]r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy została doręczona stronie w trybie subsydiarnym określonym w art. 44 k.p.a. na adres podany przez Burmistrza we wniosku - C., ul. [...].
Od powyższej decyzji K.W. złożył odwołanie w dniu 14 kwietnia 2014 (dokonując jego cofnięcia, a później go "podtrzymując" pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r.), podnosząc podstawowy zarzut związany z doręczeniem rozstrzygnięcia na niewłaściwy (nieaktualny) adres. Jak podaje, z lokalu położonego przy ul. [...] wymeldował się dnia 15 listopada 2010 r. i w tym samym dniu zameldował się w C. przy ul. [...], gdzie nadal zamieszkuje. O decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy dowiedział się w dniu 7 kwietnia 2014r. w związku z aktualizacją danych zawartych w dokumencie prawa jazdy. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2014 r., stanowiącego uzupełnienie odwołania, wniósł o unieważnienie tak decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta C. o uznaniu go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania, podnosząc w uzasadnieniu iż odwołanie jest spóźnione, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2014 r. K.W. kwestionuje stanowisko Kolegium, zgodnie z którym nie wnosił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Nie podziela także opinii organu odwoławczego, iż nie wskazał okoliczności związanych z uzyskaniem informacji o decyzji Starosty w sprawie zatrzymania prawa jazdy, skoro wyraźnie stwierdził, iż pozostawało to w związku z aktualizacją prawa jazdy. Poza tym podnosi zarzut niewłaściwego doręczenia decyzji Starosty z dnia [...]r. na adres nieaktualny od 2010 r. Wskazuje na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza w sprawie uznania go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty analogiczne jak w uzasadnieniu swojego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 145 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie - niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty C. z dnia [...]r. NR: [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy K.W., będącego dłużnikiem alimentacyjnym.
Stan faktyczny sprawy nie budzi większych wątpliwości. Skarżącemu, który decyzją właściwego organu został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy z dnia z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2012, poz. 1228 ze zm., dalej: ustawa.), doręczono w trybie subsydiarnym, określonym w art. 44 k.p.a., decyzję w sprawie zatrzymania prawa jazdy, podjętą na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy, na nieaktualny od 2010 r. adres lokalu w C. przy ul. [...], podczas gdy od listopada 2010 r. miejscem jego zamieszkania jest lokal położony w C. przy ul. [...]. Okoliczność tą potwierdza fakt doręczania skarżącemu na ten adres decyzji przyznających świadczenia z zakresu pomocy społecznej już w 2010 r. (k. 15 i 16 akt sprawy administracyjnej), jak również pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 24 września 2012 r. w sprawie zajęcia wynagrodzenia (k. 16). W aktach sprawy znajduje się także "Poświadczenie o adresach i okresach zameldowania" z dnia 24 kwietnia 2014 r., z którego wynika, iż K.W. wymeldował się w dniu 15 listopada 2010 r. z lokalu położonego przy ul. [...].
W ocenie Sądu, zstępcze tryby doręczenia decyzji administracyjnych, w tym tryb wskazany w art. 44 k.p.a., mogą znaleźć zastosowanie jedyni w sytuacji, kiedy adres, na który pisma organu są kierowanie jest adresem miejsca zamieszkania strony postępowania. Wynika to wyraźnie z postanowień art. 42 § 1 w zw. z art. 41 § 1 k.p.a. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, natomiast w sytuacji kiedy w toku postępowania następuje zmiana adresu strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek powiadomienia organu o każdej zmianie swojego adresu ( w tym adresu elektronicznego).
Wobec tego, skoro decyzja została przesłana na niewłaściwy adres, to tym samym nie nastąpiło jej doręczenie zgodne z wymogami postanowień k.p.a. Niedoręczenie decyzji stronie postępowania oznacza, iż akt ten nie wchodzi do obrotu prawnego. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że w przypadku wielości stron postępowania administracyjnego sytuacja jest inna, bowiem doręczenie decyzji jednej z nich powoduje wejście aktu do obrotu prawnego. W rozpatrywanej sprawie stroną postępowania był tylko skarżący.
Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skoro decyzja Starosty nie została doręczona stronie (obecnemu skarżącemu), to nie biegnie termin do wniesienia od niej odwołania.
W tym stanie rzeczy uznać przyjdzie, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji niedoręczonej, zostało wydane z naruszeniem 134 k.p.a. Przepis ten dopuszcza możliwość podjęcia takiego postanowienia jedynie w sytuacji, w której zaistniał "przedmiot" uchybienia terminu, a więc decyzja prawidłowo doręczona, w stosunku do której został otwarty bieg terminu do złożenia odwołania.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z prowadzonych wyżej rozważań, przy czym nie zachodzi konieczność podjęcia działań zmierzających do doręczenia decyzji Starosty z dnia [...]r. Przyjmuje się bowiem, iż fakt doręczenia może być także wykazany w inny sposób, aniżeli przewidują to przepisy k.p.a. Zachowanie sformalizowanego trybu doręczania nie jest konieczne, jeśli tylko strona, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała. "Takie oświadczenie strony zastępuje pokwitowanie, uważane jest za dostateczny dowód dotarcia do świadomości strony treści pisma" (post. SN z dnia 11 grudnia 1991 r., V KRN 304/90, niepubl.). Aktualny pozostaje pogląd Austriackiego Trybunału Administracyjnego, zgodnie z którym, "Dowód prawnie skutecznego doręczenia stronie aktu urzędowego może być także w inny sposób ustalony, aniżeli tylko przedłożeniem pisemnego dowodu doręczenia" (orzeczenie TA z dnia 24 lutego 1900 r., L. 1.251, B. Nr 13819). W szczególności fakt doręczenia może wynikać z czynności podejmowanych w procesie przez strony. "Doręczenie aktu administracyjnego należy uznać za uskutecznione także wtedy, jeśli w braku formalnego potwierdzenia odbioru, z wypływających później czynności stron, można wnosić, że doręczenie aktu nastąpiło" (orzeczenie TA z dnia 24 lutego 1900 r., B. Nr 13819).
Skarżący, co należy zauważyć, w piśmie z dnia 30 kwietnia 2014 r. wyraźnie oświadcza, że zapoznał się z decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy w dniu 7 kwietnia 2014 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzekł jak sentencji.,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło