IV SA/Gl 783/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz P. odmówił E. S. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną - mężem R. S. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku przysługuje osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem w świetle cytowanego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje takiej osobie, która faktycznie rezygnuje z wykonywanej dotychczas pracy w celu sprawowania nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W związku z powyższym strona nie spełnia warunków ustawowych do przyznania wnioskowanego zasiłku. Od tej decyzji E. S. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że decyzja ta jest dla niej krzywdzącą i niesprawiedliwa, prosząc jednocześnie o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że warunki nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasady ich ustalania i przyznawania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), a zasadniczo art. 16a ust. 1 ustawy stanowiący, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium podkreśliło, że zasiłek taki przysługuje pod warunkiem, że jedna z wymienionych w w/wym. przepisie osób rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną, a celem tego przepisu było udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie ma tym samym zrekompensować utratę uzyskiwanego dotychczas dochodu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium stwierdziło, że E. S. nie spełnia w/wym. przesłanki tj. nie występuje brak rezygnacji z faktycznego zatrudnienia. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem, iż E. S. była zatrudniona w Sklepie A w P. w okresie od 01 marca 1996 r. do 31 grudnia 2006 r., a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Wymieniona była zarejestrowana w PUP w P. jako bezrobotna w okresie od dnia 30 marca 1994 r. do dnia 18 października 1995 r. oraz od dnia 08 stycznia 2007 r. do dnia 01 lipca 2009 r. Wskazano, że strona z dniem 02 lipca 2009 r. została wyłączona z ewidencji na własny wniosek, bowiem jak sama oświadczyła, stan zdrowia męża nie pozwalał jej na zatrudnienie. W miesiącu lipcu 2007 r. mąż zachorował o czym świadczą karty wypisowe ze szpitala i od tego okresu sprawowała opiekę całodobową nad mężem. Organ odwoławczy podniósł, że z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności w R. wynika, iż ustalony znaczny stopień niepełnosprawności istnieje od 24 października 2007 r. do 31 stycznia 2015 r. nadmieniono przy tym, że strona przez cały okres sprawuje opiekę nad chorym mężem i była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 01 lipca 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. Kolegium wyjaśniło, że od 01 stycznia 2013 r. obowiązują nowe zasady ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne i w świetle obowiązujących przepisów stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, bowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w momencie osiągnięcia przez podopiecznego 47 lat. Organ podkreślił, że w miejsce otrzymywanego świadczenia pielęgnacyjnego strona wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w trybie art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podsumowując, Kolegium wskazało, że w tym stanie rzeczy należało uznać, że skoro rezygnacja z pracy stanowi podstawę przyznania wnioskowanego świadczenia - co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie - to wnioskowany zasiłek nie może być E. S. przyznany, gdyż nie zrezygnowała ona z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad swoim mężem, gdyż w dacie orzekania o niepełnosprawności męża była już osobą bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy i nie pozostawała w zatrudnieniu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że przepisy dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego nie pozostawiają organom administracyjnym swobody w ich przyznawaniu, albowiem konstrukcja tych przepisów oparta jest na uzależnieniu przyznania prawa do tego zasiłku od spełnienia łącznie wszystkich przesłanek określonych w art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca E. S. kwestionowala rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, podnosząc, że została wyłączona z ewidencji osób bezrobotnych na własny wniosek jednakże powodem dla którego zrezygnowała z dalszego zarejestrowania w PUP jako osoba bezrobotna była potrzeba i konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym, chorym mężem. Skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o stwierdzenie, iż spełnia kryteria do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi nawiązując do rozważań ujętych w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W dniu 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygający czy, mający w sprawie niniejszej zastosowanie przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami) jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będzie miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na tej podstawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia powyższego pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny