IV SA/Gl 705/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...] Nr [...] działającego na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej / Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 z późn. zm.) nie stwierdzono u G. K. choroby zawodowej w postaci przewlekłego obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Decyzja powyższa zapadła na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. i orzeczenia Instytut Medycyny Pracy Zdrowia Środowiskowego w S., w których nie rozpoznano u G. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy - zespółu cieśni w obrębie nadgarstka. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] wskazano, iż wywiad przeprowadzony z pacjentką pozwolił na ustalenie czasu wystąpienie pierwszych dolegliwości bólowych i drętwienia kończyn. Miało to nastąpić około 1998r. (sformułowano to w orzeczeniu- "10 lat wcześniej"). Natomiast w 2000r. pacjentka podjęła leczenie w Poradni Neurologicznej w S. W latach 2000-2003 pozostawała również pod kontrolą poradni ginekologicznej, gdzie stosowano hormonalną terapię zastępczą, a od 2002r. leczono ją hormonalnie w Poradni Chorób Tarczycy w K. z powodu wola nietoksycznego. W latach 2003 i 2004 przeprowadzone zostały u pacjentki badania EMG. Wykazały one zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. W orzeczeniu placówki diagnostycznej opisano te zaburzenia jako "nieupoważniające w pełni do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka". Stwierdzono natomiast, iż obecne wyniki EMG wykazały elektrofizjologiczne cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Diagnozując stan schorzenia G. K. wzięto także pod uwagę wyniki badania podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji neurologicznej, ortopedycznej i w konsekwencji rozpoznano u niej obustronny zespół cieśni nadgarstka. Lekarze orzecznicy odnieśli się jednakże do zebranej w sprawie dokumentacji, z punktu widzenia czasu, w jakim pojawić się miały objawy chorobowe. Ich zdaniem nasilenie się dolegliwości i objawów wystąpiło już po ustaniu narażenia zawodowego występującego w latach 1976-1993r. Jak zauważono bowiem , w latach 1997-2003 pacjentka obciążała kończyny górne w stawach nadgarstkowych, barkowych i łokciowych, jednak nie wykonywała ruchów monotypowych w pełni uzasadniających związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a obustronnym zespołem cieśni nadgarstka. Biorąc zatem pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, analizę dokumentacji medycznej, w tym wyniki badań EMG z lat 2003 i 2004, przeprowadzoną diagnostykę różnicową, a zwłaszcza fakt ustania zatrudnienia w 2003r., powołując się na regulację prawną zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie stwierdzili podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii występującego schorzenia. G. K. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia przez placówkę medyczną stopnia wyższego. Ta jednak również nie rozpoznała u badanej choroby zawodowej. W sposób tożsamy, jak w orzeczeniu wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy uznano, iż analiza narażenia zawodowego pozwalała przyjąć okres zatrudnienia G. K. przypadający na lata 1976-1993, jako okres pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej związanej ze sposobem wykonywania pracy. Stwierdzono, iż w następnych latach charakter jej pracy nie wymagał natomiast wykonywania ruchów monotypowych. Powołując się na wywiad przeprowadzony z badaną wskazano, iż z powodu cierpnięcia rąk, głównie prawej, w czasie wykonywania pracy, a także w czasie snu w listopadzie 1998r. zgłosiła się ona do Poradni Neurologicznej, a w kwietniu 2000r. podjęła regularne leczenie neurologiczne. W wykonanych w latach 2003 i 2004 badaniach EMG stwierdzono zaburzenia przewodnictwa nerwowo - mięśniowego nie upoważniające w pełni do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka . Orzecznicy potwierdzili stanowisko placówki I stopnia, co do tego, iż wyniki przeprowadzonego w sierpniu 2008r. badania EMG wskazują na obustronny zespół cieśni nadgarstka z przewagą po stronie prawej. Rozpoznano zatem u badanej objawy opisanej choroby. Biorąc jednak pod uwagę fakt zakończenia w 1993r. narażenia zawodowego stwarzającego ryzyko powstania choroby zawodowej oraz udokumentowanie wystąpienia objawów chorobowych powyżej 1 roku od zakończenia narażenia ( tj. w 1998r.) uznano, iż brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego opisano kolejne okresy zatrudnienia G. K. Była ona zatrudniona w okresie od 8 lipca do 30 września 1973r. na stanowisku stażystki w Gminnej Spółdzielni "[...]", od 16 listopada 1973r. do 8 lutego 1974r. w Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców w K. Oddział w Z. na stanowisku laborantki, od 1 lipca 1976r. do 31 sierpnia 1993r. w Przedsiębiorstwie Przemysłu Mięsnego w K. Zakład w D. na stanowisku laboranta, samodzielnego technologa kontroli jakości, starszego referenta do spraw jakości, od 1 kwietnia do 30 września 2003r. w FHU "[...]" Biuro Rachunkowe w D. na stanowisku operatora urządzeń biurowych. Od 2 stycznia 1997r. do 25 marca 2003r. G. K. prowadziła również działalność gospodarczą –sklep meblowy "[...]" w S. Organ wskazał, iż w okresie zatrudnienia na stanowisku laboranta w latach 1973-1974 wykonywała ona analizy chemiczne produktów. W czasie pracy obciążała kończyny górne w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych. W latach 1976-1993 pracując na stanowisku laboranta w Przedsiębiorstwie Przemysłu Mięsnego pobierała próbki i wykonywała analizy chemiczne, co związane było z utrzymaniem ręki w pozycji zgięcia w łokciu oraz stawie nadgarstkowym. Zdaniem Inspektora Sanitarnego również w okresie działalności gospodarczej obciążała kończyny górne w stawach barkowych, łokciowych i nadgarstkowych. Natomiast w okresie od 1 kwietnia do 30 września 2003r. wykonywała prace biurowe przy komputerze przez 5 godzin na zmianę roboczą. Organ uznał, iż wieloletnia praca wymagająca obciążania kończyn górnych stwarzała ryzyko powstania choroby zawodowej związanej ze sposobem wykonywania pracy. Wskazał nadto, iż wyniki badań przeprowadzonych przez uprawnione placówki medyczne pozwoliły na rozpoznanie u G. K. obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Jednocześnie zauważono, że placówki te wydały orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u badanej choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, analizę dokumentacji medycznej, fakt ustania narażenia zawodowego w 2003r. i nasilenie objawów po 2003r. nie uznali bowiem zawodowej etiologii występującego schorzenia. Zdaniem organu nie spełnione zostały tym samym niezbędne warunki określone w § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. G. K. odwołała się od opisanej decyzji i oświadczyła, iż objawy choroby pojawiły się u niej przed dokonaniem pierwszych badań EMG w 2003 i 2004r. jednak nie od razu prawidłowo ją zdiagnozowano. W 2004r. postawiono już jednoznaczną diagnozę i zaproponowano jej zabieg chirurgiczny na cieśń nadgarstka, co zdaniem odwołującej zostało udokumentowane w historii choroby. Odwołująca stwierdziła, iż choroba jej związana jest z długoletnim wykonywaniem przez nią pracy, podczas której obciążała kończyny górne w stawach nadgarstkowych, łokciowych i barkowych. Wskutek wniesionego odwołania, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235¹ kodeksu pracy, a także § 8 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie I instancji w mocy . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na zmiany prawne w zakresie regulacji w przedmiocie chorób zawodowych. Powołując się na treść § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. obowiązującego w chwili orzekania przez organ odwoławczy, podniesiono, iż ten akt prawny ma zastosowanie do spraw w toku, nie zakończonych do czasu jego wejścia w życie. Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z brzmieniem przywołanego § 11 czynności dokonane w toku wszczętych i nie zakończonych postępowań pozostają skuteczne. Powołując się na wskazane przepisy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów, a także wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną choroba tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i w miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Po dokonaniu analizy poszczególnych okresów zatrudnienia i wykonywania pracy w formie działalności gospodarczej odwołującej organ wskazał, iż sposób wykonywania pracy i wieloletnie narażenie w latach 1976-1993 stwarzało ryzyko powstania choroby zawodowej związanej ze sposobem wykonywania pracy. W następnych latach, w opinii organu odwoławczego, G. K. obciążała kończyny górne w stawach nadgarstkowych, łokciowych i brakowych, jednak charakter pracy nie wymagał wykonywania ruchów monotypowych, a więc ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych powtarzanych z dużą częstotliwością w krótkich odstępach czasowych. Tym samym Inspektor Sanitarny uznał, że w okresie od 1997-2003r. wykonywana przez odwołującą praca miała charakter pracy fizycznej obciążającej kończyny górne w stawach nadgarstkowych ale ruchy wykonywane przez odwołującą w czasie wykonywanej pracy nie miały charakteru monotypowych. W okresie tym nie wystąpiła przeto przesłanka narażenia zawodowego, o której stanowi w 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. Przywołując treść wydanych przez kompetentne placówki medyczne orzeczeń organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż na podstawie przeprowadzonych badań lekarze orzecznicy rozpoznali u odwołującej obustronny zespół cieśni nadgarstka Jednak w konkluzjach tych orzeczeń stwierdzili brak podstaw diagnostyczno-orzeczniczych do rozpoznania zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstków biorąc pod uwagę fakt zakończenia narażenia zawodowego stwarzającego ryzyko powstania choroby zawodowej w 1993r. oraz udokumentowane wystąpienie objawów chorobowych w 1998r., a więc powyżej roku od zakończenia narażenia, a także wyniki badań EMG odwołującej z lat 2003 i 2004, w których rozpoznano zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego nie upoważniające w pełni do rozpoznania cieśni nadgarstka. Wobec braku rozpoznania u odwołującej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych, zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do uwzględnienia stanowiska odwołującej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G. K. działająca przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 7, art.8, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zabranego materiału dowodowego, nieuwzględnieniu ustaleń wynikających z zebranego materiału dowodowego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w szczególności przez uznanie, iż w okresie zatrudnienia w sklepie meblowym ‘[...]" w okresie od 2 stycznia 1997r. do 25 marca 2003r. skarżąca nie wykonywała ruchów o charakterze monotypowym, a w związku z tym charakter wskazanych czynności nie stanowił przyczyny wystąpienia choroby zawodowej. Pełnomocnik skarżącej wskazał jako bezsporne wystąpienie u niej objawów choroby w postaci zespołu ciesni nadgarstka, co jego zdaniem wynikało z przeprowadzonych w dniu [...] i [...] badań EMG. Uznano także, biorąc pod uwagę ocenę narażenia z uwzględnieniem opisu sposobu wykonywania pracy sporządzoną w dniu 25 lipca 2008r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., iż istniał związek przyczynowy pomiędzy wykonywaniem pracy skarżącej, a wystąpieniem u niej choroby zawodowej. Zwrócono uwagę na zawarte tam stwierdzenie, iż w okresach długoletniego zatrudnienia w Zakładach Mięsnych w D., jak i w FHU "[...]" Biuro Rachunkowe, sposób wykonywania pracy przez skarżącą stwarzał ryzyko powstania choroby zawodowej. Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż mimo tego ustalenia, w zaskarżonej decyzji przesądza się o braku narażenia zawodowego G. K. po 1993r. Jako zasługujący na uwagę przy ocenie czynnika chorobotwórczego wskazano w skardze także okres prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej w latach 1997-2003. Wykonywane przez nią w tym okresie czynności skutkowały, zdaniem autora skargi obciążeniami w stawach nadgarstkowych, łokciowych i barkowych i zgodnie z doświadczeniem życiowym powinny zostać uznane za czynności o charakterze monotypowym. W konkluzji skargi podniesiono, iż wystąpienie objawów chorobowych miało miejsce jeszcze w trakcie wykonywania pracy, bowiem w 1998r., a więc w czasie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko jak w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza konieczność zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oceny tej Sąd dokonuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania administracyjnego. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd przeto obowiązany był wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 2351 kodeksu pracy, w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania w kontrolowanej sprawie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Pracy w K., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Jednocześnie wyznaczona został ustawowa przesłanka czasowa, co do okresu, w którym może nastąpić rozpoznanie choroby zawodowej. W art. 2352 k.p. wskazano bowiem, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak słusznie zauważa się w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze, bezsporne jest w sprawie, iż w chwili badania skarżącej przez uprawnione jednostki orzecznicze rozpoznano u niej chorobę w postaci obustronnej cieśni nadgarstka. Schorzenie o tej nazwie uwzględnione zostało w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych umieszczonym jako załącznik do aktu rozporządzenia wykonawczego z dnia 30 czerwca 2009r. (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych - Dz. U. Nr 105 poz. 869 zwane daje "rozporządzenie"). Jak wynika jednak z przywołanych wcześniej norm prawnych, stwierdzenie choroby zawodowej wymaga nie tylko rozpoznania schorzenia opisanego w wymienionym wyżej wykazie. Konieczne jest nadto ustalenie etiologii tej choroby, a także czasu pojawienia się jej objawów. Te niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej okoliczności pozostawały w sprawie sporne. Odwołując się do zapisów zawartych w rozporządzeniu trzeba przyjąć, iż właściwym do rozpoznania przesłanki w postaci narażenia zawodowego na etapie podejrzenia choroby zawodowej są lekarze sprawujący profilaktyczną opieką zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie ( § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Na etapie rozpoznawania choroby zawodowej sprawdzenie występowania przesłanek wymaganych do stwierdzenia choroby zawodowej powierzone zostało lekarzom zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia . Uprawnieni do orzekania w sprawach chorób zawodowych lekarze wydają bowiem orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim". Podstawę takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego ( § 6 ust. 1 rozporządzenia). Analiza przytoczonych przepisów pozwala uznać, iż w ramach orzeczeń wydawanych przez placówki diagnostyczne ustala się rodzaj schorzenia pracownika, czas, w którym nastąpiły objawy rozpoznanej choroby oraz charakter, sposób i miejsce wykonywanej przez niego pracy w aspekcie wpływu tych okoliczności na wystąpienie choroby. Jak bowiem stanowi § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej ponowną ocenę narażenia zawodowego przeprowadza lekarz działający w ramach uprawnionej placówki diagnostycznej . Następny etap postępowania w sprawach chorób zawodowych objęty jest już właściwością organów inspekcji sanitarnej. Zostały one uprawnione do stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w formie decyzji administracyjnej ( § 8 ust. 1 rozporządzenia). Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie zabranej dokumentacji, w tym danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny uprawniony został również do oceny narażenia zawodowego ( 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia). Zwrócić uwagę należy, iż ocena narażenia zawodowego pracownika objętego podejrzeniem choroby zawodowej poddana została trzem podmiotom. Do organu inspekcji sanitarnej należy jednak załatwienie sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby, czego ustawodawca nie przyznał pozostałym podmiotom, a ich stanowiska przybierają wyłacznie rolę dowodu w sprawie. Obowiązkiem organu administracji jest więc ocena zebranych w sprawie dowodów, a w tym ocena narażenia zawodowego z uwzględnieniem, jako dowodów w sprawie, stanowisk lekarzy orzeczników i lekarzy sprawujących profilaktykę zdrowotną, w aspekcie właściwych przepisów procedury administracyjnej. Zważyć przyjdzie, iż w znajdującym się na k.2 akt administracyjnych formularzu karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, lekarz sprawujący profilaktyczną opieką zdrowotną nad skarżącą dokonał oceny narażenia zawodowego w okresie jej zatrudnienia i wykonywania działalności gospodarczej przypadającym na lata 1976-2003, a zwłaszcza 1997-2003, jako pracę w warunkach stwarzających możliwości wystąpienia choroby zawodowej. Na etapie rozpoznawania choroby zawodowej lekarze orzecznicy uznali jednak, iż wyłącznie w latach 1976- 1993 skarżąca pracowała w warunkach narażenia zawodowego, bowiem w następnych latach jej praca nie wymagała ruchów monotypowych. Ocena narażenia zawodowego skarżącej w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji różni się od stanowiska lekarzy orzeczników, gdyż po zestawieniu poszczególnych okresów jej pracy w latach od 1973 do 2003 stwierdza się, iż "wieloletnia praca związana z obciążeniem kończyn górnych stwarzała ryzyko powstania choroby zawodowej związanej ze sposobem wykonywania pracy". Przyjęto równocześnie, iż w związku z zakończeniem pracy skarżącej w 2003r. a w konsekwencji w związku z ustaniem jej narażenia zawodowego w tym czasie i wystąpieniem objawów chorobowych dopiero po 2003r. nie jest możliwe uznanie etiologii zawodowej rozpoznanego schorzenia. Dokonując analizy treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż przedstawione powyżej sprzeczności w zakresie oceny poszczególnych dowodów zebranych w sprawie nie zostały należycie wyjaśnione. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż w przypadku rozpoznania u skarżącej objawów choroby odpowiadających schorzeniu opisanemu w wykazie chorób zawodowych odmowa stwierdzenia choroby zawodowej nastąpić może wyłącznie w przypadku niewątpliwego braku pozostałych, wymaganych przez ustawodawcę przesłanek. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. przyjmując, tak jak lekarze orzecznicy, iż okres narażenia zawodowego skarżącej ustał w 1993r. pominął całkowicie stanowisko organu I instancji, z którego wynikało, iż narażenia zawodowe skarżącej ustało w 2003r., a także tożsamą ocenę narażenia zawodowego dokonaną na etapie podejrzenia choroby zawodowej i nie uzasadnił z jakich przyczyn reprezentuje taki pogląd. Podkreślić trzeba, iż data ustania narażenia zawodowego skarżącej ma istotne znaczenie w sprawie, bowiem od tego faktu zależy ocena spełnienia drugiej niezbędnej przesłanki, a to wymaganego czasu wystąpienia objawów choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa również, iż organ wskazał, jako datę wystąpienia udokumentowanych objawów choroby rozpoznanej u skarżącej - rok 1998r. Przyczyna takiego stanowiska nie została natomiast wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W orzeczeniach placówek diagnostycznych podaje się bowiem, iż u pacjentki pierwsze dolegliwości wystąpiły około 1998r. w związku z czym zgłosiła się do poradni neurologicznej, w kwietniu 2000r. podjęła regularne leczenie, a pierwsze jej badania EMG z 2003 i 2004r. nie upoważniały do pełnego rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka. Które ze wskazanych zdarzeń i z jakiego powodu należy uznać za moment pojawienia się udokumentowanych objawów choroby nie zostało zdaniem Sądu należycie wykazane. Organy inspekcji sanitarnej zobligowane są przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniać treść art. 7, art.77 i art. 80 k.p.a, i zgodnie z zawartymi w tych normach prawnych wskazaniami dokonać oceny przeprowadzonego dochodzenia epidemiologiczne oraz rozpoznania medycznego, a całościową ocenę zebranego materiału uzasadnić w sposób rzetelny i przekonywujący. Nie spełnia tych wymagań decyzja przedstawiona do sądowoadministracyjnej kontroli. W ponownym postępowaniu organ weźmie pod uwagę, iż ustawodawca zezwolił w art. 235¹ k.p. na ustalenie nie tylko bezspornego ale także " z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Tym samym nie tylko bezsporność ale również brak wysokiego prawdopodobieństwa wywołania u skarżącej schorzenia czynnikami występującymi w środowisku pracy muszą zostać należycie wykazane. W przypadku ustalenia, iż narażenie zawodowe skarżącej występowało również podczas wykonywania przez nią pracy w FHU "[...]", tak jak przyjęto w decyzji organu I instancji, oraz w karcie oceny narażenia zawodowego, wymagane będzie wyjaśnienie stanowiska lekarzy orzeczników, co do czasu wystąpienia udokumentowanych objawów choroby. Budzi bowiem zastrzeżenie Sądu sformułowanie zawarte w obu orzeczeniach placówek diagnostycznych, iż w wykonanych badaniach EMG w roku 2003 i 2004 stwierdzono zaburzenia nie uzasadniające " w pełni" do rozpoznania cieśni nadgarstka". Takie sformułowanie wymaga w opinii Sądu głębszego uzasadnienia. Przypomina się nadto, iż w przypadku, gdy materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania decyzji, organ może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zauważone naruszenie prawa ma wpływ na merytoryczne orzeczenie w tej sprawie, a zatem musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do stanowiska prezentowanego w skardze, co do konieczności oceny okresu pracy skarżącej w ramach jej działalności gospodarczej, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, iż okres ten pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji skarżącej w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej. Wykonując działalność gospodarczą skarżąca nie była bowiem pracownikiem w rozumieniu art. 2 k.p., którego dotyczy regulacja zamieszczona w przepisach art. 235 i nast. k.p. W związku z powyższym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.