IV SA/Gl 75/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-10-29
Skład orzekający: Andrzej Matan, Beata Kozicka, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczące okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, w tym skrócenia tego okresu w przypadku rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą demokratycznego państwa prawnego i domniemaniem niewinności?Ratio decidendi
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ nie powziął wątpliwości co do konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych ulega skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku, co w przypadku skarżącej skutkowało wygaśnięciem prawa do zasiłku.Stan faktyczny
Skarżąca J.P. została pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...], co zostało potwierdzone decyzją Wojewody. Organ I instancji wskazał na upływ maksymalnego okresu pobierania zasiłku, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przekazania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego ze względu na wątpliwości co do konstytucyjności przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku, powołując się na zasady demokratycznego państwa prawnego i domniemanie niewinności. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ś. orzekł o utracie przez J.P. prawa do zasiłku od dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż utrata prawa do zasiłku nastąpiła ze względu na upływ maksymalnego okresu jego pobierania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez stronę, utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, strona w dniu [...] decyzją Prezydenta Miasta Ś. nr [...] została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. jako osoba bezrobotna. Tą samą decyzją odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku ze względu na fakt, że w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodowała rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia (art. 75 ust. 1 pkt. 3 ustawy). W takim przypadku zasiłek przysługuje po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (art. 75 ust. 2 pkt. 3 ustawy). Decyzją z dnia [...] nr [...] J.P. przyznano prawo do zasiłku od dnia [...], natomiast kolejna decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ś. orzekł o utracie przez J.P. prawa do zasiłku od dnia [...].
W myśl art. 73 ust. 1 pkt. 1 ustawy, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju wynosi 6 miesięcy. Stopa bezrobocia na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. na dzień 13 czerwca 2012 r. wynosiła 17,4% podczas gdy na obszarze kraju - 12,3%, stąd dla strony maksymalnym okresem pobierania zasiłku było 6 miesięcy.
Skoro, na podstawie art. 75 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 75 ust. 2 pkt. 3 ustawy okres nieprzysługiwania zasiłku dla bezrobotnego, który spowodowała rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia, wynosi 180 dni to tym samym właściwy organ był zobowiązany skrócić okres pobierania zasiłku o ten czas.
Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnego ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.P. wnosi o odroczenie sprawy i przekazanie jej do Trybunału Konstytucyjnego ze względu na powstałe zagadnienie prawne dotyczące konstytucyjności przepisów przywołanych w decyzjach organów obu instancji.
Skarżąca uznaje te przepisy za budzące istotne wątpliwości prawne w kontekście zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz domniemania niewinności wynikającego z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. W jej ocenie każdego należy uważać za niewinnego dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Natomiast w sprawie rozwiązania z nią stosunku pracy z jej winy (w trybie art. 52 § 1 Kodeksu pracy) w dniu [...] złożyła powództwo o przywrócenie na poprzednie stanowisko do Sądu Pracy w C. Sprawa ta nie została zakończona prawomocnym wyrokiem i nie przesądzono o jej winie. Ponadto wskazuje na uprawnienie wynikające z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Pozbawiona prawa do zasiłku pozostaje bez zabezpieczenia społecznego nie z własnej woli mimo tego, iż winy jej nie stwierdzono.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydent Miasta Ś. z dnia [...] nr [...] w sprawie utraty przez J.P. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].
Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie art. 73 ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 75 ust. 1 pkt. 3 i ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. z 2013 r., poz. 674 ze zm., dalej: ustawa).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy.
Okres pobierania zasiłku wynosi: a) 6 miesięcy dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; b) 12 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego (art. 73 ust. 1 ustawy).
Stopa bezrobocia na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. na dzień 30 czerwca 2012 r. wynosiła 17,4% podczas gdy na obszarze kraju - 12,3%, stąd dla strony okres pobierania zasiłku wynosił 6 miesięcy.
W myśl art. 75 ust.1 pkt. 3 ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia.
Zwrot "prawo do zasiłku nie przysługuje" nie oznacza jednak ostateczne pozbawienie prawa do zasiłku, bowiem stosownie do art. 75 ust. 2 pkt. 3 bezrobotnemu, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Ustawodawca, jak się przyjmuje w orzecznictwie i w piśmiennictwie, przewiduje w tym przypadku swoistą karencję (opóźnienie) w prawie do zasiłku.
Innymi słowy rzecz ujmując, skarżąca uzyskałaby prawo do zasiłku po upływie okresu karencyjnego, wynoszącego 180 dni od dnia rejestracji, gdyby nie przeszkoda wynikająca z normy zamieszczonej w art. 73 ust. 4 ustawy.
Przepis ten stanowi, iż okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3.
Wobec tego okres pobierania zasiłku, który dla skarżącej wynosił 6 miesięcy, uległ ex lege skróceniu o okres nieprzysługiwania zasiłku, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt. 3 ustawy, tj. o 6 miesięcy. Zatem okres zasiłkowy został skonsumowany przez okres "nieprzysługiwania" zasiłku. Tym samym, z jednej strony należało orzec o przyznaniu zasiłku, z drugiej zaś o jego wygaśnięciu ze względu na pokrywanie się wskazanych okresów.
Wobec powyższego uznać przyjdzie, iż kontrolowana decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz procesowego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany materiał dowodowy znalazł pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonej zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o odroczenie rozpatrzenia skargi i skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP w kwestii zgodności przepisów stanowiących podstawę materialno- prawną zaskarżonej decyzji z Konstytucją Sąd nie znalazł podstaw, aby uwzględnić żądanie skarżącej bowiem nie powziął wątpliwości do niekonstytucyjności tych regulacji.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło