IV SA/Gl 739/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...] W dniu [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u T. W. choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...] spowodowanej sposobem wykonywania pracy - [...] pochodzenia zawodowego, tj. schorzenia wymienionego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W podstawie prawnej decyzji organu I instancji wskazano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż wydano ją w oparciu o orzeczenie lekarskie z Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...]r., orzeczenie lekarskie z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., otrzymane w dniu [...] r. oraz wnikliwą ocenę narażenia zawodowego, która wyklucza zawodową etiologię stwierdzonego u strony [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji T. W. zanegował stanowisko organu I instancji i podniósł, że przez okres 21 lat pracował jako [...] w warunkach [...] i swoje schorzenie (leczone [...] i [...]) wiąże bezpośrednio ze sposobem wykonywania pracy. Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., iż rozpoznany u strony [...] nie ma etiologii zawodowej i zaakcentował, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż wykonywanie przez stronę czynności zawodowych nie wymagało [...], a sposób wykonywania pracy nie predysponował do [...], gdyż nie wymagał [...]). Pismem z dnia [...]r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) T. W. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, kwestionując ustalenia organów obu instancji dotyczące sposobu wykonywania pracy i podnosząc, iż czynności [...], które wykonywał przez szereg lat wymagały [...] (w trakcie [...]),[...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W dopuszczonych (na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r.) jako dowód w niniejszej sprawie aktach administracyjnych dołączonych do sprawy ze skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u T. W. choroby zawodowej – [...] (sygn. akt IV SA/Gl 738/06) znajduje się postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...], zgodnie z którym organ I instancji, działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., po zapoznaniu się z aktami sprawy dotyczącymi rozpoznania zgłoszonych chorób zawodowych u T. W. uznał się niewłaściwym do prowadzenia dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie i przekazał akta sprawy do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. celem rozpatrzenia według właściwości miejscowej. We wspominanych aktach administracyjnych znajduje się również złożone w sekretariacie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K. w dniu [...] r. (co potwierdza datownik) zażalenie T. W. na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na zapytanie Sądu dotyczące sposobu rozstrzygnięcia zażalenia T. W. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. omyłkowo przesłał wskazane zażalenie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., zamiast do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. oraz Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uznali natomiast, iż kwestia rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. [...] została rozstrzygnięta przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które skarżący podniósł w skardze. Na mocy art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego (który zgodnie z art. 37ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) stosuje się w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej) organy administracji publicznej zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach właściwość miejscową organu sanitarnego właściwego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy w przypadku, gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie. Organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, który uzna swą niewłaściwość w sprawie zobowiązany jest, w myśl art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazać je niezwłocznie do organu właściwego, wydając stosowne postanowienie, na które służy zażalenie. Odnosząc opisane powyżej przepisy proceduralne do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy na wstępie, iż z akt sprawy wynika, iż podejrzenie choroby zawodowej – [...] u T. W. zgłoszono Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K., który wszczął postępowanie w sprawie. W ramach tego postępowania dokonano oceny narażenia zawodowego T. W., a także przeanalizowano przebieg jego pracy zawodowej stwierdzając, iż właściwy w sprawie jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wydał zatem postanowienie z dnia [...] r. [...] o przekazaniu sprawy Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B., na które T. W. wniósł zażalenie (data wpływu do organu I instancji – [...] r.) do Państwowego Wojewódzkiego inspektora Sanitarnego w K.. Z wyjaśnień udzielonych przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wynika, iż zażalenie to nie zostało przekazane w trybie art. 133 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia, lecz do rozpatrzenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., który pominął tą okoliczność i podjął działania zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacz to, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie zbadał z należytą starannością czy jest właściwy w sprawie, nie wyjaśnił także sytuacji procesowej związanej z zaskarżeniem przez stronę postanowienia wydanego w trybie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, iż na skutek zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. kwestia właściwości organu sanitarnego w niniejszej sprawie został poddana weryfikacji przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w K., który zobowiązany był wydać stosowne (zaskarżalne do sądu administracyjnego) rozstrzygnięcie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. oraz Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. rozpoznali zatem merytorycznie żądanie strony dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej – [...], w sytuacji, gdy (na skutek nierozpoznania wspomnianego zażalenia) kwestia właściwości miejscowej organu I instancji nie została zakończona (nadmienić trzeba, na etapie postępowania przed tutejszym sądem, wskazane zażalenie pozostawało nadal nie rozpatrzone przez uprawniony organ). Wobec powyższego decyzje organów obu instancji uznać należy za przedwczesne, gdyż wydane zostały przed zakończeniem postępowania dotyczącego ustalenia organu właściwego w sprawie żądania stwierdzenia u T. W. choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Jak więc wykazano zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji, gdyż zapadły one przed zakończeniem postępowania dotyczącego właściwości organu, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi określona w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis stanowi bowiem, iż sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji niniejszego rozstrzygnięcia sprawa powraca do etapu zażalenia na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. [...], po zakończeniu którego, możliwe będzie dalsze procedowanie przez organ właściwy. Sprawę rozpatrzono w trybie uproszczonym, gdyż zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie tym może być rozpoznana sprawa, jeżeli decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o odmowie stwierdzenia u T. W. choroby zawodowej nie orzekano (w oparciu o art. 152 powołanej powyżej ustawy) o wykonalności zaskarżonej decyzji. Nie rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, gdyż strona, która nie złożyła wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, na mocy art. 239 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...]r. nr [...].