IV SA/Gl 76/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-10-14
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Zofia Borowicz, Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia przez funkcjonariusza celnego propozycji przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej, wynikająca z art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych, narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego (art. 47 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyjęcia propozycji przeniesienia przez funkcjonariusza celnego, skutkująca zwolnieniem ze służby na podstawie art. 32 ustawy konsolidacyjnej, jest obligatoryjna i nie pozostawia swobodnego uznania organowi administracyjnemu. Sąd stwierdził, że odmienne traktowanie funkcjonariuszy celnych w ramach ustawy konsolidacyjnej i ustawy o Służbie Celnej nie narusza zasady równości, ponieważ sytuacje faktyczne tych podmiotów nie są identyczne, a celem ustawy konsolidacyjnej było ułatwienie alokacji kadr w związku z wejściem Polski do UE. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 47 Konstytucji RP, uznając, że ograniczenie działania kierowników jednostek celnych do okresu trzech miesięcy było uzasadnione potrzebą ochrony interesu publicznego w okresie transformacji.Stan faktyczny
Funkcjonariusz celny M. Z. został zwolniony ze służby decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z powodu odmowy przyjęcia propozycji przeniesienia do innej jednostki. Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym niezgodności art. 32 ustawy konsolidacyjnej z Konstytucją RP oraz naruszenia zasad alokacji kadr. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając odmowę przyjęcia przeniesienia za obligatoryjną podstawę zwolnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: NSA Zofia Borowicz NSA Wiesław Morys Protokolant: referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. (Z.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie służby celnej – zwolnienia ze służby oddala skargę
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. działając na podstawie art. 32 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137 poz. 1302) i art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1, ust 1a ust.2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72 poz. 802 ze zm.) zwolnił rewidenta celnego M. Z. ze służby stałej w Izbie Celnej w K. w terminie trzymiesięcznym od dnia doręczenia decyzji.
Powodem wskazanego rozstrzygnięcie było udzielenie przez M. Z. odmownej odpowiedzi na przedstawioną mu w dniu [...] r. propozycję przeniesienia do Izby Celnej w B. P., co po myśli art. 32 ust.6 pkt 2 wskazanej w decyzji ustawy było równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji przeniesienia i skutkowało zwolnieniem ze służby.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. Z. podniósł, iż odmowa przyjęcia przez niego propozycji przeniesienia podyktowana była względami ekonomicznymi i koniecznością sprawowania opieki nad członkami rodziny. Wskazywał, że decyzja nie jest zasadna i stoi w sprzeczności z stanowiskiem zajmowanym przez Ministerstwo Finansów.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy wydana została w dniu [...] r. decyzja Nr [...] , którą Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż złożenie oświadczenia odmownego przez funkcjonariusza celnego na przedstawioną mu propozycję przeniesienia stanowi o konieczności wydania decyzji o zwolnieniu ze służby bez względu na sytuację rodzinną, życiowe plany i inne argumenty natury osobistej funkcjonariusza, co w konsekwencji nie pozwoliło na uwzględnienie zarzutów strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Z. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej, przywrócenia do służby, a nadto wnosił o zasądzenie wypłaty wynagrodzenia wraz z odsetkami za okres pozostawania poza służbą.
Zarzucił organowi:
- że w podstawie prawnej i uzasadnieniu decyzji ostatecznej dwukrotne podał nieprawidłową pozycję Dziennika Ustaw Nr 137 z 2003 r. w odniesieniu do ustawy o Kolegiach, zamiast prawidłowej pozycji 1302 podano błędną pozycję 1032,
- naruszenie art. 32 ust. 1-4 ustawy o Kolegiach, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na zastosowaniu tego przepisu do dokonania przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki organizacyjnej Służby Celnej, w sytuacji gdy nie wymagały tego potrzeby, związane z organizacją i wprowadzeniem Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych,
- naruszenie art. 32 ust. 6 pkt. 2 ustawy o Kolegiach w związku z art. 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy tj. nadużycie przez Dyrektora Izby Celnej w K. prawa podmiotowego poprzez złożenie skarżącemu jako funkcjonariuszowi Służby Celnej propozycji przeniesienia do Izby Celnej w B. P. i zastosowanie w następstwie odmowy jej przyjęcia przez skarżącego trybu konsekwencji w postaci zwolnienia ze służby,
- zastosowanie wobec skarżącego art. 32 ustawy o Kolegiach, stojącego w sprzeczności z przepisami ustawy pragmatycznej tj. ustawy o Służbie, zawartymi w art. 18, art. 20, art.21, art.22 ,
- nieuwzględnienie stosowanych przy alokacji funkcjonariuszy celnych, zasad Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartego w dniu 30 września 2003 r. pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej, szczególnie w kwestii niezastosowania w przedmiotowym przypadku zasad ujętych w ust. II pkt. 2 oraz ust. III pkt. 8,
- odrzucenie uzasadnionego i udokumentowanego wniosku skarżącego o wyłączenie z procesu alokacji, złożonego w związku z ust. II pkt. 2 Protokołu uzgodnień z dnia 30 września 2003 r. tj. z tytułu sprawowania stałej opieki nad rodzicami w starszym wieku, w tym udokumentowanej opieki nad matką z orzeczoną pierwszą grupą inwalidzką i niezdolnością do samodzielnej egzystencji,
- nie respektowanie przy wydaniu decyzji ostatecznej zapisów ust. 5 pkt. 1 pkt. 2 Protokołu ze spotkania Ministra Finansów z przedstawicielami Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej w dniu 18 grudnia 2003 r., poprzez zaniechanie ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem kryteriów zawartych w Protokole uzgodnień z dnia 30 września 2003 r.,
- nie respektowanie przy wydaniu decyzji ostatecznej zapisu pkt. 4 Protokołu uzgodnień z dnia 18 grudnia 2003 r. ze spotkania Pełnomocnika Ministra Finansów w negocjacjach prowadzonych przez MF z FZZSC z przedstawicielami Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej w dniu 18 grudnia 2003 r.,
- złamanie zasad alokacji kadr Służby Celnej poprzez przedmiotowe potraktowanie jego przypadku bez rzeczywistego uwzględnienia aspektów społecznych i humanitarnych,
- naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, stanowiącego, iż wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne podczas gdy, w przeciwieństwie do skarżącego, inni funkcjonariusze mogący podlegać dalszemu procesowi alokacji rozpoczętemu w lutym 2004 r., będą już w pełni korzystać z praw i przywilejów, wynikających z przepisów ustawy o Służbie oraz Protokołu uzgodnień z dnia 30 września 2003 r.
Nadto w pismach procesowych z dat [...] r. i [...] r. skarżący domagał się "przeprowadzenia postępowania dowodowego", w celu zbadania "trybu działania , podjętych decyzji i podpisanych dokumentów" przez Zespół ds. ustalenia listy i kolejności osób mogących podlegać alokacji powołany przez Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu [...] r.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprzeczając, by zarzuty naruszenia zarówno przepisów proceduralnych jak i prawa materialnego były zasadne. Wskazał, iż ustawa z dnia 27 czerwca 2003r. zwana ustawą konsolidacyjną zawierała szczególne uregulowanie prawne w zakresie możliwości przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej jednostki, a o konsekwencjach wynikających dla funkcjonariusza celnego z braku przyjęcia propozycji zmiany miejsca zatrudnienia skarżący był pouczony. Tym samym w ocenie organu nie została naruszona Konstytucja RP , ani tez przepisy ustawy o Służbie Celnej, jak też Kodeksu pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
W pierwszej kolejności Sąd badał zgodność zaskarżonej decyzji z zastosowanym w niej prawem materialnym, biorąc pod uwagę zarzuty skarżącego zmierzając do wykazania niezgodności przepisu art. 32 cytowanej wyżej ustawy konsolidacyjnej z Konstytucją RP . W tym zakresie punktem wyjścia musi być niewątpliwie przepis art. 8 ust.2 oraz art. 178 Konstytucji, a w konsekwencji ustalona i utrwalona linia orzecznicza, która znalazła wyraz w orzeczeniach Trybunału wydanych w sprawach oznaczonych sygnaturami P 12/98, P 8/99, P 8/00, U 4/97, SK 19/99. Najlepiej jednak została wyrażona w wyroku Pełnego Składu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2000 r. sygn. akt P 4/99. Stwierdzono tam, że w żadnym przypadku podstawą odmowy stosowania przez sąd przepisów ustawowych nie może być zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji. To podstawowe stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza przede wszystkim, że bezpośredniość stosowania Konstytucji nie oznacza kompetencji do kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa przez sądy i inne organy powołane do stosowania prawa. Tryb tej kontroli został bowiem wyraźnie i jednoznacznie ukształtowany przez samą Konstytucję. Przepis art. 188 Konstytucji zastrzega orzekanie w tych sprawach do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, przewidziane wart. 178 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 1994 r. sygn. akt I PRN 53/94, OSNPiUS 1994, nr 11, poz. 179 i wyrok Sąd Najwyższego z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt V CKN 1456/00 ( zbiór orzeczeń LEX nr 57237).
W konsekwencji powyższych stwierdzeń Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie mógłby samodzielnie uznać za niekonstytucjną regulację prawną zawartą w art. 32 ustawy zwanej ustawą konsolidacyjną, a mógł jedynie, korzystając z przyznanych mu na mocy art. 193 Konstytucji RP uprawnień, wystąpić z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc jednak pod uwagę dotychczasowe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego odnoszące się do zasad równości i demokratycznego państwa, Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ocenie zarzutów skargi skorzystał z kompetencji należących do sądów administracyjnych do jakich bezspornie należy kontrola dokonanej przez organ interpretacji zastosowanej normy prawa, przyjęta bowiem przez art. 6 k.p.a. zasada praworządności stanowiąca konsekwentne odbicie przepisu art. 7 Konstytucji RP obejmuje zarówno obowiązek zastosowania właściwej normy prawnej, jak i obowiązek ustalenia jej właściwego rozumienia.
Przy interpretowaniu treści normy prawnej szczególną rolę odgrywa ustalenie celu normy, to znaczy rezultatu, jaki w sferze stosunków społecznych zamierzono osiągnąć za pomocą danej normy. Ten rodzaj wykładni prawa, zwanej wykładnią celowościową, nakazuje stosować taką interpretację, która odpowiada przede wszystkim zasadom wyrażonym w Konstytucji. (por. stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przedstawione w wyroku z dnia 08 marca 2005 r. sygn. akt P 15/04 z którego wynika, iż sąd administracyjny jest zobowiązany do dokonywania wykładni zgodnej z Konstytucją i że jest to postać bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy (art. 8 Konstytucji RP).
Zmierzając w powyższym kierunku, mając na względzie zarzuty skargi, Sąd uznał za celowe dokonanie porównania sytuacji prawnej funkcjonariuszy służby celnej ukształtowanej treścią art. 32 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. zwanej wyżej ustawą konsolidacyjną z sytuacją prawną funkcjonariuszy celnych w pryzmacie przepisów ustawy o Służbie Celnej, a to jej art. 18 i następnych, oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji zawartej wart. 20 ustawy o Służbie Celnej.
Jak stanowi art. 18 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości, co nie dotyczy, bez zgody zainteresowanego, kobiet w ciąży i funkcjonariuszy celnych samodzielnie sprawujących opiekę nad dzieckiem do lat 14 (art. 19 ustawy o Służbie Celnej). W przypadku przeniesienia funkcjonariusza do służby w innej miejscowości ustawodawca zapewnił mu jednorazowe świadczenie na zagospodarowanie, a także w określonych przypadkach (art. 20 ustawy) zwrot kosztu przeniesienia, podróży i zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych.
Regulacja prawna zawarta wart. 32 ustawy konsolidacyjnej nie przewiduje natomiast żadnych zabezpieczeń o charakterze socjalnym dla funkcjonariusza służby celnej, wobec którego skierowana została propozycja przeniesienia pomiędzy jednostką zatrudniająca, a jednostką, w której miałby być zatrudniony. Przepis art. 32 ustawy konsolidacyjnej nie zawiera też uregulowania, pozwalającego na odpowiednie stosowanie, w powyższym zakresie, ustawy o służbie celnej.
Mimo jednak tak odmiennej regulacji prawnej tej samej grupy podmiotów jakim są funkcjonariusze celni zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny nie naruszona została zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji RP.
Należy tu zauważyć, iż o znaczeniu konstytucyjnej zasady równości Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się już wielokrotnie wcześniej zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 1994 r., sygn. K. 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141 -142). Wcześniej Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się w kwestii rozumienia zasady równości m.in. w sprawach: U 7/87, K 8/91. konsekwentnie podtrzymując, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą istotną. Równość oznacza zatem także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994 r., cz. I, s. 55). Waga interesu, któremu ma służyć zróżnicowanie, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone. Nierówne traktowanie podmiotów podobnych nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, a w konsekwencji niezgodności z art. 32 Konstytucji. Konieczna jest jeszcze ocena kryterium, na podstawie którego dokonano zróżnicowania. Powinno być ono odpowiednio przekonywające oraz pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych (por. orzeczenie z dnia 23 października 1995 r., K. 4/95, OTK 1995 cz. ll, s. 93).
Godzi się podkreślić, iż Polska w roku 2003, będąc w oczekiwaniu na wejście do EU, stanęła w obliczu konieczności dokonania szeregu istotnych zmian prawnych, mogących być analogicznie traktowanych jak przemiany ustrojowe. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny ustawodawca jest uprawniony do stanowienia prawa odpowiadającego założonym celom politycznym i gospodarczym. Nabiera to szczególnego znaczenia w okresie przemian ustrojowych (por. orzeczenie z 07 grudnia 1993 r. sygn. K. 7/93, OTK w 1993 r., cz. II, s. 410, a także orzeczenie z 29 maja 1996 r., sygn. K. 22/95 OTK ZU Nr 3/96, s. 187; orzeczenie z 23 października 1996 r., sygn. K. 1/96, OTK ZU Nr 5/96 , s. 332; wyrok z 25 listopada 1997 r., sygn. K. 26/97, OTK ZU Nr 5-6/97, s. 445-446).
Intencją ustawodawcy w momencie tworzenia przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmian niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137 poz. 1302) było wprowadzenie regulacji prawnej ułatwiającej alokację funkcjonariuszy celnej związaną z potrzebami Polski po jej wejściu do Unii Europejskiej (vide uzasadnienie projektu rządowego druk sejmowy nr 991). Regulacja ta zatem niezbędna dla ochrony interesu publicznego, której obowiązywanie ograniczono wyłącznie do okresu trzech miesięcy ,mogła pozwolić funkcjonariuszom zlikwidowanych urzędów celnych na zatrudnienie w funkcjonującej nadal innej jednostce.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uregulowanie zawarte w treści art. 32 ustawy konsolidacyjnej nie jest tożsame z uregulowaniem zawartym w art. 18 i nast. ustawy o Służbie Celnej. W tym ostatnim bowiem przypadku funkcjonariusz celny z ważnych względów służbowych przenoszony jest w ramach tego samego stosunku służbowego , czego nie dotyczy art. 32 ustawy konsolidującej, traktujący o funkcjonariuszach, którym można było przedstawić propozycję zatrudnienie w innej jednostce wobec braku możliwości dalszego zatrudnienie w dotychczasowym miejscu pracy. Tym samym, sytuacja faktyczna tych podmiotów nie jest identyczna, co pozwala na odmienne ich traktowanie bez naruszenia konstytucyjnej zasady równości.
Zaskarżona decyzja nie narusza także art. 47 Konstytucji RP . W tej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie odwołał się do stanowiska przedstawionego w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, (zob. wyrok z 12 stycznia 1999 r., sygn. P 2/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 2) gdzie stwierdzone zostało, że przesłanka "konieczności ograniczenia w demokratycznym państwie" stawia przed prawodawcą wymóg m.in. stosowania takich środków prawnych, które są niezbędne w tym sensie, że chronią określone wartości w sposób, bądź w stopniu, który nie mógłby być osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego problem ten wiąże się jednak ściśle z przywoływanym już zagadnieniem prawnej i politycznej swobody ustawodawcy w kreowaniu rozwiązań normatywnych służących realizacji założonych celów. W jej ramach mieści się -na co Trybunał wskazywał w swym dotychczasowym orzecznictwie -konieczność późniejszej permanentnej weryfikacji przyjmowanych w danych okolicznościach faktycznych (gospodarczych, społecznych) unormowań prawnych, wtedy, gdy okaże się, iż cele te zostają osiągnięte w stopniu umożliwiającym zastąpienie przyjętych dotychczas wysoce restrykcyjnych środków rozwiązaniami mniej uciążliwymi dla zainteresowanych. Można przyjąć, iż z tych też względów, ustawodawca ograniczył działanie kierowników jednostek celnych w ramach powierzonych im przepisem art. 32 ustawy konsolidacyjnej kompetencji, do okresu trzymiesięcznego.
Mimo treści zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie wyżej przytoczone stwierdzenia, nie skorzystał z uprawnień nadanych mu treścią art. 193 Konstytucji RP i nie zwrócił się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 32 ustawy konsolidacyjnej z Konstytucją RP, a w szczególności z jej art. 32 i art.47. Sąd uznał bowiem, iż wobec stanowiska Trybunału przedstawionego w cytowanych orzeczeniach nie ma podstaw do powzięcia wątpliwości w zakresie zgodności z Konstytucją RP art. 32 ustawy konsolidacyjnej.
Oceniając zatem legalność działania organu ,Sąd podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zwolnienie ze służby w trybie art. 32 ustawy konsolidacyjnej ma charakter obligatoryjny. W przypadku odmowy ze strony funkcjonariusza celnego przyjęcia propozycji pełnienia służby w innej jednostce ustawodawca nakazał zwolnienie go ze służby, a więc kwestia ta nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracyjnego.
Wbrew zarzutom skarżącego zawartym w jego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zwolnienie ze służby nie nastąpiło też z naruszeniem przepisu prawa pracy. Jak wynika z art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Jest to stosunek administracyjnoprawny powstały w sferze prawa pracy. Dlatego zarówno nawiązanie, jak i rozwiązanie tego stosunku następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 104 k.p.a.), w postępowaniu administracyjnym, regulowanym przepisami k.p.a., a także odnośnie do niektórych pracowników mianowanych -przepisami szczególnymi. Przepisy kodeksu pracy odnoszące się wyłącznie do umów o pracę mogą być stosowane do stosunków pracy z mianowania, jeżeli tak stanowią przepisy regulujące status prawny danej grupy pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania. W ustawie o Służbie Celnej ustawodawca odwołał się do uregulowań kodeksu pracy w konkretnych sytuacjach np. art. 43 czy art. 44 ustawy o Służbie Celnej , co pozwala na stosowanie kodeksu pracy wyłącznie w przypadkach tam określonych.
Organ przestrzegał przy tym zasad postępowania administracyjnego. Przedstawione powyżej ustalenia faktyczne i prawne wbrew zarzutom skarżącego wynikały z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji, które organ orzekający prawidłowo zastosował i omówił w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W tym miejscu podkreślić trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest normą prawną wyrażoną w treści wskazanych wyżej przepisów prawa, które odzwierciedlają wolę ustawodawcy i nie może, przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, brać pod uwagę negatywnych dla skarżącego skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć. Tak więc nie jest – jak już wyżej wspomniano - uprawniony do badania innych okoliczności sprawy, w tym pokrzywdzenia skarżącego, jak i zgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego.
Istotnie w zaskarżonej decyzji błędnie przywołana została pozycja pod którą opublikowano ustawę o Wojewódzkich Kolegiach Skarbowych (...) zwaną także ustawą "konsolidacyjną", lecz wada ta nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji. W zaskarżonej decyzji powołano bowiem pełną i prawidłową nazwę aktu prawnego jak również rok jego publikacji, natomiast błędne przywołanie pozycji stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która winna być sprostowana przez organ orzekający w trybie art. 113 § 1 k.p.a..
Trzeba nadto wyjaśnić skarżącemu, iż składanie propozycji w trybie art. 32 ustawy "konsolidacyjnej" nie odbywało się wg. kryteriów określonych w porozumieniu pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów ds. Alokacji Kadr a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej zawartego w dniu 30 września 2003 r. w Warszawie, gdyż nie był to proces alokacji kadr przewidziany w ustawie o Służbie Celnej, co wyjaśniono już wyżej.
Nadto wskazać należy, iż artykuł 6 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi wprost, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei źródła powszechnie obowiązującego prawa określa w art. 87 Konstytucji RP, która stanowi, w ust. 1 tego przepisu, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a w ust. 2 , iż źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
Powyższe oznacza zatem, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa tj. działają w oparciu o obowiązującą normę prawną , o przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Przy rozstrzyganiu w sprawie administracyjnej oparcie się na normie pozaustrojowej możliwe jest jedynie wtedy, gdy ma ona odpowiednie zakotwiczenie w delegacji przewidzianej przez ustawę.
Mając te wywody na uwadze wskazać należy skarżącemu , że nie stanowią prawa wydawane bez upoważnienia ustawowego wyjaśnienia (wykładnie), porozumienia czy też uzgodnienia np. w postaci np. protokołu uzgodnień między pracodawcą , a związkami zawodowymi.
Z powyżej naprowadzonych już przyczyn Sąd nie był także uprawniony do badania ("przeprowadzenia postępowania dowodowego") "trybu działania , podjętych decyzji i podpisanych dokumentów" przez Zespół ds. ustalenia listy i kolejności osób mogących podlegać alokacji powołany przez Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu [...] r., tym bardziej, że organ ten powstał i procedował już po zakończeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną z dnia [...] r..
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu -skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło