IV SA/Gl 803/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Wyrokiem z dnia 31 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr[...], wydaną w przedmiocie choroby zawodowej. Następnie, to jest w dniu [...] skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu podał, że nie posiada wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swych interesów oraz wywiódł, iż udział adwokata w sprawie jest niezbędny z uwagi na potrzebę sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd orzeczenia. Równocześnie zadeklarował, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni 36 m2). Miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy zadeklarowany został w kwocie 3.102,00 zł, na którą składają się emerytury pobierane przez niego samego w wysokości 2.212,00 zł oraz przez jego małżonkę w rozmiarze 890,00 zł. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył "oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" (zostało ono dołączone do akt innej sprawy z jego skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 800/08) , w którym podał, iż miesięczne koszty utrzymania jego mieszkania (czynsz oraz opłaty za tzw. media) wynoszą około 1.000 zł. Ponieważ powyższe oświadczenia uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej strony, wezwaniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. zwrócono się do niej o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołała. W odpowiedzi A. W. przedłożył pismo procesowe datowane na [...] w którym między innymi określił wysokość ponoszonych kosztów utrzymania na kwotę około 1.300 - 1.500 zł dodając, że pomiędzy wydatkami dokonywanymi w poszczególnych miesiącach istnieją dość znaczne różnice. Nadto nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość dochodu własnego i żony a także pozwalające na ustalenie rozmiaru wydatków dokonanych z tytułu czynszu, zakupu leków oraz opłat za telefon, gaz i energię elektryczną). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku A. W. godzi się podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego oraz rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Zważywszy bowiem relację pomiędzy dochodem przypadającym na jego dwuosobowe gospodarstwo domowe a rozmiarem wydatków, które obciążają tę rodzinę uznano, że przesłanka wynikająca z przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie została przezeń zachowana. W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarżący i jego małżonka pobierają emerytury w kwotach netto odpowiednio 1.833,35 zł i 766,77 zł (vide: przedłożone decyzje organu rentowego), co daje w sumie 2.600,12 zł. Równocześnie na podstawie dokumentów źródłowych nadesłanych w toku postępowania ustalono, że średnie miesięczne koszty stałe obciążające jego gospodarstwo domowe wynoszą 688,33 zł. Na kwotę tą składają się wydatki z tytułu czynszu (388,64 zł - kwota ta obejmuje także należność za zużycie wody, centralne ogrzewanie i wywóz nieczystości), opłaty za gaz (250,55 zł rocznie, co daje 20,88 zł miesięcznie), opłata za energię elektryczną (należność za dwa miesiące: 93,54 zł, co daje 46,77 zł miesięcznie), opłata za: telefon (188,04 zł), oraz wydatki na leki (132,01 zł - udokumentowane wydatki z okresu trzech miesięcy, to jest od lutego do kwietnia 2009 r., co daje miesięcznie 44,00 zł). Jak więc wynika z powyższego, po odliczeniu wspomnianych wydatków do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostaje miesięcznie ponad 1.900 zł (różnica pomiędzy kwotą dochodu netto a omawianymi kosztami). Nawet zatem uwzględniwszy, że kwotę tą należy jeszcze pomniejszyć o niezbędne koszty, jakie wiążą się zazwyczaj z wyżywieniem i zakupem środków czystości dla dwuosobowej rodziny oraz o wydatki na zakup innych leków, niż te które zostały udokumentowane, powinna ona umożliwić poczynienie oszczędności wystarczających na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku dla ich niezbędnych potrzeb życiowych. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Tymczasem skarżący oraz jego małżonka nie powinni ponieść tak dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów związanych z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika i to nawet w obu sprawach, w zakresie których wnioskodawca zażądał ustanowienia adwokata, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku (druga z tych spraw została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 800/08), skoro osiągają dochód, który - zważywszy rozmiar ponoszonych przez nich kosztów utrzymania - pozwala na zgromadzenie w tym celu stosownych środków. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.