IV SA/Gl 750/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-08-28

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kozicka, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie radnego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego?
Ratio decidendi
Tak, prawomocne skazanie radnego na karę pozbawienia wolności, nawet z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego powoduje utratę prawa wybieralności, co z kolei obliguje Komisarza Wyborczego do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Postanowienie w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny.
Stan faktyczny
Skarżący M.Z., radny Gminy Wręczyca Wielka, wniósł skargę na postanowienie Komisarza Wyborczego w Częstochowie stwierdzające wygaśnięcie jego mandatu. Podstawą postanowienia było prawomocne skazanie radnego wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania za przestępstwo umyślne. Skarżący kwestionował tryb procedowania organu, twierdząc, że organ wadliwie zastosował art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M.Z. na postanowienie Komisarza Wyborczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r. nr DCZ2–773–6/2018 Komisarz Wyborczy w Częstochowie II, działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 2, § 2a i § 4a w związku z art. 167 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 15, ze. zm., dalej Kodeks Wyborczy lub Kw, tekst jednolity w dacie orzekania przez Sąd, ze wskazaniem, iż każdorazowo nastąpi odniesienie się do testu aktualnego i jego zmian w dacie orzekania tak przez organ, jak i Sąd), postanowił: po pierwsze – stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego Gminy Wręczyca Wielka M.Z. (Z.), wybranego w okręgu wyborczym nr 14 z listy nr 28 KWW Nowa Wręczyca wskutek utraty prawa wybieralności, w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy z dnia 4 lipca 2018 r. po drugie – doręczyć postanowienie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego niezwłocznie zainteresowanemu, Wojewodzie Śląskiemu oraz Przewodniczącemu Rady Gminy Wręczyca Wielka, oraz po trzecie, że orzeczenie to wchodzi w życie z dniem podpisania i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego oraz podaniu do wiadomości publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej. Wydanie przez Komisarza Wyborczego w Częstochowie II tego postanowienia stało się następstwem prawomocnego skazania radnego Gminy Wręczyca Wielka M. Z. za przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 kk w zw. z art. 270 §1 kk i w zw. z art. 297 §1 kk przy zast. art. 11 § 2 kk m.in. na karę sześciu (6) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres jednego (1) roku tytułem próby mocą wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z 4 lipca 2018 r., sygn. akt VII Ka 276/18 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z 25 października 2017 r., sygn. akt XVI K 489/16. Zdaniem organu z uwagi na prawomocne skazanie radnego na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, w którym strona podmiotowa polega na umyślności uzasadnionym stało się wydanie wskazanego na wstępie postanowienia. W skardze na to postanowienie Komisarza Wyborczego w Częstochowie II z dnia 16 lipca 2018 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Gminy Wręczyca Wielka M. Z. wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jej autor nie formułując odrębnych zarzutów zakwestionował w uzasadnieniu skargi tryb procedowania organu uznając, że organ wadliwie przyjął za podstawę rozstrzygnięcia art. 383§ 2a Kodeksu wyborczego, albowiem w jego ocenie żadna z przyczyn tam wskazanych, jak: śmierć radnego czy zrzeczenie się mandatu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Jego zdaniem organ winien stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego w trybie obwieszczenia działając na podstawie art. 383§ 2 Kw lub 383a§ 2 Kw. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy w Częstochowie II, przekazując akta sprawy objęte nią, wniósł o jej oddalenie. Przypomniał w niej, że zaskarżone postanowienie z 16 lipca 2018 r. zostało wydane na podstawie art. 383 § 1 pkt 2, § 2a i § 4a Kw. Mandat radnego wygasa w przypadku utraty prawa wybieralności, gdyż zgodnie z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego nie ma prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Nadto wyjaśnił, że przepisy, na które powołuje się skarżący, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2018 r. poz. 130) będą miały zastosowania po wygaśnięciu obecnej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego (2014-2018). Ponownie podniósł, że wygaśnięcia mandatu strony skarżącej nastąpiło wskutek skazania jej prawomocnym wyrokiem Sądu. Powtórzył przy tym, że utrata prawa wybieralności strony skarżącej nastąpiła z mocy skazującego ją prawomocnego wyroku Sądu. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Wskazania także wymaga, że Sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jednocześnie należy podnieść, że – w czasie orzekania przez organ w roku 2018 – art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego stanowił, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Dalsze jednostki redakcyjne tego przepisu, normowały tryb działania organu i prawo wniesienia skargi od jego rozstrzygnięcia. Uwaga ta zwłaszcza odnośnie daty obowiązywania tekstu prawnego w dacie orzekania przez organ i Sąd jest o tyle istotna, albowiem w czasie orzekania przez Sąd jego brzmienie uległo zmianie, co wymaga li tylko zauważenia albowiem jest prawnie obojętne dla niniejszej sprawy albowiem mocą art. 15 ustawy zmieniającej przepisy ustaw, o których mowa w art. 1, art. 2, art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisy art. 383 § 2a, art. 383a, art. 384 § 1, art. 492 § 2a, art. 492a, art. 493 § 1 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie. Z kolei na podstawie jej art. 16 ust. 1 od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do zakończenia kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie nie przeprowadza się nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów tych organów, z wyjątkiem wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustanawiając czas wejścia w życie przepisów zmienianych ustawodawca ustanowił, w art. 19, że ustawa zmieniająca wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 5 pkt 5 w zakresie § 2, 4, 9 i 11–14, pkt 7, 8, 12, pkt 68 lit. a tiret drugie w zakresie pkt 3b i 3d, pkt 99, 109, 110, 129, 130, 134 i 135, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.; art. 5 pkt 59 oraz pkt 60 lit. a, b i d, które wchodzą w życie z pierwszym dniem kadencji Sejmu następującej po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie. Tym samym nie można zaakceptować zarzutów skargi o niewłaściwym trybie procedowania Komisarza Wyborczego w Częstochowie II w przedmiotowej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Rozpoczynając rozważania w przedmiotowej sprawie prima vista wskazać należy, że poza sporem jest prawomocne skazanie M. P. Z., jako radnego Gminy Wręczyca Wielka (skarżącego w tej sprawie) za przestępstwa stypizowane w art. 231 § 1 kk w zw. z art. 270 §1 kk i w zw. z art. 297 §1 kk przy zast. art. 11 § 2 kk m.in. na karę sześciu (6) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres jednego (1) roku tytułem próby mocą wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z 4 lipca 2018 r., sygn. akt VII Ka 276/18 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z 25 października 2017 r., sygn. akt XVI K 489/16. Mając to na uwadze powtórzenia wymaga, że zgodnie z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego – nie ma prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Elementem stanu faktycznego określonego w art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego stanowiącego przesłankę utraty biernego prawa wyborczego jest skazanie za przestępstwo na karę pozbawienia wolności. Tym samym wyłącznie skazanie na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyśle ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe stanowi o ziszczeniu się tej przesłanki. I co ważne, ustawodawca wskazał wyłącznie skazanie na karę pozbawienia wolności, a nie na jakąkolwiek karę z katalogu kar wymienionych w art. 32 Kodeksu karnego. W pojęciu skazania, co także wymaga podkreślenia, mieści się zarówno orzeczenie bezwzględnego, jak i warunkowego zawieszenia jej wykonania. Skazanie na karę pozbawienia wolności następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu tej kary. Przy czym prawomocność orzeczenia, czego nie dostrzega skarżący, następuje z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji lub z chwilą wydania przez sąd odwoławczy wyroku oddalającego apelację. Uprawomocnienie się wyroku sądu karnego nie jest na żadnym etapie związane z prawem wniesienia kasacji. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnego wyroku odwoławczego kończącego postępowanie. Okoliczność ta nie budzi przy tym żadnych wątpliwości w orzecznictwie przedmiotu, nie jest sporna i kontestowana – zob. art. 519 kodeksu postępowania karnego; a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 przytoczony w wyroku WSA w Warszawie z 14 lipca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 541/17, którego wywody skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, podobnie jak zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 108/15 i wskazanym już wyroku NSA z 07 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 oddalającym skargę kasacyjną od tego ostatniego wyroku (wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Tym samym podkreślenia wymaga, że art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Zawiera ona imperatywne sformułowanie "nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego". W takim przypadku organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia mandatu ma nie prawo ale obowiązek zastosowania tego przepisu. Organem takim wolą ustawodawcy są podmioty przez niego explicite wskazane. Toteż przepisy kodeksu wyborczego normujące wygaszanie czy to mandatu radnego czy mandatu wójta stanowią normę ius cogens (łac., dopełniacz: iuris cogentis, stąd niekiedy używane pol. "norma kogentna" lub "norma kogentalna"), i są przepisami bezwzględnymi. Uzasadnieniem dla potraktowania skazania karą pozbawienia wolności za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego jako przesłanki utraty biernego prawa wyborczego było zapewnienie właściwego doboru kandydatów na stanowiska publiczne, związane i wiążące się ze sprawowaniem władzy (A. Kisielewicz – komentarz do Kodeksu wyborczego – art. 11). Równocześnie nie sposób nie zaznaczyć, że odpowiednikiem obecnie obowiązującego przepisu art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego, był uprzednio art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej, który również stanowił o pozbawieniu biernego prawa wyborczego osób skazanych za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, która to ocena prawna zachowuje w ocenie składu orzekającego aktualność również na tle obecnie obowiązującego art. 11 § 2 Kw. W wyroku z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. K 66/07 (publik. OTK-A 2008/9/158) Trybunał uznał, że przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku TK zawarto istotne uwagi, pomocne przy interpretacji przepisów dotyczących biernego prawa wyborczego. W szczególności Trybunał podkreślił, że prawa wyborcze nie są prawami absolutnymi. Bierne prawo wyborcze może podlegać koniecznym społecznie ograniczeniom i może być poddane bardziej surowym wymaganiom, niż czynne prawo wyborcze. Celem regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej było stworzenie gwarancji prawidłowego sprawowania funkcji przez osoby wchodzące w skład organów wykonawczych samorządu terytorialnego. Osoby te powinny charakteryzować się nie tylko tzw. fachowością, ale także cechami takimi jak: nieposzlakowana opinia, nieskazitelny charakter czy walory moralne (...). Trybunał podniósł, że przyjmuje się powszechnie, iż osoby, które popełniły czyn zabroniony przez prawo karne, nie dają takiej samej rękojmi wykonywania obowiązków publicznych jak osoby, które nie popadły w konflikt z prawem karnym. Niewątpliwie zarówno wygaśnięcie mandatu, jak i utrata biernego prawa wyborczego, stanowi daleko idące wkroczenie przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego (biernego prawa wyborczego). Jednakże w niektórych wypadkach np. popełnienia przez osobę wybraną przestępstwa i skazania jej prawomocnym wyrokiem sądowym, pozbawienie jej mandatu jest działaniem odpowiadającym powadze sytuacji i chroni wyborców przed przedsięwzięciami jednostki niegodnej zaufania publicznego". Orzeczenie to zostało przypomniane w wyroku WSA w Warszawie z 05 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2124/16, którego wywody w pełni uznaje skład orzekający w niniejszej sprawie. Mając to na uwadze nie sposób nie uznać prawidłowości i legalności zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższych ustaleń i argumentacji prawnej niewątpliwie w badanej sprawie zostały spełnione przesłanki wygaśnięcia mandatu skarżącego. Taka sytuacja obligowała Komisarza Wyborczego do wydania postanowienia stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, które to wygaśniecie następuje ex lege, zaś postanowienie komisarza ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Zdaniem Sądu w przypadku, gdy jak w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż strona skarżąca została prawomocnie skazana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to okoliczności faktyczne i prawne pozwalają na uznanie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że zaistniały przesłanki do wygaszania jej mandatu Wójta. Podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują żadnego usprawiedliwienia. Dyspozycja normy art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, albowiem stanowi normę bezwzględnie obowiązującą, będącą podstawą do uruchomienia trybu z art. 383 § 1 pkt 2 i § 2a Kodeksu wyborczego (dla przypomnienia w brzmieniu obowiązującym dacie orzekania przez organ). Przypomnienie to jawi się jako niezbędne z uwagi na właściwość organu zobowiązanego do wygaszenia mandatu wójta z powodu utraty biernego prawa wyborczego wskutek ziszczenia się przesłanki określonej w art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego. Rekapitulując ten wywód podkreślenia wymaga, że: po pierwsze – wygaśnięcie mandatu radnego następuje "w chwili wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu", co jednoznacznie obliguje uprawniony organ do wydania postanowienia stwierdzającego wygaśnięcie mandatu wójta, notabene mającego charakter deklaratoryjny, oraz po drugie – utrata prawa wybieralności następuje na skutek uprawomocnienia się wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Na zakończenie podkreślenia wymaga, że skład orzekający w pełni także uznaje za swoje wywody zawarte w wyroku NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15, iż skazanie na karę pozbawienia wolności to zarówno orzeczenie bezwzględnego wykonania kary, jak i orzeczenie warunkowego zawieszenia jej wykonania. Dlatego też ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary, stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności. Zdaniem Sądu w przypadku, gdy – jak w przedmiotowej sprawie – bezsporne jest, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to w sprawie zaistniały przesłanki nakazujące wygaszenie jego mandatu. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że skazanie prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe wyklucza możliwość sprawowania mandatu przez osobę skazaną w tych warunkach. Skoro ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności, to obowiązkiem a nie prawem organów powołanych ustawowo do wygaszenia mandatu takich osób jest działanie stanowiące o zrealizowaniu tego obowiązku, co w niniejszej sprawie uczynił zasadnie organ. Sankcja utraty mandatu Wójta pochodzącego z wyboru musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia przesłanek nakazujących wygaszenie takiego mandatu. Powyższe oznacza, iż sankcja utraty mandatu radnego wynikająca z art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego stanowiącego expressis verbis, że nie ma prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe musi być zastosowana w sytuacji ich zaistnienia. Stanowi o tym w sposób jednoznaczny ustawodawca używając imperatywnego sformułowania "nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego" nakazując tym samym wygaszenie takiego mandatu. Przepisy stanowiące podstawę działania organu, zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda (nie dokonuje się wykładni tego, co jasne) nie wymagają interpretacji przy pomocy wykładni systemowej i celowościowej, szczególnie, iż zamieszczone w art. 11 § 2 pkt 1 Kw pojęcia pochodzące z gałęzi prawa karnego nie budzą żadnych wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, o czym także powyżej. Tym samym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło