IV SA/Gl 80/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-09-22
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga – Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, który stanowił podstawę utrzymania w mocy decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego z powodu dochodu utraconego, jest zgodny z prawem, a jeśli nie, czy jego niezgodność z Konstytucją RP stanowi podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną?Ratio decidendi
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt P 45/08 orzekł, że § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Ta niezgodność stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz uwzględnienia skargi na decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" PPSA.Stan faktyczny
E.G. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, jednak Prezydent Miasta C. odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na przepisy dotyczące dochodu utraconego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że dochód męża został utracony, a obecne dochody rodziny są znacznie niższe.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...].
Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 3 pkt 2 i pkt 12, art. 5 ust. 1, ust. 3, art. 20 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) i art. 104, art. 107 i art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił E.G. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko K.G. oraz jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochód w 2007 r. na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, i jest wyższy od kryterium uprawniającego do otrzymania zasiłku rodzinnego wynoszącego [...] zł. Z tego powodu rodzina nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia.
Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wniosła E.G. W odwołaniu tym podniosła, że składając wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego przedłożyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o łącznym dochodzie za 2007 r., jednakże znaczna część jest dochodem utraconym, ponieważ dochód ten pochodził z pracy męża za granicą. Z dniem [...] r. utracił on tę pracę i od [...] r. pracuje w Firmie Usługowo Handlowej "A" i uzyskuje znacznie niższe wynagrodzenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie przytoczył treść kluczowych w sprawie przepisów w tym art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych regulującego problematykę dochodu utraconego. Następnie organ ten odniósł się do unormowań zamieszczonych w § 17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Po myśli § 17 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną kwotę utraconego dochodu. Jednocześnie organ ten odwołał się do postanowień § 17 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W świetle takiego brzmienia przepisów prawa organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i zasługuje na utrzymanie w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła E. G. W skardze tej ponownie podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż dochód został utracony z dniem [...] r. i obecnie dochody rodziny są znacznie niższe niż kwota [...] zł, na osobę w rodzinie. Dodatkowo skarżąca zaznaczyła, że w okresie wcześniejszym także odmówiono jej przyznania zasiłku rodzinnego i wówczas wzięto pod uwagę aktualny dochód, a nie dochód z roku bazowego, w takim ujęciu widzi ona niesprawiedliwość i uznaje działania organów administracji za krzywdzące.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczne argumenty, jakie zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny mocą wyroku z dnia 30 marca 2009 r. sygn. akt P 45/08 orzekł, że
§ 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, że przepis stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji stracił przymiot domniemania konstytucyjności. Jednocześnie należy mieć świadomość tego, że zgodnie z treścią art. 145 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Z kolei po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto, jak zaznaczył to w uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd dokonujący badania prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej, w przypadku zetknięcia się z taką sytuacją, jaka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie zwolniony jest z uzasadniania niekonstytucyjności przepisu, a wystarczającą podstawą jest odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność danego przepisu czy aktu normatywnego ( zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 115/09 niepublikowany).
W świetle powyższego wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" wyżej wymienionej ustawy.
Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji celem rozpatrzenia wniosku skarżącej w oparciu o obowiązujące unormowania prawne. Po ustaleniu sytuacji osobistej i majątkowej organ administracji pierwszej instancji podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji organ odmówił przyznania skarżącej świadczenia zbędne okazało się orzekanie o wykonalności kwestionowanej decyzji w oparciu o postanowienia art. 152 przywoływanej powyżej ustawy.
O kosztach postępowania Sąd nie orzekał z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej z ponoszenia tych kosztów.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło