IV SA/Gl 707/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-02-05

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz – Furmanik, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania zasiłku przedemerytalnego osobie, która wcześniej utraciła do niego prawo z powodu uzyskania dochodu, a następnie ponownie zarejestrowała się jako bezrobotna?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku przedemerytalnego. Prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem utraty statusu osoby bezrobotnej, a przepisy nie przewidują instytucji reaktywowania utraconego ostatecznie prawa do świadczenia. Wniosek o przyznanie świadczenia musiał zostać złożony do określonego terminu, a przesłanki do jego nabycia musiały być spełnione do 12 stycznia 2002 r.
Stan faktyczny
Skarżąca B.N. ubiegała się o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wcześniej została pozbawiona tego prawa decyzją z dnia [...] r. z powodu uzyskania dochodu przewyższającego połowę najniższego wynagrodzenia. Po ustaniu prawa do innego świadczenia, ponownie zarejestrowała się jako bezrobotna i złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanek formalnych i materialnych, w tym brak złożenia wniosku w wymaganym terminie oraz niespełnienie warunków do nabycia prawa do zasiłku w obowiązującym stanie prawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. przyznano B.N. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., gdyż w dniu rejestracji, jako osoba bezrobotna udokumentowała ona łączny okres zatrudnienia w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni , w tym pracę w warunkach szczególnych [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, a więc spełnienie warunków , o których mowa była w treści art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy. ( DZ. U. Z 1997r. Nr 25 poz. 128 z późn. zm.). Decyzją z dnia [...] r nr [...], na podstawie art. 37n ust. 1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 lit.a oraz art. 6 pkt 6lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56) Prezydent Miasta C. pozbawił B.N. zasiłku przedemerytalnego w związku z uzyskaniem przez nią dochodu przewyższającego połowę najniższego wynagrodzenia. W miesiącu [...] r. nabyła ona bowiem prawo [...] od dnia [...] r. i złożyła oświadczenie, iż wybiera to świadczenie, jako korzystniejsze dla niej ( karta [...] akt administracyjnych). W dniu [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powiadomił Powiatowy Urząd Pracy w C., iż B. N. utraciła prawo do [...]. W związku z tym zdarzeniem strona wystąpiła z wnioskiem o ponowne przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego twierdząc, iż nie posiada jakichkolwiek dochodów z powodu ustania jej prawa do [...] od [...] r. Wyraziła pogląd, iż przyznany jej zasiłek przedemerytalny nie jest świadczeniem okresowym, a stałym, przyznanym do czasu nabycia prawa do emerytury, a także świadczeniem w znacznie wyższej wysokości. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta C. działając na podstawie art. 150a ust. 6 w związku z art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ) odmówił przyznania B.N. prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powołując się na decyzję z dnia [...] r nr [...], na podstawie art. 37n ust. 1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 lit.a oraz art. 6 pkt 6lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56), której strona nie kwestionowała organ wskazał, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego B.N. ustało z dniem [...]r. W związku z powyższym wszczęto obecnie na jej wniosek postępowanie o przyznanie tego świadczenia. Organ stwierdził, iż [...] strona pobierała do [...]r. po czym zarejestrowała się jako bezrobotna z prawem do zasiłku od [...]r. W dniu [...] r.wystąpiła do organu o ponowne przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego, a równolegle wystąpiła o przyznanie jej tego uprawnienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jednakże pozostawiono ten wniosek bez realizacji ze względu na wydaną przez Prezydenta Miasta C. decyzję o utracie prawa do tego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczone zostały przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r.o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz.U. Nr 120 poz. 1252) określające przesłanki wymagane do nabycia świadczenia, a to art. 2 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 3 pkt 1-3. Organ zwrócił nadto uwagę, iż właściwym w przedmiocie przyznawania świadczeń przedemerytalnych jest obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Odnosząc się natomiast do przepisów, które mogłyby stanowić podstawę rozpoznania wniosku B. N. przez Prezydenta Miasta C. w trybie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ wskazał art. 150a ust. 1 tej ustawy. Zauważył jednakże, iż przepis ten umożliwiał przyznawanie zasiłków przedemerytalnych lub świadczeń przedemerytalnych przez urzędy pracy wyłącznie na podstawie wniosków złożonych do dnia [...] r., a strona we wskazanym terminie nie złożyła wymaganego wniosku. Cytując treść przepisu art. 150a ust. 1 podniesiono, iż prawo do wymienionych świadczeń przysługiwało na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001r.osobie, która do 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do ich nabycia. Ust. 2 przywołanego przepisu umożliwiał nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia emerytalnego także tym osobom, które w dniu 31 grudnia 2001r. pobierały zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu jego pobierania do okresu uprawniającego do uzyskania prawa do wymienionych świadczeń uzyskałaby do nich prawo. Wskazując następnie na przepisy określające zasady przyznawania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego po rządem ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001r. organ przywołał przepis art. 37k i 37j tego aktu prawnego. Po analizie przesłanek wymienionych w wymienionych normach prawnych stwierdzono, iż strona nie spełnia wymaganych prawem warunków do nabycia zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. Na dzień [...]r. legitymowała się bowiem okresem uprawniającym do nabycia emerytury w wymiarze [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni pracy w szczególnych warunkach oraz wiekiem [...] lat , a nadto uprawniona była do pobierania [...], nie pobierała także w dniu [...] r. zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu opisanej decyzji wskazano także, iż po myśli obowiązującego w dniu 1 lipca 2001r. przepisu art. 37n ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem , w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust.1 pkt 2 tego aktu z zastrzeżeniem jego art. 37 ust. 2 , który wskazywał enumeratywne przypadki, kiedy prawo do świadczenia przedemerytalnego ulegało zawieszeniu. Zdaniem organu brak było w sprawie podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznej o pozbawieniu strony prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...]r.,gdyż wydana została w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami. B.N. złożyła od opisanej decyzji odwołanie, w którym zarzuciła organowi naruszenie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych, poprzez odmowę przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego w trybie tej ustawy. Zarzuciła także naruszenie art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r. poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania zasiłku przedemerytalnego, mimo, że posiada okres pracy uprawniający do tego zasiłku lecz wskutek nabycia prawa [...] nie posiadała statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Zdaniem odwołującej organ błędnie uznał, iż przesłanka do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku ustała bezpowrotnie, podczas gdy wykładnia literalna przepisu art. 37 ustawy o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu powinna pozwalać na zawieszenie uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego na czas [...]. Może się bowiem zdarzyć, jak w jej przypadku, [...]. Wówczas prawo do zasiłku przedemerytalnego powinno zostać wznowione. Zdaniem odwołującej przeciwna interpretacja jest nielogiczna. Uzasadniając swoje stanowisko odwołująca wskazała, iż pozostaje obecnie bez jakichkolwiek dochodów i z chwilą zaprzestania pobierania [...] powinno jej zostać przywrócone uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Nie jest to bowiem świadczenie okresowe lecz świadczenie przyznane jej, aż do momentu uzyskania prawa do emerytury. Wskutek wniesionego odwołania sprawa rozpoznana została przez Wojewodę Ś., który decyzją z dnia [...]r Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wydaną w imieniu Prezydenta Miasta C. Dokonując analizy stanu faktycznego Wojewoda Ś. podzielił ustalenia dokonane przed organem I instancji. Wskazał, iż uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego, jakie posiadała odwołująca zostały przez nią utracone na mocy decyzji z dnia [...]r. z uwagi na uzyskiwanie przez nią dochodu przekraczającego połowę najniższego wynagrodzenia z innego tytułu niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa. Ze względu na utratę [...] odwołująca zarejestrowała się ponownie w urzędzie pracy otrzymując status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku w wysokości [...] % i jednocześnie wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wznowienie jej wypłaty zasiłku przedemerytalnego, jednak organ rentowy pozostawił sprawę bez realizacji ze względu na uzyskanie informacji o utracie przez stronę prawa do tego świadczenia. Ustosunkowując się do zaskarżonej decyzji, jaka zapadła wskutek skierowania do Powiatowego Urzędu Pracy w C. wniosku B.N. o przyznanie jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego Wojewoda Ś. uznał decyzję tę jako zgodną z obowiązującym prawem. Przywołując treść art. 150a ust. 1 i ust. 2 znowelizowanej ustawy o promocji zatrudnienia(...) organ odwoławczy, tak jak organ I instancji , wskazał, iż ustawodawca uzależnił przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego od spełnienia do dnia [...]r. warunków do ich nabycia wynikających z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., a to jej art. 37k i art. 37j. W myśl art. 37k ust. 1 tego aktu prawnego świadczenie przedemerytalne przysługiwało kobiecie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli osiągnęła wiek co najmniej 58 lat i posiadała okres uprawniający do emerytury lub w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat oraz posiadała okres uprawniający do emerytury, lub do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 z późn. zm.). Wojewoda Ś. podzielił pogląd organu I instancji, iż w określonym stanie faktycznym, a to w sytuacji, gdy odwołująca na dzień [...] r. legitymowała się ukończeniem [...] roku życia i stażem pracy o długości [...] lat, [...] miesiące i [...] dni w tym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni pracy w szczególnych warunkach i nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych w dniu [...] r., nie można uznać, by spełniła opisane wyżej przesłanki konieczne do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda Ś. dokonał również porównania sytuacji faktycznej odwołującej z przesłankami określonymi w treści art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu na 31 grudnia 2001r. Wskazał, iż zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, zasiłek przedemerytalny przysługuje kobiecie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury wynoszący 30 lat lub 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jednakże i w tym wypadku Wojewoda Ś. podzielił pogląd organu I instancji o braku podstaw do uwzględnienie wniosku odwołującej. Posiadając na dzień [...] r. wymagany staż pracy nie spełniła ona bowiem drugiego warunku, gdyż nie posiadała w tym czasie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Pobierała natomiast [...]. W nawiązaniu do argumentów zawartych w odwołaniu Wojewoda Ś. oświadczył, iż ustawodawca nie przewidział możliwości przyznawania prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego ze względu na trudną sytuację materialną lub życiową bezrobotnego, a przepisy regulujące te kwestie mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzące do naruszenia interesu prawnego skarżącej. Tak jak w swoim odwołaniu od decyzji I instancji, jako naruszone wskazała przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych. Naruszenie to polegać miało na odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w trybie tej ustawy. Wskazała również naruszenie art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r. poprzez wadliwą jego wykładnię i uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania zasiłku przedemerytalnego, pomimo posiadania okresu uprawniający do tego zasiłku lecz wskutek nabycia prawa do [...] nie spełniła warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Zdaniem odwołującej organ błędnie uznał, iż przesłanka do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku ustała bezpowrotnie, podczas gdy wykładnia literalna przepisu art. 37 ustawy o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu powinna pozwolić na zawieszanie prawa do zasiłku przedemerytalnego jeżeli uzyska się prawo do [...]. Jeśli, jak w jej przypadku, nastąpi utrata prawa do [...], wówczas prawo do zasiłku przedemerytalnego powinno zostać wznowione. Zdaniem odwołującej przeciwna interpretacja jest nielogiczna. Zarzuciła również organowi błąd w ustaleniach faktycznych oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej , a także poprzez nie prowadzenie przez organu postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zdaniem skarżącej organ nie dokonał w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i nie przeprowadził analizy i wykładni prawa pod kątem rozważenia zasadności i ratio legis zastosowania instytucji zawieszenia pobierania zasiłku przedemerytalnego na okres choroby. Skarżąca zaznaczyła, iż przyznano jej [...]. Zarzuciła również, iż organ nie rozważył zasadności stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozbawienia skarżącej bezpowrotnie prawa do zasiłku przedemerytalnego i zmiany tej decyzji na decyzję o zawieszeniu tego prawa, aby obecnie jego wypłata była możliwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko jak dotychczas. Odnosząc się do zarzutów skargi, uznał je za nietrafne w świetle art. 37n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( DZ. U. Nr 6 poz. 56 z późn. zm.), który stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestanie spełniać warunki osoby bezrobotnej tj. w przypadku nabycia m.in. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, słuszność zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowody i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, wskazać należy, iż w chwili składanie przez skarżąca jej wniosku o przyznanie jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, instytucja ta , jako w obowiązującym prawie nie występowała gdyż z dniem 1 stycznia 2002r została zniesiona na mocy art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U.Nr 154 poz..1793). Orzekanie w przedmiocie świadczeń przedemerytalnych zostało natomiast z dniem [...] r. po myśli art. 8ust 1 ustawy z z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz.1252 ) przekazane organowi rentowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego. Przepisami regulującymi materię związaną z ze świadczeniami przyznawanymi z Funduszu Pracy jest w chwili wystąpienia B.N. z jej wnioskiem sa natomiast przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 99 poz. 1001). Akt ten pozwala organowi orzekającemu o świadczeniach z Funduszu Pracy, w wyjątkowych, ściśle określonych prawem przypadkach , w oparciu o jej przepis art. 150a powrócić do zasad wynikających z nieobowiązujących już przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., i rozważyć w aspekcie tam opisanych przesłanek możliwość przyznania tego uprawnienia wnioskodawcy. Z tych tez względów za słuszne należy uznać dokonanie analizy sytuacji faktycznej skarżącej w aspekcie przepisu art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zważyć jednak należy, iż zgodnie z regulacją zawartą we wskazanej ustawie rejestracja bezrobotnych, przyznawanie i wypłacanie zasiłków należy do zadań samorządów powiatów, a zadania te realizowane są z budżetu powiatu ( art. 9 i 10 przywołanej ustawy). Zadania te powierzono powiatowym urzędom pracy (art. 33 ust. 1 ustawy). Środki Funduszu Pracy na wypłatę zasiłków i innych obligatoryjnych świadczeń są przekazywane samorządom powiatów do wysokości faktycznych ich potrzeb, a zatem reprezentujące samorząd powiatowy urzędy pracy nie mogą wydatkować środków powierzonych im na wykonanie zadań związanych z polityką rynku pracy w sposób dowolny. Trzeba zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez organy w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, iż charakter wskazanych przepisów uniemożliwia organom na wydawanie decyzji o charakterze uznania administracyjnego, bowiem są to przepisy bezwzględnie obowiązujące. Badając sprawę z punktu widzenia prawidłowości zastosowania prawa materialnego i jego interpretacji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł uchybień, o których mowa była w skardze. Przesłanki określone w treści art. 150a ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zapisane są w tym przepisie jednoznacznie, a odczytane zostały przez organ prawidłowo. Przede wszystkim możliwość oceny stanu faktycznego w świetle nieobowiązujących obecnie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu otwiera się wyłącznie wtedy, gdy badane przesłanki wystąpiły do dnia 12 stycznia 2002 r. Przywołana norma zawarta w art. 150a nie pozwala na badanie sytuacji faktycznej wnioskodawcy pod kątem przesłanek spełnianych w chwili rozpoznawania wniosku. Ponadto wniosek o przyznanie uprawnień do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego powinien zostać złożony w zakreślonym ustawą , zamkniętym terminie do dnia [...]r. Nie można także zarzucić organowi, iż nieprawidłowo zastosował wobec skarżącej regulację prawną zawartą w art. 37j i 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2001r. Skarżąca do dnia [...]r. bezspornie nie spełniała warunków w postaci określonego ustawą wieku względnie stażu pracy, a nadto nie spełniała warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1l pkt 1 lit.c ustawy zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , gdyż nie posiadała statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, jako osoba pobierająca [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał również za zasadny zarzut zawarty w skardze o nie zastosowaniu w sprawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczenia przedemerytalnych, gdyż jak wcześniej zauważa się, decyzje w tych sprawach przekazane zostały do kompetencji właściwych miejscowo organów rentowych. . Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak również obecnie obowiązująca ustawa o promocji zatrudnienie i instytucjach rynku pracy nie zna instytucji reaktywowania utraconego w sposób ostateczny prawa do określonego świadczenia przyznawanego z Funduszu Pracy. Wskutek złożonego przez skarżąca wniosku organ wszczął więc postępowanie w celu rozważenia możliwości przyznania jej tego prawa ponownie, na gruncie obowiązujących przepisów i w przeciwieństwie do twierdzeń skarżącej, oba organy procedujące w sprawie w sposób prawidłowy ustaliły zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny, zasadnie odmawiając skarżącej przyznania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Mając na względzie treść skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której kieruje ona zarzuty również w kierunku postępowania, które zakończyło się dla niej w [...]r. utratą uprawnień do zasiłku przedemerytalnego Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, czy w ramach wszczętego skarga B. N. postępowania, wobec postawionych przez skarżącą zarzutów odnoszących się do ostatecznej decyzji ostatecznej z dnia [...]. Nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny był uprawniony do poddania kontroli tego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do powyższego zagadnienia należy stwierdzić przede wszystkim, iż granice rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej. Wymagana jest przeto, w tym miejscu odpowiedź na pytanie, co należy rozumieć pod pojęciem "sprawy", które to pojęcie wyznacza w istocie rzeczy zakres dopuszczalnej ingerencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pojęciem tym operują bowiem dwa kluczowe w tym zakresie przepisy – cytowany już dwukrotnie art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a.. Pierwszy z nich stanowi mianowicie, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Zgodnie natomiast z treścią drugiego z nich, istotniejszego z punktu widzenia treści skargi, "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia". Analizując zakreślony wyżej problem w kontekście powyższych regulacji dojść zatem można do niewątpliwej konstatacji, iż pojęcie "sprawy", jakim posługują się cyt. wyżej przepisy, jest pojęciem niedookreślonym. Prawodawca bowiem w żaden sposób go nie zdefiniował. W konsekwencji oznacza to, że jego zakres wymaga ustalenia na potrzeby każdego indywidualnego przypadku. Innymi słowy w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest dostatecznych przesłanek, które pozwalałyby zbudować uniwersalną definicję "sprawy". Mając wszakże na względzie poglądy zarówno doktryny, jak i judykatury za w pełni uprawniony uznać należy pogląd, że analizowane tu pojęcie rozumieć należy szeroko. U podstaw takiego wniosku spoczywa fakt, iż pojęcie "sprawy", jakim operują przywołane wyżej przepisy, niewątpliwe różni się od pojęcia "sprawa administracyjna". Jest bowiem od niego szersze. Spostrzeżenie to pozwala, zatem przyjąć, że obejmuje ono wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając decyzję zaskarżoną, warunkowały dokonaną w niej konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu. Innymi słowy, granice sprawy, o której mowa w ww. przepisach p.p.s.a., wyznacza w istocie rzeczy istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym, rozstrzygnięciem (aktem lub czynnością) administracyjnoprawnym (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Praw. LexisNexis W-wa 2005 r., str. 25-26; 434-435, B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005r sygn. FSK 2261/04 publ LEX nr 187525 Aczkolwiek zatem zaprezentowane wyżej uwagi w pełni uprawniają nadanie pojęciu "sprawa", jakim posługują się analizowane tu przepisy, szerokiego znaczenia, to jednak równocześnie sprawiają, iż nie może być ono traktowane za nieograniczone. Granicę jego znaczenia wyznacza bowiem, jak wyżej zaznaczono, istota stosunku administracyjnoprawnego podlegająca załatwieniu w tożsamej sprawie w pojęciu materialnoprawnym (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 sygn FSK 12/99 publ . ONSA nr 1 poz. 7).. Wyjaśniając znaczenie zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej w sensie materialnoprawnym i odwołując się tu do poglądu doktryny wyżej cytowanego, zauważyć przeto należy, zgodnie z powszechnym jej stanowiskiem, iż na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Omawiany przepis art. 134 § 1 zostałby więc naruszony, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny wyszedł poza "granice sprawy" i uczynił przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, bowiem nie jest on wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1997r. sygn SA/Ł 2572/95 publ. Pr. Gosp. 1998, nr 5, s. 36, uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r. sygn OPS 12/96 publ. ONSA 1997, nr 3, poz. 104 czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2001 r. ,sygn III SA 502/00, publ. Prz. Pod. 2001, nr 12, s. 63). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba bezspornie wykluczyć tożsamość w sensie materialnoprawnym sprawy prowadzonej w ramach postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewody Ś. oraz sprawy zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...]. Mimo bowiem tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków ukształtowanych w obu wskazanych decyzjach , nie zachodzi w nich tożsamość przedmiotowa , czyli tożsamość co do treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej . Tym samym uznać należy, że pomiędzy zaskarżoną decyzją Wojewody Ś. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej uprawnień do zasiłku i świadczenia przedemerytalnego, a ostateczną decyzją z dnia [...]r Nr [...] w przedmiocie pozbawienia jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, nie istniał taki związek, który uzasadniałby możliwość poddanie jej kontroli w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa jednak, iż w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a także w wywodach przedstawionych w odpowiedzi na skargę odniesiono się do ostatecznej decyzji z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta C. stwierdził bowiem , iż "brak jest podstaw do wzruszenia decyzji o pozbawieniu strony postępowania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...]r., bowiem została wydana po myśli w wówczas obowiązującego art. 37n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 6 poz. 56)." Jak wynika z przywołanej wypowiedzi Prezydenta Miasta C., w ramach postępowania wszczętego z wniosku skarżącej i prowadzenia tego postępowania w trybie zwykłym, dokonał on oceny decyzji ostatecznej wydanej w innej sprawie. Uchybienie to w opinii Sądu nie ma wypływu na treść rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o przyznanie jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Oznacza jednak, iż wniosek skarżącej został potraktowany również jako żądanie kontroli decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, co powinno skutkować uruchomieniem właściwego postępowania nadzwyczajnego. Mając na uwadze treść złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której uzasadnieniu zarzuca się organowi, iż nie rozważył zasadności stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...]r. tym bardziej celowe wydaje się, by organ, po wezwaniu strony do sprecyzowania jej żądań, rozważył konieczność uruchomienia postępowania nadzwyczajnego, które doprowadziłoby, zgodnie z wolą skarżącej, do kontroli decyzji ostatecznej, jaką pozbawiono ją uprawnień do zasiłku przedemerytalnego na mocy art. 37n ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu na dzień [...] r., przy uwzględnieniu obowiązującego wówczas również przepisu 37n ust. 2 i ust. 2a tej ustawy. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny, po myśli art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło