IV SA/Gl 741/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant staż. Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Sygn. akt IV SA/Gl 741/06 | | U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u D. S. choroby zawodowej, w postaci przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej [...], wymienionej w pozycji [...] punkt [...]-[...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oparte na orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. nr [...] Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., z którego wynikało, że nie stwierdzono w jej narządzie [...] zmian patologicznych w postaci [...], wymienionych w pozycji [...] punkt [...]-[...] powołanego wykazu chorób zawodowych. Jako czynnik szkodliwy wskazano [...] na stanowisku [...], a okres narażenia - lata pracy od [...] do [...] r. Zaakcentowano, że aktualnie stwierdzone u D. S. zmiany [...] i [...] mają charakter przewlekłego [...] oraz nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] spowodowanej [...]. Identyczne w treści orzeczenie nr [...] zostało wydane w dniu [...] r. przez Szpital Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jako jednostkę orzeczniczą drugiej instancji. Podsumowując Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że wobec orzeczenia tej jednostki oraz oceny narażenia zawodowego nie znalazł podstaw do stwierdzenia u D. S. zawodowej etiologii choroby narządu [...]. Stwierdzony charakter zmian chorobowych nie ma bowiem cech [...] patologii narządu [...], wymienionej w wykazie chorób zawodowych. W odwołaniu D. S. podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, gdyż w zawodzie [...] przepracowała [...] lat w pełnym wymiarze czasu pracy, a często również w godzinach nadliczbowych prowadziła [...] oraz wyjeżdżała na "[...]", które również wiążą się z [...]. Podkreśliła, że od [...] roku zaczęła się leczyć w [...], a od roku [...] w [...], w której leczy się do dnia dzisiejszego z powodu objawów chorobowych i dolegliwości związanych z wcześniej wykonywaną pracą. Akcentowała, iż pomimo pozostawania od półtora roku na emeryturze nadal ma dolegliwości chorobowe narządu [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art.138 §1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej D. S. poczynione przez organ pierwszej instancji i uznał, że w latach [...]-[...] pracowała w "A" w S., w latach [...]-[...] w "B" w S. oraz w latach [...] - [...] w "C" w S. na stanowisku [...] , gdzie była narażona na [...] stwarzający ryzyko przewlekłej choroby narządu [...]. Stwierdził również, że obie kompetentne placówki orzecznicze wykluczyły u D. S. chorobę zawodową wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), co wynika z uzasadnień powołanych orzeczeń lekarskich. Rozpoznane u D. S. zmiany chorobowe mają zatem charakter [...] nie odpowiadają skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego jakim jest wieloletni [...] oraz nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] spowodowanej [...], co musiało skutkować decyzją odmowną. W skardze z dnia [...] r. D. S. domagała się uchylenia krzywdzącej jej decyzji i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu [...] na okoliczność stwierdzenia jej faktycznego stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Z dniem 2 września 2002 r. weszło w życie, wydane w oparciu o delegację zawartą w art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu Pracy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), powoływane dalej w skrócie jako rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych, które ma zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu jego wejścia w życie lub później. Bezspornym jest, że w rozpoznawanej sprawie ma ono zastosowanie, bowiem zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej narządu [...] skarżącej miało miejsce w dniu [...] r. i uczynił to lekarz [...] specjalista [...] z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w S.. Jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego skarżąca pracowała w warunkach narażenia na chorobę zawodową narządu [...]. Z tego powodu została poddana badaniu w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. W jego orzeczeniu z dnia [...] r. nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] punkt [...]-[...] wykazu chorób zawodowych narządu [...] ze względu na brak zmian patologicznych tego narządu. W orzeczeniu Szpitala Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r., wydanym w postępowaniu odwoławczym również nie rozpoznano u skarżącej przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] spowodowanej [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono, że rozpoznane u skarżącej zmiany mają charakter [...], które nie odpowiadają skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego jakim jest wieloletni [...] oraz nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] spowodowanej [...]. Orzeczenie to stanowiło podstawę wydania niekorzystnej dla skarżącej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu [...]. Wymaga podkreślenia, że zadaniem lekarzy wydających opinie w sprawach chorób zawodowych, którymi są w niniejszej sprawie wydane orzeczenia lekarskie, jest rozpoznawanie jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych. Natomiast o tym, czy zdiagnozowana choroba jest chorobą zawodową decyduje w decyzji administracyjnej właściwy organ inspekcji sanitarnej. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącej, zawartego w skardze, o dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu [...] na okoliczność stwierdzenia faktycznego jej stanu zdrowia zauważyć trzeba, że nie jest on dopuszczalny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wniosek ten mógłby być uwzględniony jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o odszkodowanie. Stosownie do treści § 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Zatem o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki - zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, czyli rozpoznanie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, czyli potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową. Jednocześnie przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek nie istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Bowiem choroba musi zostać spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przez szkodliwe czynniki w środowisku pracy lub w sposób wykonywania pracy. Z powyższego wynika, iż pojęcie "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Jednakże wyłączną przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj oraz warunki wykonywania. W związku z tym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z jednoczesnym ustaleniem, iż bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wymieniono, że chorobą zawodową są przewlekłe choroby narządu [...] spowodowane [...], trwającym co najmniej [...] lat w postaci: [...] (punkt 1), [...] (punkt 2) oraz [...] (punkt 3 ). Zmiany te nie zostały stwierdzone w orzeczeniach lekarskich wydanych w niniejszej sprawie. Rozpoznane u skarżącej zmiany chorobowe mają bowiem charakter [...]. Stwierdzone zmiany, zdaniem lekarzy orzeczników, nie odpowiadają skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego jakim jest wieloletni [...] oraz nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] spowodowanej [...]. Tym samym wydane orzeczenia wykluczyły zawodową etiologię rozpoznanego u skarżącej schorzenia z uwagi na jego "samoistny" charakter. Zatem w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie wyczerpany został dwustopniowy tryb orzeczniczy i wbrew zarzutom skarżącej w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano choroby zawodowej. Przeprowadzone w tym zakresie przez organy administracyjne postępowanie wyjaśniające nie naruszało obowiązujących regulacji prawa. Słusznie też organy administracji obu instancji uznały, że do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające samo występowanie narażenia zawodowego, lecz konieczne jest rozpoznanie choroby przewidzianej w wykazie, o którym była wcześniej mowa, a wobec braku tej drugiej przesłanki w rozpoznawanej sprawie musiało zapaść negatywne rozstrzygnięcie. W tym stanie sprawy Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania opinii kompetentnych placówek diagnostycznych organów medycznych II i I szczebla - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., bowiem obie te placówki wydały jednobrzmiące orzeczenia wykluczające istnienie u skarżącej choroby zawodowej narządu [...] wymienionej w pozycji [...] punkt [...]-[...] wykazu chorób zawodowych. Dlatego, chociaż w środowisku pracy skarżąca była narażona na [...] i pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu [...], to jednak nie rozpoznanie z pewnością lub prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników, wykluczało jej stwierdzenie. Wobec powyższego, skoro organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie mogła być skuteczna, w oparciu o powołane wcześniej przepisy ustawy p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.