IV SA/Gl 766/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-03-26

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli skarżący podnosi, że sprawa była już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją, która stwierdzała chorobę zawodową?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Decyzja z 1975 r. dotyczyła "zatrucia" ołowiem, podczas gdy obecne postępowanie dotyczyło "następstw" zatruć. Ponadto, organy administracji prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcie na opiniach lekarskich, które zgodnie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, co jest wiążące dla organów administracji.
Stan faktyczny
Skarżący W.K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – zatrucia ołowiem. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia choroby, wskazując na brak podstaw w orzeczeniach lekarskich. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł zarzut nieważności decyzji z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy inną ostateczną decyzją, a alternatywnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na istnienie choroby zawodowej. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił stwierdzenia u W.K. choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne (ołów i jego związki) wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na ołów i jego związki w środowisku pracy, potwierdzające, że w/wym. pracował w latach 1972-1975 w warunkach ryzyka zatrucia ołowiem i jego związkami i orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (WOMP) w K. z dnia [...]r. nr [...] oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMPiZS) w S. z dnia [...]r. nr [...] – stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u strony w/wym. schorzenia zawodowego. W odwołaniu od tej decyzji W.K. podnosząc zastrzeżenia do orzeczenia lekarskiego IMPiZS w S. nr [...] uważając, iż następstwem pracy w Hucie A w K. jest choroba, która spowodowała duże zmiany w jego organizmie. Do odwołania załączył decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. stwierdzającą chorobę zawodową oraz wyniki badań z lat 1974, 1975, 1991. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869) - [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wskazano, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u W.K. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Podniesiono, że w sprawie W.K. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. w latach 1972-1988 był zatrudniony w Hucie A w K. na stanowisku ślusarz-spawacz, gdzie w latach 1972-1975 pracował w narażeniu na ołów i jego związki. Stąd też organ odwoławczy uznał, że W.K. pracował w latach 1972-1975 w warunkach ryzyka zatrucia ołowiem i jego związkami. Nadmieniono, że W.K. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści na podstawie wyników obecnie przeprowadzonych badań orzekli - w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. dotyczące chorób zawodowych - o braku podstaw do rozpoznania zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez ołów i jego związki. Podniesiono, że lekarze orzecznicy WOMP w S. - biorąc pod uwagę fakt ustania narażenia zawodowego przed 35 laty, analizę przedstawionej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonych aktualnie badań: podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji neurologicznej oraz badań laboratoryjnych, które jednoznacznie wskazują, że wartości wszystkich biochemicznych wskaźników wchłaniania i działania toksycznego ołowiu nie przekraczają stężeń dopuszczalnych dla populacji nienarażonej zawodowo na kontakt z ołowiem - nie znaleźli podstaw do rozpoznania u W.K. objawów i następstw zatrucia ołowiem. Następnie Pan W.K. był badany w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. nr [...] również orzekli o braku podstaw do rozpoznania zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez ołów i jego związki. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że W.K. w latach 1972-1988 był zatrudniony w Hucie A S.A. na stanowisku ślusarz-spawacz. W latach 1972-1975 pracował w narażeniu na ołów i jego związki. Od dnia 20 sierpnia 1975 r. został na stałe odsunięty od pracy w narażeniu na ołów i jego związki w wyniku decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., znak: [...] stwierdzającej chorobę zawodową - zatrucie ołowiem. Decyzję wydano na podstawie rozpoznania klinicznego Poradni Chorób Zawodowych w S. (w badaniach przeprowadzonych w dn. 28 maja 1975 r. rozpoznano objawy prodromalne zatrucia ołowiem i zalecono pracę bez kontaktu z ołowiem). Podniesiono, iż w ponownie przeprowadzonych badaniach w 1991 r. nie stwierdzono objawów ani następstw zatrucia ołowiem. Wyniki przeprowadzonych w IMPiZŚ w S. (w dniach 26 stycznia 2011 r. i 31 marca 2011 r.) badań biochemicznych wskaźników wchłaniania i działania toksycznego ołowiu nie przekraczają stężeń dopuszczalnych dla populacji nienarażonej zawodowo na kontakt z ołowiem i nie potwierdzają trwałych następstw początkowych objawów zatrucia stwierdzanych w 1975 r.. Lekarze orzecznicy IMPiZŚ w S. - biorąc pod uwagę wywiad zawodowy (ustanie narażenia zawodowego na ołów i jego związki ponad 35 lat temu), wywiad chorobowy, dane z dokumentacji medycznej, przeprowadzone badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne - uznali, że brak jest podstaw do rozpoznania u W.K. następstw zatrucia ołowiem. Stąd też aktualny stan kliniczny W.K. nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z ekspozycją zawodową na ołów i jego związki w latach 1972-1975.. Nadmieniono, że W.K. przy piśmie z dnia 04 lipca 2012 r. przesłał wyniki badań EMG z kwietnia i czerwca 2012 r. wykonanych w [...] Centrum Medycznym - B w K., gdzie we wnioskach nie wymieniono ołowiu i jego związków, jako czynnika wywołującego zmiany w zapisie EMG. W tej mierze wskazano, iż W.K. był badany w kompetentnych placówkach medycznych I i II stopnia, gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniach wydanych na podstawie przeprowadzonych badań diagnostycznych oraz oceny dokumentacji medycznej nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne - ołów i jego związki wym. w poz. 1 wykazu chorób zawodowych. Nadto podniesiono, że w orzecznictwie sądowym (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 07 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 931/07) stwierdzono, iż badanie wykonane przez placówkę nieupoważnioną do orzekania o chorobach zawodowych nie może być podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej. Skład orzekający sądu uznał, że gdy opinie sporządzone przez kompetentne jednostki nie stwierdzają choroby zawodowej, to jakakolwiek opinia innej placówki służby zdrowia nie może być uznawana za podstawę do kwestionowania opinii jednostek uprawnionych (wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1488/04 publ. Lex nr 166671). Reasumując organ odwoławczy wskazał, że opinie obu placówek diagnostycznych są spójne i zgodne w swoich konkluzjach, przy czym brak podstaw by te orzeczenia - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi - kwestionować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący W.K. zarzucił, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, wskutek czego obarczone są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i wniosł o stwierdzenie ich nieważności. Alternatywnie, a wypadek uznania, iż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, skarżący zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 235¹ kodeksu pracy poprzez uznanie, że u skarżącego nie występuje choroba zawodowa, czyli choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych pomimo, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie, że została choroby występujące u skarżącego spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Nadto zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 roku , a mianowicie: a/ § 6 ust. 1 poprzez brak wydania przez lekarza orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej pomimo, że na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych oraz dokumentacji medycznej skarżącego, jak również oceny narażenia zawodowego istniały podstawy do rozpoznania choroby; b/ § 6 ust. 5 poprzez brak zwrócenia się do wskazanych w punktach od 1 do 4 podmiotów o uzupełnienie dokumentacji pomimo że - jak się wydaje - lekarz uznał, że informacje zawarte w dokumentacji są niewystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego; c/ § 8 poprzez brak stwierdzenia choroby zawodowej pomimo, że materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na stwierdzenie choroby zawodowej. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącego do organu administracji publicznej, naruszenie art. 77 § k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym poprzez brak wzięcia pod uwagę zarzutów wskazanych przez skarżącego w odwołaniu, wskutek czego została naruszona zasada prawdy materialnej oraz nie doszło do wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie. Stąd też skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji. W obszernym uzasadnieniu w pierwszej kolejności omówił szeroko przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., wskazując, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze sprawą już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, a mianowicie decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku, Nr [...] stwierdzającą u skarżącego chorobę zawodową - zatrucie ołowiem. Wskazał, że w oparciu o ta decyzję toczyło się przed ZUS oraz przed Sądem Rejonowym K. w K. postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu choroby zawodowej, w toku którego został ustalony u skarżącego z tego tytułu 5 % uszczerbek na zdrowiu. Dalej skarżący uzasadniając alternatywne żądanie o uchylenie zapadłych w sprawie decyzji wskazał, że jego zdaniem lekarze w Ośrodku Medycyny Pracy powinni wydać orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej, gdyż wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych oraz dokumentacja medyczna skarżącego dawały podstawy do rozpoznania choroby. Podnosił, że jeżeli lekarze uznali, że informacje zawarte w dokumentacji są niewystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej winni wystąpić o uzupełnienie informacji do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej czy też właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego, zwłaszcza na podstawie dokumentacji archiwalnej oraz informacji udostępnianej na jego wniosek przez odpowiednie jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej i służby medycyny pracy w odniesieniu do zakładów pracy, które uległy likwidacji. Skarżący stwierdził, iż jest dotknięty wieloma schorzeniami, takimi jak: choroby słuchu, wzroku, upośledzenia narządu ruchu, choroby układu oddechowego i krążenia, czy choroby układu moczowego. Nadto podniósł, że uskarża się na osłabienie, duszności, bezsenność, bóle i zawroty głowy, utraty równowagi, drżenia mięśniowe, uszkodzenia wątroby, nerek i jelit, nadciśnienie, jak również zmiany miażdżycowe naczyń krwionośnych. W opinii skarżącego schorzenia te są efektem występującej u niego choroby zawodowej, gdyż od czasu zaprzestania zatrudnienia w Hucie A do dnia dzisiejszego skarżący odczuwa negatywne konsekwencje zatrudnienia u tego pracodawcy. Następnie skarżący szeroko opisał objawy i przebieg choroby – ołowicy. Podnosił, że organy obydwu instancji pominęły fakt, że wynik badania skarżącego z 1991 roku wskazuje na występowanie w organizmie skarżącego substancji wskazujących na ołowicę. W tej mierze skarżący wskazał na opinię biegłej sądowej T.S. – R. z roku 2007, stwierdzającą, że uszczerbek na zdrowiu skarżącego wywołany ołowicą wynosi 5 %, jak również wyrok z dnia 11 czerwca 2008 roku, zgodnie z którym skarżącemu zostało przyznane prawo do jednorazowego odszkodowania w kwocie odpowiadającej 5 % stałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu choroby zawodowej. Skarżący wskazał, że organ pominął, że istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy nie zawsze może być pewne i wystarczające jest w tym względzie wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa, jak to miało miejsce w niniejszym przypadku. Natomiast pojawiające się wątpliwości organ wytłumaczył na niekorzyść pracownika. Zdaniem strony skarżącej orzeczenia lekarskie i wydane na jego podstawie decyzje zostały wydane bez należytego uzasadnienia i odniesienia się do zebranego w sprawie materiału, co spowodowało, iż doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.. Podniósł, że postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej, a nadto procedujące w sprawie organy obu instancji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a zatem naruszyły zasadę prawdy materialnej. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wstępnie należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiącym, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tej kwestii należy zauważyć, co następuje. Bezspornym pozostaje, że decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., Nr [...] stwierdzono u skarżącego chorobę zawodową - zatrucie ołowiem wymienioną w pozycji 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. (Dz. U Nr 45, poz. 271). Zapis pozycji 1 wspomnianego rozporządzenia brzmiał "zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", co wskazuje, że zapis ten zawierał opis dwóch jednostek chorobowych "zatrucia" oraz "następstw zatruć". Jak wynika z tego rozstrzygnięcia u skarżonego stwierdzono "zatrucie" ołowiem i nie rozstrzygano w tej decyzji o "następstwach" tego zatrucia. Z kolei zapis pozycji 1 wykazu chorób zawodowych obecnie obowiązującego rozporządzenia posiada brzmienie "zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa tych zatruć". Zatem zapis ten wskazuje, że podobnie jak w stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania wymienionej wyżej decyzji z 1975 r., zapis ten zawiera opis dwóch jednostek chorobowych "zatrucia" oraz "następstw zatruć". Analiza akt sprawy wskazuje jednoznacznie, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło choroby dotyczącej "następstw" zatruć chemicznych. Stąd też skoro decyzja z 1975 r. dotyczyła choroby "zatrucia" substancją chemiczną, a obecnie prowadzone postępowanie dotyczy choroby "następstw" zatruć chemicznych, to oczywistym jest, ze nie mamy tu do czynienia z tożsamym przedmiotem sprawy, a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Przechodząc zaś do istoty sprawy w pierwszej kolejności z przyjdzie zauważyć, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 03 lipca 2009 r.. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżący w latach 1972-1988 był zatrudniony w Hucie A w K. na stanowisku ślusarz-spawacz, gdzie w latach 1972-1975 pracował w narażeniu na ołów i jego związki. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że W.K. pracował w latach 1972-1975 w warunkach ryzyka zatrucia ołowiem i jego związkami, a co za tym idzie bezsporna jest w związku z tym okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Zapadłe w sprawie orzeczenia lekarskie są zasadniczo zbieżne. W toku postępowania skarżący był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z pozycji 1 wykazu chorób zawodowych w oparciu o rozporządzenie R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r. dotyczącego chorób zawodowych. Przeprowadzone przez lekarzy orzeczników z WOMP w S. badania - biorąc pod uwagę fakt ustania narażenia zawodowego przed 35 laty, analizę przedstawionej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonych aktualnie badań: podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji neurologicznej oraz badań laboratoryjnych, jednoznacznie wskazują, że wartości wszystkich biochemicznych wskaźników wchłaniania i działania toksycznego ołowiu nie przekraczają stężeń dopuszczalnych dla populacji nienarażonej zawodowo na kontakt z ołowiem. Stąd też lekarze ci nie znaleźli podstaw do rozpoznania u W.K. objawów i następstw zatrucia ołowiem. W toku ponownych badań w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. nr [...] również orzekli o braku podstaw do rozpoznania zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez ołów i jego związki. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że W.K. w latach 1972-1988 był zatrudniony w Hucie A S.A. na stanowisku ślusarz-spawacz. W latach 1972-1975 pracował w narażeniu na ołów i jego związki. Od dnia 20 sierpnia 1975 r. został na stałe odsunięty od pracy w narażeniu na ołów i jego związki w wyniku decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., znak: [...] stwierdzającej chorobę zawodową - zatrucie ołowiem. Decyzję wydano na podstawie rozpoznania klinicznego Poradni Chorób Zawodowych w S. (w badaniach przeprowadzonych w dn. 28 maja 1975 r. rozpoznano objawy prodromalne zatrucia ołowiem i zalecono pracę bez kontaktu z ołowiem). Podniesiono, iż w ponownie przeprowadzonych badaniach w 1991 r. nie stwierdzono objawów ani następstw zatrucia ołowiem. Wyniki przeprowadzonych w IMPiZŚ w S. (w dniach 26 stycznia 2011 r. i 31 marca 2011 r.) badań biochemicznych wskaźników wchłaniania i działania toksycznego ołowiu nie przekraczają stężeń dopuszczalnych dla populacji nienarażonej zawodowo na kontakt z ołowiem i nie potwierdzają trwałych następstw początkowych objawów zatrucia stwierdzanych w 1975 r.. Lekarze orzecznicy IMPiZŚ w S. - biorąc pod uwagę wywiad zawodowy (ustanie narażenia zawodowego na ołów i jego związki ponad 35 lat temu), wywiad chorobowy, dane z dokumentacji medycznej, przeprowadzone badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne - uznali, że brak jest podstaw do rozpoznania u W.K. następstw zatrucia ołowiem. Stąd też w opinii lekarzy IMPiZŚ w S. aktualny stan kliniczny skarżacego nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z ekspozycją zawodową na ołów i jego związki w latach 1972-1975.. Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane w sprawie opinie są spójne oraz należycie uzasadnione. Uznać zatem należało, że uprawnione jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby strony skarżącej nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach. Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy administracji choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej. Godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Zważając na treść skargi trzeba tu zaznaczyć, iż brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzeni ponownego badania lekarskiego skarżącego, albowiem po pierwsze uprawnionymi do wykonywania badań w sprawach dotyczących rozpoznania choroby zawodowej są uprawnieni jedynie lekarze zatrudnieni w jednostkach diagnostycznych określonych w § 5 obowiązującego rozporządzenia, a nadto § 7 tegoż rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a przy czym wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich co do zasady korelują z sobą wzajemnie. Co do załączonego do pisma skarżącego z dnia 04 lipca 2012 r. wyniku badań EMG z kwietnia i czerwca 2012 r. wykonanych w [...] Centrum Medycznym - B w K., należy wskazać, że we wnioskach nie wymieniono ołowiu i jego związków, jako czynnika wywołującego zmiany w zapisie EMG, a dokument ten podlegał ocenie organu w toku postępowania. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło