IV SA/Gl 799/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżąca w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca przedłożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wskazała, że nie zgadza się z orzeczeniami jednostek diagnostycznych stwierdzającymi brak rozpoznania u niej choroby zawodowej. Wskazała, iż przez wiele lat zatrudniona była w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Sposób wykonywania zatrudnienia łączył się bowiem z monotypią ruchów zginania i prostowania rąk w stawach nadgarstkowych. Zaznaczyła ponadto, że pracowała w godzinach nadliczbowych, za które nie otrzymywała wynagrodzenia. Jednocześnie zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni użytkowej 49,70 m2. Miesięczny dochód rodziny skarżącej zadeklarowany został w kwocie 3.584,45 zł, na który składają się emerytura pobierana przez skarżącą w kwocie 2.743,28 zł oraz emerytura męża skarżącej w kwocie 841,17 zł. Wskazała ponadto, iż posiada samochód osobowy. Przedłożone przez skarżącą dokumenty uznano za niewystarczające dla oceny jej sytuacji materialnej dlatego wezwaniem z dnia 6 września 2010 r. zwrócono się do niej o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołała. W odpowiedzi skarżąca nadesłała dokumenty wskazujące na wysokość wydatków dokonywanych z tytułu opłat za czynsz, zakup leków opłat za telefon, gaz i energię elektryczną oraz innych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. , stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku E. R. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Zważywszy bowiem na relacje pomiędzy dochodem przypadającym na dwuosobowe gospodarstwo domowe, a rozmiarem wydatków, które obciążają rodzinę Sąd uznał, że przesłanka wynikająca z powołanego na wstępie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W tym miejscu należy wskazać, że dochód gospodarstwa domowego skarżącej to kwota 3.584,45 zł. na którą składa się emerytura pobierana przez skarżącą w kwocie 2.743,28 zł oraz emerytura męża skarżącej w kwocie 841,17 zł. Jednocześnie na podstawie dokumentów źródłowych przedłożonych przez skarżącą ustalono, że średnie miesięczne koszty stałe obciążające rodzinę wynoszą 1.433,52 zł. Na kwotę tą składają się wydatki z tytułu czynszu – 458,63 zł, opłata za gaz – 16,35 zł (w skali miesiąca, przedłożona faktura opiewająca na kwotę 196,16 zł obejmowała bowiem okres od 21 lipca 2009 r. do 19 lipca 2010 r.), opłata za energię elektryczną – 98,02 zł również w rozliczeniu miesięcznym, opłata za telefon – 73,13 zł, oraz wydatki na leki w kwocie 200 zł. Ponadto rodzina skarżącej opłaca polisę ubezpieczenia na życie w kwocie 105,40 zł. Jednocześnie skarżąca przedłożyła oświadczenie z którego wynika, że jest ona współwłaścicielką samochodu marki [...] wyprodukowanego w 2007 r. Koszty związane z eksploatacją tego samochodu określone zostały przez skarżącą na kwotę 1.842 zł na którą składa się kwota obowiązkowego ubezpieczenia – 1.384 zł, przegląd i badania techniczne w kwocie 100 zł, benzyna w kwocie 350 zł oraz mycie samochodu w kwocie 8 zł. Sąd uwzględnił większość wyżej powołanych wydatków związanych z eksploatacją samochodu, z tym, że zarówno ubezpieczenie, jak i koszt badań technicznych uwzględniono w rozliczeniu miesięcznym, co łącznie dało kwotę 481,99 zł. Sąd nie uwzględnił jednak kwoty 8 zł uiszczanej za mycie samochodu nie jest to bowiem wydatek niezbędny służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Z powyższego wyliczenia wynika, że po odliczeniu wspomnianych wydatków do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje kwota 2.150,93 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 1.075,47 zł. Nawet zatem uwzględniwszy konieczność pomniejszenia wyżej wskazanej kwoty o wydatki, jakie wiążą się z koniecznością zakupu żywności, oraz środków czystości czy odzieży dla dwuosobowej rodziny kwota 2.150,93 zł powinna umożliwić poczynienie oszczędności wystarczających na uiszczenie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. W tym miejscu zaznaczyć należy, że Sąd uwzględnił w kosztach utrzymania rodziny skarżącej między innymi koszt polisy ubezpieczeniowej w kwocie 105,40 zł, która została udokumentowana stosownym dowodem wpłaty. Wydatek ten jest znaczący i na pewno nie należy do niezbędnych potrzeb rodziny skarżącej, a rodziny ubiegające się o prawo pomocy to z reguły ludzie nie mogący zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych. To właśnie do takich osób skierowane jest prawo pomocy nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych. Z sytuacją istnienia zagrożenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny mamy do czynienia bowiem dopiero wówczas, gdy w skutek uiszczenia kosztów doszłoby do takiego zachwiania sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i swoim najbliższym przynajmniej minimum warunków socjalnych (podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II FZ 137/05). Tymczasem skarżąca posiada środki na zapłatę wszystkich bieżących opłat oraz pozostaje jej do dyspozycji kwota, która bez wątpienia wystarcza na zapewnienie rodzinie koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu rodzina nie poniesie dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika skoro dochód jaki osiąga pozwala na poczynienie stosownych oszczędności w celu zgromadzenia niezbędnych środków do prowadzenia sprawy sądowej. Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej okoliczności Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.