IV SA/Gl 76/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-21
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego i stałego powinno być uwzględnione w dochodzie za miesiąc, w którym zostało wypłacone, czy za okres, za który zostało przyznane, w kontekście ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo obliczyły dochód skarżącego i ustaliły datę początkową oraz wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, dochód jednorazowy należny za dany okres, w tym wyrównania zasiłków, powinien być uwzględniany w dochodzie przez okres, za który został uzyskany. Decyzja zmieniająca odpłatność, mimo charakteru konstytutywnego, może mieć skutki wsteczne, jeśli jest powiązana z zaistniałym stanem faktycznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt T.C. w domu pomocy społecznej. Organ I instancji zmienił wcześniejszą decyzję, ustalając odpłatność od września 2016 r. z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej skarżącego, który otrzymał wyrównania zasiłków pielęgnacyjnego i stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował sposób zaliczenia wyrównań do dochodu oraz datę początkową obowiązywania nowej odpłatności, argumentując, że powinny być one uwzględnione za okres, za który zostały przyznane, a decyzja nie może działać wstecz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G., działając na podstawie art. 8 ust. 3 i ust. 12, art. 9 ust. 8, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 36 pkt 2 lit. o, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61, art. 62, art. 106 ust. 1 i 5, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930) oraz art. 104, art. 108 i art. 163 k.p.a., zmienił decyzję z dnia [...]r. nr [...] określającą, że pobyt T.C. w domu pomocy społecznej jest nieodpłatny i zarazem ustalił odpłatność w wysokości: od 1 września do 30 września 2016 r. 70 % dochodu tj. 214,20 zł, od 1 października do 31 października 2016 r. 70 % dochodu tj. 866,60 zł, od 1 listopada do 30 listopada 2016 r. 70 % dochodu tj. 759,50 zł i od 1 grudnia 2016 r. 443,80 zł miesięcznie oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zmianie uległa sytuacja dochodowa T.C., który w sierpniu 2016 r. otrzymał zasiłek pielęgnacyjny wraz z wyrównaniem za okres od czerwca do lipca 2016 r. natomiast we wrześniu 2016 r. otrzymał zasiłek stały wraz z wyrównaniem za okres od lipca do sierpnia 2016 r. Tym samym ustalono, że dochód strony w sierpniu 2016 r. składał się z zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł) oraz z 1/2 wyrównania tego zasiłku (153 zł), w sumie 306 zł. A zarazem we wrześniu 2016 r. dochód strony składał się z: zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł), 1/2 wyrównania zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł), zasiłku stałego (328 zł) oraz 1/2 wyrównania zasiłku stałego (604 zł), czyli w łącznej wysokości 1.238 zł. Następnie w październiku 2016 r. dochód strony składał się z zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł), zasiłku stałego (328 zł) oraz 1/2 wyrównania zasiłku stałego (604 zł) w sumie 1.085 zł. Poza tym organ wskazał, iż od listopada 2016 r. dochód T.C. składać się będzie z zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł) i z zasiłku stałego (481 zł) a zatem łącznie wynosić będzie 634 zł.
Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. T.C. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...], zaskarżając ją w całości oraz wnioskując o jej uchylenie i zarazem orzeczenie o zmianie decyzji z dnia [...]r. nr [...] w ten sposób, że od dnia 1 listopada 2016 r. zostanie ustalona mu odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P. w wysokości 443,80 zł miesięcznie. Jednocześnie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
– art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej poprzez objęcie wydaną decyzją okresu sprzed daty wydania decyzji zmieniającej,
– art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej poprzez zaliczenie wyrównania zasiłku stałego oraz pielęgnacyjnego do dochodu w okresie innym niż okres, za który dochód ten uzyskano.
W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że organ I instancji nieprawidłowo zaliczył dochód stanowiący wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego za czerwiec i lipiec 2016 r. do dochodu za miesiąc sierpień i wrzesień 2016 r. oraz wyrównanie zasiłku stałego za lipiec i sierpień 2016 r. do dochodu za wrzesień i październik 2016 r. Zdaniem strony, zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego powinno być uwzględnione w dochodzie za czerwiec i lipiec 2016 r. zaś wyrównanie zasiłku stałego w dochodzie za lipiec i sierpień 2016 r. Następnie podkreślił, że organ I instancji w sposób błędny ustalił datę początkową obowiązywania opłaty za jego pobyt w domu pomocy społecznej. Jednocześnie przyznał, iż zmieniła się jego sytuacja dochodowa, polegająca na uzyskaniu prawa do zasiłku stałego od dnia 1 lipca 2016 r. i do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2016 r. a zatem jego zdaniem organ I instancji był uprawniony do zmiany decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Ponadto wskazał, że art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jest normą szczególną w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego na gruncie, którego wzruszenie praw nabytych przez stronę na podstawie decyzji może nastąpić jedynie na podstawie art. 155 k.p.a. i art. 161 k.p.a. poprzez wydanie decyzji konstytutywnej. Natomiast zdaniem strony postępowanie w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jest postępowaniem odrębnym, w nowej sprawie i nie stanowi ono kontynuacji sprawy administracyjnej uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, przyznającą określone świadczenie z pomocy społecznej. Tym samym decyzja wydana w oparciu o art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ma charakter konstytutywny oraz ustalający, od daty jej wydania, istnienie i zakres świadczenia. Jednocześnie podkreślił, że charakter takiej decyzji przesądza, iż może ona wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość, czyli po dacie jej wydania albowiem kształtuje ona nowy zakres uprawnień strony, istniejący dopiero od daty wydania nowej decyzji. Wobec tego w ocenie strony decyzja wydana w oparciu o wyżej wymieniony przepis nie może sięgać swoim zakresem do świadczeń ustalonych przed jej wydaniem. Następnie podniósł, że zarówno decyzja kierująca do domu pomocy społecznej, jak i ustalająca opłatę za pobyt w nim bezspornie mają charakter konstytutywny, a zatem decyzja o zmianie odpłatność nie może być traktowana w sposób odmienny poprzez przyjęcie, iż ma ona charakter deklaratoryjny, czyli potwierdzający tylko obowiązek ponoszenia odpłatności. W opinii strony decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień i dlatego ma charakter konstytutywny co z kolei oznacza, że może wywierać wyłącznie skutki ex nunc. Dodał również, że brak jest podstaw aby w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc). W związku z powyższym zdaniem strony, nie jest dopuszczalne uchylanie lub zmiana decyzji z chwilą, zaistnienia zmiany sytuacji uprawionego, jeśli zmiana ta nastąpiła przed wydaniem decyzji zmieniającej lub uchylającej. Albowiem skutki uchylenia decyzji administracyjnej wstecz, zarówno doktryna jak i prawodawca wiążą wyłącznie z decyzjami o charakterze deklaratoryjnym. Podsumowując, T.C. podniósł, iż organ I instancji nieprawidłowo ustalił wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz datę obowiązywania zmienionej wysokości odpłatności, obejmując jej zakresem okres sprzed wydania decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...] T.C. nie ponosił odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w P. Jednakże pismem z dnia 30 września 2016 r. został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany powyższej decyzji w związku ze zmianą jego sytuacji dochodowej. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że T.C. jest osobą samotną, rozwiedzioną, posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności a jego dochodem jest zasiłek stały (481 zł miesięcznie) i zasiłek pielęgnacyjny (153 zł miesięcznie). Ponadto Kolegium stwierdziło, że w sierpniu 2016 r. strona otrzymała zasiłek pielęgnacyjny wraz z wyrównaniem za okres od czerwca do lipca 2016 r. natomiast we wrześniu 2016 r. zasiłek stały wraz z wyrównaniem za okres od lipca do sierpnia 2016 r. Tym samym zdaniem Kolegium organ I instancji był uprawniony do prowadzenia postępowania dotyczącego zmiany ostatecznej decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej albowiem zmiana wysokości dochodu strony przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Ponadto podkreśliło, iż organ I instancji prawidłowo zastosował art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej i kwotę uzyskanych jednorazowo dochodów uwzględnił w dochodzie strony przez okres (2 miesięcy), za który uzyskano ten dochód. A zatem w ocenie Kolegium prawidłowo zostało ustalone, że wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego nastąpiło za okres 2 miesięcy tj. czerwiec i lipiec 2016 r., natomiast wyrównanie zasiłku stałego także nastąpiło za okres 2 miesięcy tj. za lipiec i sierpień 2016 r. Wobec tego ustalona miesięcznie wysokość otrzymanego jednorazowo dochodu z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego i stałego została uwzględniona w dochodzie strony przez okres za jaki świadczenia przyznano tj. przez okres 2 miesięcy. Jednocześnie organ odwoławczy wyraził opinię, że decyzja organu I instancji nie została wydana z mocą wsteczną albowiem wydanie decyzji później, niż początek okresu, jakiego dotyczy sama wypłata zasiłku pielęgnacyjnego i stałego oraz ich nadpłaty nie przesądza jeszcze o wydaniu decyzji z mocą wsteczną. Kolegium stwierdziło także, iż w sprawie całokształt okoliczności faktycznych nie pozwala na uznanie, że decyzja została wydana z mocą wsteczną oraz dodało, że każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Poza tym organ odwoławczy podniósł, iż akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, a zatem w takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. W związku z powyższym zdaniem Kolegium wydanie decyzji z mocą wsteczną miałoby miejsce, w szczególności gdyby organ przyznając świadczenie na konkretnie wskazany okres, wskutek zaistnienia późniejszego zdarzenia stanowiącego przesłankę zmiany decyzji, zmieniłby to świadczenie nie tylko na przyszłość (od chwili wydania decyzji), ale także za czas (lub część tego okresu) określony w pierwotnej decyzji. Jednakże w ocenie Kolegium z tak rozumianym wydaniem decyzji z mocą wsteczną nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Podsumowując, zdaniem organu odwoławczego w związku ze zmianą dochodu strony zaszła konieczność zmiany decyzji w sprawie jej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od miesiąca września 2016 r.
Pismem z dnia 5 stycznia 2017 r. T.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], zarzucając jej naruszenie:
– art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej poprzez objęcie wydaną decyzją okresu sprzed daty wydania decyzji zmieniającej,
– art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej poprzez zaliczenie wyrównania zasiłku stałego oraz pielęgnacyjnego do dochodu w okresie innym niż okres, za który dochód ten uzyskano.
Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o zmianie decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r. w ten sposób, że od dnia 1 listopada 2016 r. ustalona zostanie odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 443,80 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, co stanowi podstawę do jej uchylenia. Następnie wskazał, że jego zdaniem organ nieprawidłowo zaliczył dochód, stanowiący wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego za czerwiec i lipiec 2016 r., do dochodu za sierpień i wrzesień 2016 r. oraz wyrównanie zasiłku stałego za lipiec i sierpień 2016 r. do dochodu za wrzesień i październik 2016 r. Poza tym podkreślił, że w jego ocenie wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego powinno być uwzględnione w dochodzie za czerwiec i lipiec 2016 r. natomiast wyrównanie zasiłku stałego powinno być uwzględnione w dochodzie za lipiec i sierpień 2016 r. Jednocześnie podniósł, iż w jego opinii organ I instancji w sposób błędny ustalił datę początkową obowiązywania opłaty poprzez ustalenie, że odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej będzie ponosił od 1 września 2016 r. Ponadto skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 4 listopada 2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście uznano, że skarga T.C. nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie jest zasadna. Poza tym nie można jej również uwzględnić z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.s. Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Natomiast stosownie do treści art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Jednocześnie opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu. Następnie art. 8 u.p.s. stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (ust. 1 pkt 1). Ponadto za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (ust. 3). Następnie do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220); 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 753) (ust. 4). Równocześnie w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (ust. 11 pkt 1). Natomiast w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód (ust. 12). Ponadto art. 106 ust. 3b i ust. 5 u.p.s. mówi, iż zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
W przedmiotowej sprawie T.C. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. [...], którą zmieniono decyzję z dnia [...] r. nr [...] i zarazem ustalono dla skarżącego odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości: od 1 do 30 września 2016 r. 214,20 zł, od 1 do 31 października 2016 r. 866,60 zł, od 1 do 30 listopada 2016 r. 759,50 zł i od 1 grudnia 2016 r. 443,80 zł miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący przebywa w Domu Pomocy Społecznej w P. i na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...] nie ponosił odpłatności za pobyt w tej placówce. Jednakże od sierpnia 2016 r. zmieniła się jego sytuacja dochodowa albowiem otrzymał w tym miesiącu zasiłek pielęgnacyjny wraz z wyrównaniem za okres od czerwca do lipca 2016 r. w sumie 306 zł. Następnie we wrześniu 2016 r. wypłacono mu zasiłek pielęgnacyjny wraz z wyrównaniem oraz zasiłek stały wraz z wyrównaniem za okres od lipca do sierpnia 2016 r., czyli w sumie 1.238 zł. Ponadto w październiku 2016 r. skarżący otrzymał zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały wraz z wyrównaniem (1.085 zł) natomiast od listopada 2016 r. zasiłek pielęgnacyjny i stały (634 zł). W związku z powyższym zdaniem Sądu organy administracji zarówno prawidłowo obliczyły wysokość dochodu skarżącego, jak również ustaliły datę początkową odpłatności za jego pobyt w domu pomocy społecznej oraz wysokość tej opłaty za poszczególne miesiące.
W tym miejscu, powołując się na stanowisko zaprezentowane w komentarzu I. Sierpowskiej (Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. III, opublikowano: LEX 2014) a podzielane zarazem przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie, należy wyjaśnić, że ostatnie kwestie normowane w art. 8 ustawy o pomocy społecznej dotyczą rozliczenia dochodu uzyskanego jednorazowo. Chodzi tu o proporcjonalny podział dochodu, który pięciokrotnie przekracza ustawowe kryteria dochodowe (ust. 11) oraz o dochód należny za dany okres (ust. 12). Ustawodawca przewiduje tym samym dwa sposoby rozliczania dochodu jednorazowego. Pierwszy odnosi się do dochodu przekraczającego pięciokrotnie kwoty ustawowych kryteriów dochodowych. Natomiast drugi przypadek rozliczania dochodu jednorazowego dotyczy dochodu należnego za dany okres. Z dochodem takim można mieć do czynienia np. przy wypłatach honorarium z umów cywilnoprawnych, czy wypłacie raz na kwartał emerytury zagranicznej, a także przy różnego rodzaju wyrównaniach, czy nadpłatach związanych z przyznaniem świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód (art. 8 ust. 12). Tym samym w przypadku określonym w art. 8 ust. 12 stosuje się podobną regułę jak w art. 8 ust. 11, z tym że uzyskanego dochodu nie rozlicza się na 12 miesięcy, lecz na okres, za który dochód wypłacono.
Jednocześnie należy wskazać, iż decyzja wydana, na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, którą zmieniono lub uchylono pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej, ma charakter konstytutywny. Deklaratoryjność, czy konstytutywność decyzji nie przesądza jednak o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek ex tunc, czy ex nunc ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str.47 i nast. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, iż akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II GSK 153/09).
W związku z powyższym w ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - w ocenie Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym Sąd oddalił skargę, stosując art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło