IV SA/Gl 740/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-27
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał istnienie ustawowych przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Skarżący dysponuje znacznymi oszczędnościami i udziałami w spółce, a jego miesięczny dochód jest wystarczający do pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący W.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, uzasadniając go odmową udzielenia mu pomocy prawnej przez kancelarie z powodu braku czasu na sporządzenie środka odwoławczego. Skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada oszczędności, udziały w spółce oraz określony miesięczny dochód brutto.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata albo radcy prawnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek W.K. o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata albo radcy prawnego. Wniosek ten został sporządzony na urzędowym formularzu.
Uzasadniając wniosek W.K. podał, iż w kancelariach do których się zgłosił, odmówiono mu pomocy prawnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2009 r. Dodał również, że powodem owej odmowy był brak czasu na sporządzenie tego środka odwoławczego w ustawowym terminie.
Jak wynika z urzędowego formularz "PPF" wypełnionego przez skarżącego wynika, iż prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w kwocie [...] zł, ulokowanymi bądź na książeczkach oszczędnościowych w banku PKO BP, bądź na koncie w banku PKO S.A. W. K. podał także, iż posiada [...] udziałów (każdy o wartości [...] zł) o łącznej wartości [...] zł w [...] Przedsiębiorstwie A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wskazał, że miesięczny dochód brutto uzyskiwany przez jego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku W.K. należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania.
Należy bowiem podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8).
Oznacza to, że prawo pomocy może zostać przyznane wyłącznie stronie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi, nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ. LEX nr 8623).
Tymczasem skarżący do osób takich nie należy. Trzeba bowiem zaznaczyć, że miesięczny dochód brutto przypadający na jego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł. Nadto z jego oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż dysponuje on oszczędnościami pieniężnymi w kwocie [...] zł oraz, że jest wspólnikiem [...] Przedsiębiorstwa A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada udziały o łącznej wartości [...] zł.
W ocenie Sądu środki finansowe jakimi dysponuje skarżący w zupełności wystarczają na pokrycie pełnych kosztów udziału w sprawie pełnomocnika z wyboru. Należy bowiem podnieść, że stawka minimalna za udział adwokata w niniejszym postępowaniu, przed sądem II instancji, polegający na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Z woli ustawodawcy prawo pomocy, a w tym prawo do pomocy profesjonalisty w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przyznaje się wyłącznie ze względu na sytuację materialną strony. Ma to na celu zapewnienie wszystkim obywatelom równego prawa do sądu. Fakt odmowy wykonania usługi prawnej przez pełnomocnika z wyboru ze względu na przyczyny, które zostały wskazane przez W.K. w jego wniosku nie stanowią natomiast podstawy do przyznania mu prawa pomocy.
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał w niniejszej sprawie istnienia ustawowych przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej.
Wobec tego, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło