IV SA/Gl 784/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-11-10

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz - Kunicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo stwierdzono u pracownika chorobę zawodową, jeśli organ oparł się na orzeczeniach lekarskich, które nie uwzględniały pełnej dokumentacji medycznej z całego okresu zatrudnienia i nie wykazały jednoznacznie związku przyczynowego z warunkami pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową, opierając się na dwóch spójnych orzeczeniach lekarskich, które uwzględniały analizę dokumentacji medycznej, badania kliniczne i diagnostykę różnicową, wykluczając pozazawodowe czynniki ryzyka. Wystarczające jest stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, a niekoniecznie udowodnienie, że to właśnie te warunki ją spowodowały. Stopień odpowiedzialności poszczególnych pracodawców nie jest przedmiotem postępowania w sprawie chorób zawodowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy (zespół cieśni nadgarstka). Pracodawca zarzucał organom błędy w ustaleniach faktycznych, niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (w tym brak pełnej dokumentacji medycznej) oraz naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich stwierdzających chorobę i związek przyczynowy z wykonywaną pracą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. , na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej również K.p. i na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., stwierdził wystąpienie u H. U. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji [A] Sp. z o.o. w T. – reprezentowana przez pełnomocnika – podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie przez organ, że w latach 1973 – 1976 H.U. nie wykonywała pracy w warunkach narażenia, podczas gdy czynności przez nią wykonywane mogły mieć charakter monotypowy oraz zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a., polegającego na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia H.U. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego schorzenia i chwili jego powstania, wyrażającego się zaniechaniem zebrania i dołączenia do akt postępowania jej dokumentacji medycznej z lat 1973-2008 ( w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w [...] Sp. z o.o. oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców). Skarżąca zarzuciła również naruszenie przez organ art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w [...] Sp. z o.o. przyczyniła się do powstania choroby zawodowej H.U. , wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., podczas gdy z jego treści nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z lat 1973-2008, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w [A] Sp. z o.o., a także dokumentacją powstałą w okresie pracy u innych pracodawców, w tym w szczególności związanej z przebywaniem w latach 2007-2008 na wielokrotnych zwolnieniach lekarskich. Podniosła zarzut braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. , względnie o uzupełnienie materiału dowodowego w określonym przez nią zakresie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. , na podstawie: art. 138 § 1 K.p.a., art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że w przedmiotowej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż H.U. pracowała w latach 1976 - 1987 w [B] T. ( w ramach następstwa prawnego [C] S.A. w likwidacji w B. j), jako malarz-lakiernik, robotnik magazynowy obciążając kończyny górne podczas wykonywania prac monotypowych, w roku 1994 w [D] Sp. z o.o. w D. – Zakład w T. ( w ramach następstwa prawnego [E] Sp. z o.o. w S.) jako szwaczka, w latach 1994-1998 w [F] Sp. z o.o. w M. Oddział 1 w T. jako krawcowa i w okresie od 1998 w [G]. z o.o. w T. jako szwaczka obciążając kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Następnie organ odwoławczy wskazał, że we wnioskach orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. lekarze orzecznicy Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. stwierdzili wystąpienie u H.U. choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 20/1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W tym zakresie organ podniósł, że orzeczenie zostało wydane przy uwzględnieniu sposobu wykonywania pracy, na podstawie analizy dostarczonej dokumentacji medycznej, konsultacji neurologicznej, badania podmiotowego i przedmiotowego, przeprowadzonej diagnostyki różnicowej, która pozwoliła wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka oraz całokształtu obrazu klinicznego i neurograficznego (wynik EMG z dnia 3 stycznia 2006 r., 21 sierpnia 2008 r., leczenie operacyjne-odbarczenie nerwu pośrodkowego lewego, a następnie prawego, badanie EMG z dnia 23 marca 2009 r. – obustronny zespół cieśni nadgarstka. Stan po obustronnym zabiegu operacyjnym). Ponadto organ dodał, że również lekarze orzecznicy Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznali u H.U. chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. (orzeczenie lekarskie z dnia 6 lipca 2010 r., nr 408/100/2010/ChZ). Organ podniósł, że wymienione orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu analizy dokumentacji lekarskiej i wyników badań EMG oraz po konsultacji neurologicznej i ortopedycznej i na podstawie oceny sposobu wykonywania pracy zawodowej (czynności zawodowe były wykonywane w wymuszonej pozycji ciała i kończyn górnych, obciążały stawy nadgarstkowe kończyn górnych, charakteryzowały się powtarzalnością i rytmicznością). Odpowiadając na zarzuty odwołania organ podkreślił, że rozpoznana u H.U. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ponadto dodał, że przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające potrzeby ustalania – w przypadku wielu pracodawców – stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których sposób wykonywania pracy mógł spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Ponadto podniósł, że dla uznania choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Podkreślił, że nie wyłącza to możliwości wykazania, iż pomimo pracy w warunkach narażających na wystąpienie choroby, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. sygn. akt II SA 372/82, publ. w ONSA 1982/1/33). Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik skarżącej, poinformowany pismem z dnia 16 lipca 2010 r. w trybie art. 10 K.p.a. o prawie ustosunkowania się do całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, pismem z dnia [...] r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, [A] Sp. z o.o. w T. – reprezentowana przez pełnomocnika – podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie przez organ, że okres pracy H.U. w warunkach narażenia na powstanie choroby trwał od 1976 r. do nadal i nieuwzględnienie przez organ okresu pracy w latach 1973-1976 w [H] Oddział W. , Warsztaty Szkolne w B. , podczas gdy ze specyfiki zajmowanego stanowiska wynika, iż czynności przez nią wykonywane mogły mieć charakter monotypowy oraz poprzez wskazanie przez organ, że praca w [A] jest wykonywana w warunkach narażenia do nadal, podczas gdy H.U. od [...]r. nie pracuje w skarżącej Spółce. Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo naruszenia przez ten organ art. 77 § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a., polegającego na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia H.U. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, wyrażającego się zaniechaniem dołączenia do akt postępowania kompletnej dokumentacji medycznej H.U. , w tym z okresu przed podjęciem pracy u skarżącej, w szczególności będącej podstawą wydanych w sprawie orzeczeń jednostek medycznych I i II stopnia. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu powstania choroby zawodowej u H.U. w oparciu o analizę dokumentacji medycznej, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby organy I i II instancji zapoznały się z całą dokumentacją medyczną H.U. oraz polegające na braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego. Następnie skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego, tj. § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i niezwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia na tej podstawie i art. 2351 kodeksu pracy, poprzez ustalenie przez organ II instancji, iż dla uznania choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby i że nie jest konieczne udowodnienie, iż w danym przypadku warunki takie ją spowodowały. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem prawidłowego ustalenia okresu pracy w narażeniu w poszczególnych zakładach pracy, co nie pozostaje bez wpływu na zakres ewentualnej przyszłej odpowiedzialności cywilnoprawnej skarżącej oraz celem zebrania i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej H.U. , zwłaszcza z okresu przed podjęciem pracy w skarżącej spółce i na jej podstawie – przeprowadzenia, w sposób prawidłowy, dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia oraz ewentualnej przyczyny wystąpienia choroby, a także związku pomiędzy schorzeniem, a wykonywaną przez H. U. pracą u poprzednich pracodawców. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Na podstawie bowiem § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed datą wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. (tj. przed 3 lipca 2009 r.). Ponadto podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły łącznie przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ K.p. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego z okresu zatrudnienia H.U. (w latach 1976 - 1987 w [B] T., w roku 1994 w [D] Sp. z o.o. w D. w T. , w latach 1994-1998 w [F] Sp. z o.o. w M. Oddział 1 w T. jako krawcowa i w okresie od 1998 w [F] z o.o. w T. jako szwaczka) uznać bowiem należało, że trafnie organ odwoławczy (podobnie jak i organ I instancji) stwierdził, iż wykonywanie przez nią pracy w wymienionych okresach było związane z obciążeniem kończyn górnych w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że H.U. w okresie swojej aktywności zawodowej w wyżej wymienionych latach, pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Ponadto według wniosków sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich, została rozpoznana u H.U. choroba zawodowa – przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka - wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W zakresie oceny mocy dowodowej orzeczeń lekarskich organ odwoławczy podkreślił, że H.U. była badana w dwóch placówkach diagnostycznych i obydwie – we wnioskach końcowych – jak wynika z uzasadnienia decyzji, zgodnie stwierdziły, iż są podstawy do rozpoznania u niej, wyżej wymienionej choroby zawodowej. Ponadto odnośnie orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...]r. organ odwoławczy podniósł, iż zostało wydane przy uwzględnieniu sposobu wykonywania pracy, na podstawie analizy dostarczonej dokumentacji medycznej, konsultacji neurologicznej, badania podmiotowego i przedmiotowego, przeprowadzonej diagnostyki różnicowej, która pozwoliła wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka oraz na podstawie całokształtu obrazu klinicznego i neurograficznego. Dodatkowo organ podkreślił, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r., zostało wydane po przeprowadzeniu analizy dokumentacji lekarskiej i wyników badań EMG oraz po konsultacji neurologicznej i ortopedycznej i na podstawie oceny sposobu wykonywania pracy zawodowej, potwierdzającej, iż czynności zawodowe H.U. były wykonywane w wymuszonej pozycji ciała i kończyn górnych, obciążały stawy nadgarstkowe kończyn górnych, charakteryzowały się powtarzalnością i rytmicznością. Organ wskazał przy tym, że wymienione orzeczenie zostało wydane przez IMP w wyniku badania H.U. w szpitalu IMPiZŚ w S. w dniach od [...]r. do [...]r. Trafnie zatem powyższe wnioski orzeczeń lekarskich organ przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie. Wnioski obydwu orzeczeń były bowiem jednoznaczne, a ponadto wzajemnie spójne i zgodne ze sobą, o czym była mowa wyżej. W konsekwencji prawidłowo również organ uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wynikom oceny narażenia zawodowego i wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny potwierdziły rozpoznanie u H.U. choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Ponadto organ odwoławczy - odnosząc się do zarzutów odwołania - zasadnie podniósł, że przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające, obowiązku ustalenia – w przypadku wielu pracodawców – stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których sposób wykonywania pracy mógł spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Podkreślenia bowiem wymagało, że zakres ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jest wyznaczony przedmiotem tego postępowania. W związku z tym, zakresem tych ustaleń objęte jest stwierdzenie wystąpienia dwóch przesłanek: rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Stopień odpowiedzialności poszczególnych pracodawców jest zatem poza zakresem ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych. Z tego samego powodu bezpodstawne są także zarzuty skargi dotyczące niedokonania przez organ – wskazanych przez skarżącą – ustaleń mających wpływ na zakres jej ewentualnej przyszłej odpowiedzialności cywilnoprawnej. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący niedołączenia do akt postępowania kompletnej dokumentacji medycznej H.U. , w tym z okresu przed podjęciem pracy u skarżącej, a w szczególności będącej podstawą wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Podkreślenia bowiem wymagało, że zgodnie z przepisem § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do wystąpienia o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną (co potwierdzili w treści obydwu orzeczeń) i nie wystąpili o jej uzupełnienie, a wobec tego uznali, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania orzeczenia. Nie zasługiwały również na uwzględnienie argumenty skargi w zakresie konieczności dopuszczenia przez organ dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii z właściwego instytutu naukowo - badawczego. W tej kwestii wskazać bowiem należało, że § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przewiduje wyłącznie dwustopniowy tryb badania, określając właściwe w tym zakresie jednostki orzecznicze. Ponadto według § 7 tego rozporządzenia, tylko pracownik lub były pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Uprawnienie takie nie przysługuje zatem pracodawcy. Jednakże pomimo tego, organ – w związku z zarzutami odwołania - zwrócił się o wydanie orzeczenia do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Odnośnie tej części skargi podkreślenia wymagało, że postępowanie dotyczące chorób zawodowych jest prowadzone w szczególnym trybie, uregulowanym przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które zawierają zupełnie inne regulacje niż przepisy dotyczące innych postępowań, np. postępowania cywilnego. Ponadto skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ wskazał, iż praca w [A] jest wykonywana przez H.U. do nadal, pomimo, że wyżej wymieniona od [...] r. nie jest już zatrudniona w skarżącej spółce. W zakresie tego zarzutu podnieść zatem należało, że powyższe omyłkowe wskazanie organu nie miało znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż i tak nie ulega wątpliwości, iż od ustania wymienionego zatrudnienia nie upłynął okres określony w wykazie chorób zawodowych, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut zawarty w uzasadnieniu skargi dotyczący zaniechania wskazania w orzeczeniu lekarskim, czy przeprowadzone zostały czynności mające na celu wykluczenie pozazawodowej etiologii choroby. Przede wszystkim bowiem podkreślenia wymagało, że – jak już była o tym mowa wyżej - zakres ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jest wyznaczony przedmiotem tego postępowania. Natomiast dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest wystąpienie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Nie jest zaś takim warunkiem wykluczenie ewentualnych przyczyn pozazawodowych rozpoznanej choroby. Jednakże pomimo tego, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że orzeczenie WOMP zostało wydane – między innymi – na podstawie przeprowadzonej diagnostyki różnicowej, która pozwoliła wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto dodać należało, że – jak trafnie podkreślił organ odwoławczy, cytując tezę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego - dla uznania choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82, publ. ONSA 1982/1/33). Wbrew zatem zarzutom skargi, organ odwoławczy (podobnie jak i organ I instancji) nie dopuścił się naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i wykazał wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez H.U. w wyżej wymienionych latach, a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Natomiast zobowiązanie organu do rozszerzenia zakresu ustaleń w sprawie, w kierunku wskazanym w skardze, nie ma podstaw prawnych w aktualnie obowiązujących przepisach kodeksu pracy i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wobec tego - wbrew zarzutom skarżącej - organ nie naruszył również reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Ustalił bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski organu wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym zwłaszcza orzeczeń lekarskich WOMP i Instytutu Medycyny Pracy w S., organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną – stwierdził zatem, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło