IV SA/Gl 797/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, , , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. 5 Pismem z dnia [...] R.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. W treści wniosku wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 96 m² wraz z placem o powierzchni 287 m², a jego jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł. miesięcznie, przy czym zadeklarował, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Ponadto oświadczył, że po śmierci żony cierpi na [...], na dowód czego załączył do wniosku zaświadczenie wystawione przez lekarza rodzinnego oraz że jego wydatki na lekarstwa i prywatną opiekę pielęgniarki wynoszą od 900 do 1000 zł. miesięcznie, natomiast stałe koszty związane z jego utrzymaniem (opłaty za opał, energię elektryczną, gaz, wodę i "dodatkowe opłaty") - 870 zł. Następnie zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. R.W. został wezwany do udokumentowania wydatków wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a to: na lekarstwa, opiekę pielęgniarki, opał, energię elektryczną, a w szczególności wydatki ujęte jako "dodatkowe opłaty", w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia [...], w którym oświadczył, że nie posiada paragonów i faktur zakupu lekarstw, ponieważ większość z nich jest na jego prośbę zakupywana przez członków rodziny lub przez pielęgniarkę. Wskazał przy tym, że pielęgniarka sprawuje nad nim opiekę 4 godziny dziennie, co stanowi koszt 600 zł. miesięcznie oraz załączył wystawione przez nią zaświadczenie na dowód tego, że jego obecny stan zdrowia wymaga opieki pielęgniarskiej, a co za tym idzie, jego wydatki – jako pacjenta – wzrastają. Dodał, że wskazane przez niego we wniosku z dnia [...] wydatki obejmują również wizyty u prywatnych lekarzy specjalistów oraz "zabiegi", co stanowi łączną kwotę ok. 230 zł. miesięcznie. Ponadto R.W. zadeklarował, że "dodatkowe opłaty", które podnosi we wniosku o prawo pomocy to: opłaty mieszkaniowe, opłata za nieruchomość, konserwacje: dachu, ogrodzenia i okien nieruchomości oraz opłata ubezpieczeniowa. Do pisma R.W. dołączył potwierdzenie zapłaty za energię elektryczną, dokonane w miesiącu czerwcu 2011 r. na kwotę 173,52 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku R.W. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. Ustosunkowując się do argumentów zawartych we wniosku skarżącego z dnia [...] należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. W przypadku, gdy zachodzą poważne wątpliwości co wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń, to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd z kolei nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Analiza akt niniejszej sprawy pozwala stwierdzić, że wprawdzie skarżący wskazał w swoim wniosku okoliczności, które mogłyby uzasadniać przyznanie mu przez Sąd prawa pomocy, jednak nie przedłożył przy tym żądanych dokumentów źródłowych, uzasadniających okoliczności, na które się powołuje, albo choćby takich, na podstawie których można dokonać ustaleń dotyczących wydatków, jakie ponosi na lekarstwa, opiekę pielęgniarki czy inne opłaty. W tym miejscu godzi się podnieś, że osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy to z reguły ludzie nie mogący zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych. To właśnie do takich osób skierowane jest prawo pomocy. Nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych. Z sytuacją istnienia zagrożenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny mamy do czynienia dopiero wówczas, gdy w skutek uiszczenia kosztów doszłoby do takiego zachwiania sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i swoim najbliższym przynajmniej minimum warunków socjalnych (podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II FZ 137/05). Tymczasem – zgodnie z oświadczeniem skarżącego - posiada on środki na zapłatę wszystkich bieżących opłat oraz pozostaje mu do dyspozycji kwota, która bez wątpienia wystarcza na zapewnienie mu koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu skarżący nie poniesie zatem dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika skoro środki finansowe, które pozostają do jej dyspozycji pozwalają na pokrycie tych kosztów. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. ----------------------- 3