IV SA/Gl 811/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej realizowanej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne oddala skargę. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił N.W. prawa do pomocy finansowej realizowanej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w okresie 01 kwietnia do 30 czerwca 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji podał, że prawo do pomocy finansowej, realizowanej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, ponieważ nie są spełnione warunki do przyznania tej pomocy. Od powyższej decyzji zainteresowana odwołała się wyrażając niezadowolenie z zaskarżonej decyzji. Strona wskazała, że jest zarówno opiekunem prawnym jak i faktycznym całkowicie ubezwłasnowolnionego brata A.P. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną m.in. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy wynika, iz w dniu 24 maja 2012 r. strona złożyła oświadczenie, że prosi o wypłatę dodatkowych 100 zł. z rządowego programu wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne na A.P. Podniesiono, że z zaświadczenia Sądu Rejonowego w T. z dnia 27 września 2007 r. wynika, że strona jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego A.P. Podkreśono, iż po przeanalizowaniu materiału dowodowego Kolegium zauważyło, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenia pielęgnacyjne prawo do pomocy przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka. Zgodnie z art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o opiekunie faktycznym dziecka – oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Zdaniem organu - wynika z tego jednoznacznie, że stronie wnioskowane świadczenie nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca N.W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie jej prośby. Ponownie podnosiła, że jest zarówno opiekunem prawnym jak i faktycznym całkowicie ubezwłasnowolnionego brata A.P., który jest osobą dorosłą i nie może zatem wystąpić do sądu o jego przysposobienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła odnieść skutku. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Rozporządzenie to wydano w oparciu o art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 maja 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 551) prawo do pomocy, realizowanej zgodnie z § 1 rozporządzenia w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, przysługuje matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka mającym ustalone za miesiąc kwiecień, maj lub czerwiec 2012 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.). Przywołany przepis jednoznacznie zatem określa, że uprawnionymi do otrzymania przewidzianej pomocy finansowej są jedynie: 1) matka, 2) ojciec 3) opiekun faktyczny dziecka. Jednocześnie, skoro § 2 ust. 1 rozporządzenia odwołuje się wprost do ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiąc, że wymienione w tym przepisie podmioty mogą otrzymać pomoc tylko wówczas, jeżeli mają ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie ulega wątpliwości, że pojęcie opiekuna faktycznego w rozumieniu rozporządzenia powinno być wykładane zgodnie z przepisami ostatnio wymienionej ustawy. Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera legalną definicję pojęcia "opiekun faktyczny dziecka". Art. 3 pkt 14 ustawy przewiduje, że jest to osoba faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Skoro tak to, aby uznać daną osobę za opiekuna faktycznego dziecka w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, nie wystarczy, by taka osoba faktycznie wykonywała czynności opiekuńcze wobec osoby nad którą sprawuje opiekę. Kwestia ta po pierwsze dotyczy dziecka, a nadto konieczne jest jednoczesne spełnienie dodatkowego warunku polegającego na wystąpieniu z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Natomiast w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje poza sporem, że skarżąca jest siostrą dorosłego (23 lata) A.P., a co za tym idzie nie może wystąpić do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie dorosłego brata. Należy zauważyć, że art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ustępie 1 przewiduje, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka. Proste zestawienie treści przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne z normą art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że zamiarem prawodawcy było zawężenie kręgu uprawnionych do otrzymania pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w stosunku do ustawowej normy określającej osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego i objęcie rządowym programem wyłącznie matki, ojca i opiekuna faktycznego dziecka, to jest osoby faktycznie opiekującej się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Już sama nazwa rozporządzenia z dnia 09 maja 2012 r., ponowiona w jego § 1 wskazuje na świadomy wybór Rady Ministrów wsparcia jedynie "niektórych" osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, a zatem nie "wszystkich" osób pobierających to świadczenie. W ocenie Sądu jawi się zatem jako oczywiste to, że siostra sprawująca opiekę nad bratem nie należy do kręgu osób uprawnionych do uzyskania pomocy w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 09 maja 2012 r.. Inaczej rzecz ujmując - zgodnie z wyraźną wolą prawodawcy - skarżącej nie należała się pomoc finansowa w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, realizowana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. W konsekwencji stwierdzić należało, że przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych na okres, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia nie czyni zasadnym udzielenia jej pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Nie należy ona bowiem do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w tym przepisie. Na zakończenie godzi się wskazać, że przepis art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej daje Radzie Ministrów możliwość przyjęcia rządowego programu pomocy społecznej mającego na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia, a co za tym idzie przepis ten nie nakłada zatem obowiązku przyznania takiej dodatkowej pomocy, a nadto nie wskazuje wyraźnie, jakim konkretnie osobom wsparcie może być udzielone. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że odmawiając przyznania na rzecz skarżącej pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne organy dokonały właściwej wykładni obowiązujących przepisów prawnych i właściwie je zastosowały w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. Nie naruszają bowiem w sposób istotny zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi