IV SA/Gl 748/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-05-14
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może uchylić lub zmienić decyzję przyznającą prawo do świadczeń z pomocy społecznej z mocą wsteczną, gdy świadczenia zostały już skonsumowane?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie może uchylić ani zmienić decyzji przyznającej prawo do świadczeń z pomocy społecznej z mocą wsteczną, jeśli świadczenia zostały już skonsumowane. Decyzja na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ma charakter konstytutywny i wywiera skutki ex nunc (na przyszłość). W przypadku, gdy upłynął okres, na jaki świadczenie przyznano, możliwe jest jedynie wszczęcie postępowania o zwrot nienależnie pobranych świadczeń, a nie uchylenie decyzji z mocą wsteczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zasiłku stałego przyznanego W. L. przez Burmistrza Gminy S. Następnie zmieniano wysokość i okres pobierania zasiłku, a także wydano decyzję o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność jednej z decyzji organu I instancji i uchyliło inną. W skardze do WSA W. L. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, zarzucając m.in. wydawanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów i pogarszanie jego sytuacji. WSA uznał skargę za zasadną, stwierdzając istotne uchybienia proceduralne i materialnoprawne w działaniach organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy S. w zakresie nieobjętym stwierdzeniem nieważności. Jednocześnie stwierdził nieważność punktu 2 i 3 zaskarżonej decyzji oraz punktu 2 poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy S. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) stwierdza nieważność punktu nr 2 i 3 zaskarżonej decyzji i punktu nr 2 poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy S. z dnia [...] roku nr [...]; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy S. w pozostałym zakresie; 3) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Burmistrz Gminy S. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał W. L. świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 444 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2011r. do 31 marca 2014.
Następnie organ decyzją z dnia [...] nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego oraz okresu jego pobierania od dnia 1 maja 2012r. na czas nieokreślony z kwoty 444 zł do kwoty 306,76 zł miesięcznie. Ponadto Burmistrz decyzją z dnia [...] nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od dnia 1 października 2012r. na czas nieokreślony z kwoty 306,76 zł do kwoty 368,17 zł miesięcznie.
W dalszej kolejności Burmistrz wydał decyzję z dnia [...] nr [...] w sprawie zwrotu kwoty 686,20 zł z tytułu nienależnie pobranego zasiłku stałego w okresie od 1 maja 2012r. do 30 września 2012r.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. L. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o unieważnienie decyzji z dnia [...] nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] natomiast decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło w całości decyzję z dnia [...] nr [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
Następnie Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] nr[...], na podstawie art. 8 pkt 12, art. 36, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 183 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zmienił powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego oraz okresu jego pobierania:
1. od dnia 1 sierpnia 2012r. do 30 września 2012r. z kwoty 444 zł do kwoty 306,76 zł miesięcznie;
2. od dnia 1 października 2012r. na czas nieokreślony z kwoty 306,76 zł na kwotę 368,17 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony. W trakcie wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 16 sierpnia 2012r. ustalono, że W. L. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Strona, która jest osobą przewlekle chorą oraz pozostaje pod stałą opieką lekarską, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] nr [...]. Zmiana sytuacji dochodowej W. L. wiązała się z wydaniem przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzji z dnia [...] nr [...] mocą której przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny od maja 2012r. (wyrównanie za miesiące maj – lipiec 2012r. wnioskodawca otrzymał w miesiącu sierpniu 2012r). Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej rozliczył dochód strony uzyskany za okres od maja 2012r. do lipca 2012r. Obliczono, że na dochód W. L. w wysokości 170.24 zł miesięcznie od maja 2012r. składały się: zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 17,24 zł.
W dalszej kolejności zaznaczono, że w związku z obowiązującym do 30 września 2012r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 127, poz. 1055), zgodnie z którym kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosiło 477 zł, kwota zasiłku stałego należnego stronie w okresie od 1 sierpnia 2012r. do 30 września 2012r. wynosi 306,76 zł. Powyższa kwota stanowi różnicę pomiędzy kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 477 zł, a miesięcznym dochodem W. L. w wysokości 170,24 zł.
Jednocześnie zgodnie z obowiązującym od dnia 1 października 2012r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012. poz. 832), kwota obliczonego zasiłku stałego w okresie od 1 października 2012r. na czas nieokreślony wynosi 368,17 zł miesięcznie. Ustalono ją w ten sposób, że od kwoty 542 zł (kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej) odjęto miesięczny dochód strony w wysokości 173,83 zł (suma dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości 20,83 zł (0,0833 hektara przeliczeniowego razy 250 zł) oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł).
Wobec powyższego W. L. przysługuje zasiłek stały w wysokości 306,76 zł miesięcznie w okresie od 1 sierpnia 2012r. do 30 września 2012r. oraz w wysokości 368,17 zł miesięcznie od 1 października 2012r.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. L. wniósł o jej uchylenie w pkt 1 i umorzenie postępowania w tej części. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem została oparta na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, które utraciło moc prawną w dniu 30 września 2012r. i już nie obowiązuje. Zdaniem odwołującego organ wydaje decyzje na podstawie własnych ustaleń i zmiany jego sytuacji dochodowej wynikają z tych rozstrzygnięć. W tej sytuacji nie zachodzi okoliczność podania nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania OPS o zmianie sytuacji osobistej i majątkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i zmieniło z dniem [...] decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego oraz okresu jego pobierania i przyznało W. L. zasiłek stały:
1. od dnia 1 sierpnia 2012r. do dnia 30 września 2012r. w kwocie 153,76 zł miesięcznie;
2. od dnia 1 października 2012r. do dnia 31 października 2012r. w kwocie 215,17 zł miesięcznie;
3. od dnia 1 listopada 2012r. na czas nieokreślony w kwocie 368,17 zł miesięcznie.
Organ odwoławczy stwierdził, że w okresie od 1 sierpnia 2012r. do 30 listopada 2012r. przyznano W. L. zasiłek stały w kwotach nieadekwatnych do obowiązujących wtedy przepisów i ustalonej sytuacji dochodowej. Zaznaczono, że źródłem dochodu strony od sierpnia 2012r. były dochód z posiadanego gospodarstwa domowego (0,0833 h przeliczeniowego) oraz zasiłek pielęgnacyjny przyznany decyzją z dnia [...] w kwocie 153 zł miesięcznie od dnia 1 maja 2013r. bezterminowo. Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Wobec powyższego nadpłata zasiłku pielęgnacyjnego za okres od maja do lipca 2012r. uzyskana przez W. L. w sierpniu 2012r. miała wpływ na jego sytuację dochodową w okresie 3 miesięcy, tj. od sierpnia 2012r. do października 2012r.
Tym samym sytuacja dochodowa strony przedstawiała się następująco:
– w sierpniu 2012r. na dochód składał się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, dochód z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 17,24 zł oraz kwota 153 zł (1/3 nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego uzyskanego w okresie od maja 2012r. do lipca 2012r.);
– we wrześniu dochód stanowiły zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, dochód z tytułu gospodarstwa rolnego w kwocie 17,24 zł oraz kwota 153 zł (1/3 nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego uzyskanego w okresie od maja 2012r. do lipca 2012r.)
– w październiku 2012r. na dochód składał się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, dochód z tytułu gospodarstwa rolnego w kwocie 20,83 zł oraz kwota 153 zł (1/3 nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego uzyskanego w okresie od maja 2012r. do lipca 2012r.).
– od listopada 2012r. dochód stanowiły zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz dochód z tytułu gospodarstwa rolnego w kwocie 20,83 zł.
Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał podziału świadczeń na przyznane od 1 sierpnia 2012r. do 30 września 2012r. oraz od 1 października 2012r. bezterminowo, co jest zgodne ze zmianą kryterium dochodowego od 1 października 2012r. Jednakże w uzasadnieniu decyzji nie wskazano, dlaczego nie uwzględniono nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego w sierpniu 2012r. Podkreślono, że ustalając wysokość przysługującego stronie świadczenia w formie zasiłku stałego w okresie do dnia 30 września 2012r. organy administracji są związane ówcześnie obowiązującym kryterium dochodowym obowiązującym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jednocześnie podkreślono, że nie jest możliwe zastosowanie w odniesieniu do okresu do września 2012r., kryterium obowiązującego od 1 października 2012r., bowiem nie istnieją przepisy intertemporalne, które określałaby, że do stanów faktycznych istniejących przed wejściem w życie rozporządzenia w dniu 1 października 2012r. należy stosować kryterium dochodowe ustalone tym aktem prawnym. W tej sytuacji ustalenie w oparciu o aktualne kryteria dochodowe kwot przysługującego w tamtym okresie prawa do zasiłku stałego, obejmujące okres sprzed wejścia w życie nowych kryteriów, stanowiłoby naruszenie zakazu retroaktywności oraz stawiałoby w lepszej sytuacji odwołującego wobec pozostałych klientów pomocy społecznej. Ponadto naruszałoby art. 9 ust. 8a ustawy o pomocy społecznej.
Kolegium podsumowując wywody w tym zakresie stwierdziło, że skoro od sierpnia 2012r. do września 2012r. dochód strony wynosił 323,83 zł, to wysokość zasiłku stałego przysługującego stronie wynosiła 153,76 zł miesięcznie. Równocześnie w październiku 2012r. dochód W. L. stanowiła kwota 326,83 zł, a zatem kwota zasiłku stałego wynosiła 215,17 zł. Ponadto od listopada 2012r. strona uzyskała dochód w wysokości 173,83 zł, to tym samym zasiłek stały przysługiwał w kwocie 368,17 zł.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 139 K.p.a. Podkreślił, że zmiana wysokości zasiłku stałego była uwarunkowana nieuwzględnieniem przez organ I instancji faktu otrzymania w sierpniu 2012r. przez W. L. nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego (za okres od maja do lipca 2012r.), która zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej wpływa na sytuację dochodową strony i nakłada na organy administracji obowiązek wyliczenia kwoty zasiłku stałego. Przyznanie tego świadczenia przez organ I instancji w kwotach nieadekwatnych do norm ustawowych rażąco narusza prawo oraz narusza interes społeczny. Wskazano, że środki na świadczenia z pomocy społecznej muszą zostać zabezpieczone w ilości pozwalającej na korzystanie z nich przez wszystkich uprawnionych. Jednakże społeczeństwo musi być przekonane, że organy państwa dbają o to, aby pieniądze publiczne były wykorzystywane w sposób zgodny z ich przeznaczeniem i otrzymywały je wyłącznie osoby uprawnione w wysokościach jakie przewidują obowiązujące normy prawne. W przeciwnym wypadku należałoby uznać, że instytucje publiczne nie wykonują swoich ustawowych obowiązków i marnotrawią środki publiczne, co oczywiście naruszałoby rażąco interes społeczny. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie doszło do pobrania świadczeń nienależnych, bowiem organ I instancji znał z urzędu sytuację strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. L. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego w pkt 1 i 2. Zdaniem skarżącego obowiązkiem organu odwoławczego było wykazanie, że wystąpiły przesłanki określone w art. 139 K.p.a. Tymczasem organ odwoławczy, pogarszając sytuację strony, nie uzasadnił, że uchylona decyzja rażąco naruszała prawo. Jednocześnie Kolegium przeoczyło tragiczną sytuację zdrowotną oraz majątkową skarżącego. Ponadto organ ten nie dostrzegł sprzeczności w swojej argumentacji. Z jednej strony stwierdzono bowiem, że wypłata "nieco wyższego" zasiłku rażąco narusza interes społeczny, a z drugiej strony wskazano, że nie wystąpiły okoliczności uprawniające do uznania "nieco wyższego" świadczenia za nienależnie pobrane. Skarżący zauważył także, że Burmistrz znał wszystkie jego źródła oraz wysokość dochodów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto stwierdził, że w związku z nowelizacją ustawy o pomocy społecznej, która weszła w życie w maju 2013r., gospodarstwo rolne, które skarżący posiada nie jest jednym ze źródeł dochodu, które wpływa na wysokość świadczenia z pomocy społecznej (gospodarstwo do 1 ha), a tym samym po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy i ustaleniu sytuacji dochodowej w całym okresie od maja 2013r., organ I instancji będzie uprawniony do zmiany zaskarżonej decyzji i ustalenia nowej wysokości świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne mogą w razie uznania kontrolowanego aktu, za nielegalny w rozumieniu w/w przepisów, uchylić ten akt lub stwierdzić jego nieważność. Zgodnie zaś z art.134 § 1 tej ustawy, rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych, niż wskazane w skardze przyczyn.
Zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji wydane zostały na gruncie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) dalej określanej jako ustawa. Na ich mocy dokonano zmiany wysokości dotychczas przyznanego i skonsumowanego już przez stronę świadczenia w postaci zasiłku stałego.
Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał art. 106 ust. 5 ustawy. Na mocy tego przepisu organ pomocy społecznej jest uprawniony do zmiany lub uchylenia wydanej w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej decyzji administracyjnej na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11,12 i 107 ust. 5 ustawy. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy jest postępowaniem w nowej sprawie. Nie jest to kontynuowanie czy rozpatrywanie na nowo sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, przyznającą określone uprawnienia do świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych, decyzja o jakiej mowa w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stanowi decyzję konstytutywną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 654/10 czy wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - w Poznaniu z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 2/11, z dnia10 grudnia 2013r. sygn. II SA/Po 772/13, czy w Krakowie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 104/08 publ CBOSA). Jest to tym samym decyzja, która tworzy, zmienia lub uchyla stosunki prawne, przy czym zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje z mocy samej decyzji. Konstytutywny charakter decyzji przesądza więc, że tego rodzaju decyzja może wywierać tylko skutki ex nunc, tj. na przyszłość. W sytuacji, gdy upłynął już okres na jaki świadczenie przyznano, zastosowanie może mieć jedynie instytucja zwrotu, o której mowa w art. 104 ust. 1, 3 i 7 ustawy. Brak jest natomiast regulacji prawnych upoważniających organ pomocy społecznej do uchylenia lub zmiany decyzji przyznające prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej z mocą wsteczną.
W świetle powyższego rozstrzygnięcie organu I instancji, w którym dokonano zmiany decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku stałego z mocą wsteczną, powinno zostać usunięte z obrotu prawnego.
Zauważyć nadto przyjdzie, że kontrolowana decyzja zawierała rozstrzygnięcie odnoszące się do dwóch okresów czasu. W punkcie pierwszym decyzji rozstrzygnięto o wysokości zasiłku stałego od dnia 1 sierpnia 2012r. do 30 września 2012r. W punkcie drugim organ orzekł natomiast o wysokości zasiłku stałego przysługującego w okresie od 1 października 2012r. na czas nieokreślony. Nie wzięto jednak pod uwagę faktu, że rozstrzygnięcie o tej właśnie treści zawarte zostało w odrębnej decyzji (decyzja Burmistrza Gminy S. z dnia [...] nr[...]). Decyzja ta, wobec braku jej zaskarżenia, stała się ostateczna.
Tym samym doszło w sprawie do wydania dwóch decyzji rozstrzygających w tożsamej od strony przedmiotowej jak i podmiotowej sprawie. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Decyzja organu administracji rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2011 r., I OSK 1518/10, LEX nr 965915).
Obu zauważonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, istotnych uchybień, nie dostrzegł organ odwoławczy, który nota bene nie tylko powielił błąd organu I instancji ponownie orzekając w kwestii wysokości zasiłku stałego za okres od 1 października 2012r. ale nadto w punkcie trzecim swojej decyzji, z naruszeniem zasady res iudicata, orzekł w sposób odmienny od treści rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji z dnia [...] nr [...] rozstrzygając o wysokości zasiłku stałego przyznanego skarżącemu w okresie od 1 listopada 2012r. na przyszłość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela nadto wyrażonego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego poglądu co do tego, że decyzja reformatoryjna organu odwoławczego wydana nie niekorzyść strony odwołującej się nie narusza treści art. 139 k.p.a. w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy. Fakt nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i nieuwzględnienie części z wypłaconych stronie świadczeń, zdaniem Sądu nie stanowi rażącego naruszenia prawa usprawiedliwiającego naruszenie zasady zakazu reformationis in peius, która służy ochronie interesów strony odwołującej się.
W ponownym postępowaniu organ weźmie pod uwagę zaprezentowany przez Sąd pogląd prawny, zgodnie z którym brak jest podstaw do uruchomienia trybu art. 106 ust. 5 ustawy w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy. Tryb ten służy wyłącznie dostosowaniu wymiaru świadczeń do sytuacji osoby uprawnionej na przyszłość. Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA Gliwicach (z dnia 9 lipca 2013r. sygn. IV SA/Gl 999/12) co do tego, że strony często nie zdają sobie sprawy ze skutków prawnych decyzji w przedmiocie uchylenia uprawnień do zrealizowanego już uprawnienia nie wnosząc od nich odwołania, co może wydawać się im niezasadne wobec pobrania świadczeń. Dopiero w postępowaniu o zwrot świadczeń dowiadują się o następstwach ostatecznej decyzji o uchyleniu uprawnień, jednakże nie mają już możliwości podjęcia polemiki ze stanowiskiem organu. Argumentacja ta służyć może jako dodatkowe, racjonalne uzasadnienie stanowiska judykatury, zgodnie z którym brak jest podstaw prawnych do uchylenia ze skutkiem ex tunc decyzji "skonsumowanych".
Z powyższych względów powinno nastąpić umorzenie postępowania prowadzącego do uchylenia ze skutkiem wstecznym decyzji Burmistrza Gminy S. zakończonego decyzją z dnia [...] Nr [...] Organ I instancji mógłby ewentualnie uruchomić postępowanie zmierzające do zwrotu pobranych przez skarżącego świadczeń z pomocy społecznej. Wymaga to jednak ustalenia, czy w sprawie doszło do uzyskania nienależnie pobranych świadczeń..
Z powyżej przedstawionych przyczyn orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w jej punkcie pierwszym na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a. Natomiast stwierdzono nieważność punktu drugiego i trzeciego zaskarżonej decyzji, jak również punktu drugiego decyzji organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 wskazanego aktu prawnego.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 p.p.s.a.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło