IV SA/Gl 8/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-03-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, gdzie skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, spełnił przesłanki do ustanowienia pełnomocnika procesowego. Uzasadniono to jego trudną sytuacją materialną, wynikającą z choroby, znacznych wydatków na leki, kosztów remontów po pożarze lokalu oraz braku majątku, co uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jako podstawę wniosku wskazał chorobę, znaczne wydatki na leki, koszty remontów po pożarze mieszkania oraz niski dochód z emerytury. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, ale uwzględnił wniosek o ustanowienie pełnomocnika, uznając jego trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W dniu 4 marca 2010 r. K. W. złożył do tutejszego Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą [...], uskarża się na liczne poważne schorzenia i ponosi w związku z tym znaczne wydatki na zakup leków w miesięcznej wysokości [...]. Powołał się również na okoliczność, iż w [...] zamieszkiwany przezeń lokal uległ pożarowi, co spowodowało konieczność wymiany drzwi wejściowych (wydatek w kwocie [...]) i ogrzewacza wody ([...] + "dodatki" w kwocie [...]) a także potrzebę wykonania kolejnych niezbędnych remontów w przyszłości (malowanie -[...], remont pieca - [...], zakup kabiny kąpielowej i łóżka oraz uzupełnienie ubytków tynku). Równocześnie wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych nieruchomości (zamieszkiwany lokal zajmuje na podstawie umowy najmu), przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych (poza kwotą [...]). Dodał też, iż na czynsz oraz opłaty za energię elektryczną i gaz przeznacza co miesiąc około [...]. Miesięczny dochód skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...] uzyskiwanej przezeń z tytułu emerytury. Do wniosku dołączone zostały kserokopie: orzeczenia lekarza - orzecznika ZUS z dnia [...], mocą którego K. W. uznano za [...], zaświadczenia potwierdzającego wysokość jego emerytury, oświadczenia Prezesa Zarządu Miejskiego Zakładu Budynków Mieszkalnych Sp. z o.o. w P. z dnia [...], potwierdzającego fakt, iż mieszkanie zajmowane przez wyżej wymienionego uległo pożarowi oraz faktury VAT dokumentującej dokonany wydatek na zakup ogrzewacza wody. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi K. W. jest decyzja administracyjna o odmowie skierowania go do domu pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana stosownym pismem tutejszego Sądu z dnia 10 marca 2010 r. - karta nr 23 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku K. W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że spełnił on wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Jakkolwiek bowiem dochód uzyskiwany przezeń z tytułu emerytury w kwocie netto [...] (vide: zaświadczenie stanowiące kartę nr 18 akt sprawy) trudno uznać za niski, to jednak trzeba podkreślić, że jest on osobą [...] (patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr 17 akt sprawy), co powoduje zazwyczaj konieczność ponoszenia znacznych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, leczeniem i zapewnieniem sobie opieki (w tym wydatków na zakup leków, których miesięczną wysokość strona określiła na [...]). Nie sposób również tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniony poniósł znaczne straty w następstwie nagłego zdarzenia losowego, a mianowicie pożaru zamieszkiwanego lokalu (fakt potwierdzony oświadczeniem zarządcy budynku - vide: karta nr 19 akt sprawy) i jest obciążony kosztami finansowania niezbędnych remontów. Uwzględniwszy przy tym relację pomiędzy osiąganym przezeń dochodem a wysokością wszystkich wspomnianych wyżej wydatków, jak również zważywszy fakt, iż skarżący nie posiada żadnego łatwego do spieniężenia majątku stwierdzono, że nie jest on w stanie wygenerować środków wystarczających na pokrycie kosztów, jakie wiążą się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe przyjęto, że wnioskodawca spełnił przesłankę, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego ustanowiono dla niego radcę prawnego działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło