IV SA/Gl 812/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-04-03

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, spowodowanego niewskazaniem przez wnioskodawcę stałego miejsca pobytu, jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca deklaruje gotowość do przeprowadzenia wywiadu w miejscu faktycznego przebywania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy bezzasadnie przyjęły brak współpracy wnioskodawcy z pracownikami pomocy społecznej. Skoro wnioskodawca wskazał miejsce faktycznego przebywania i deklarował gotowość do wywiadu, organy miały obowiązek wyznaczyć termin i przeprowadzić wywiad, nawet jeśli miejsce to nie było stałym miejscem zamieszkania. Zaniechanie tej czynności naruszyło przepisy postępowania i prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
T.M. złożył wniosek o zasiłek celowy na żywność, leki i opłaty mieszkaniowe. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu niewskazania przez T.M. aktualnego miejsca pobytu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając obowiązek współdziałania wnioskodawcy. T.M. w skardze argumentował, że wskazał miejsce faktycznego przebywania (klatka schodowa) i wyraził gotowość do wywiadu, a organy nie podjęły próby jego przeprowadzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] roku nr [...]. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], odmówił T.M. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że T.M. wskazał jako swój adres zamieszkania ul. [...] w T. Jednak został on eksmitowany z tego lokalu i wymeldowany z pobytu stałego, w oparciu o prawomocną decyzję administracyjną. Nadto, odmawia podania swojego aktualnego miejsca pobytu oświadczając, że mieszka przed drzwiami i na klatce schodowej przy ul. [...] w T. W toku postępowania ustalono, iż lokal ten został zlicytowany i dnia 15 marca 2013 r. została zawarta umowa o ustanowienie odrębnej własności dla tego lokalu, zatem strona straciła prawo do tego lokalu i nie może w nim przebywać, czy też zamieszkiwać. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w T. poinformowała, że strona bezprawnie korzysta z przynależnej do lokalu skrzynki pocztowej, należącej do zarządcy budynku i odbiera z niej korespondencję, bowiem dysponuje do niej kluczem. W ocenie organu, strona nie zamieszkuje na klatce schodowej przy ul. [...], jedynie odbiera tam adresowaną do niej korespondencję. Policja ustaliła, że na klatce schodowej widywana jest strona, jednak tam nie zamieszkuje i brak jest skarg w tej sprawie, ale odbiera adresowaną do niej korespondencję, tym nie mniej aktualne miejsce jej pobytu nie jest znane (pismo z dnia 15 marca 2013 r.). Z tego powodu organ uznał, że z przyczyn nie znanych organowi strona nie chce wskazać swojego prawdziwego miejsca pobytu lub zamieszkania. Nie podając aktualnego miejsca zamieszkania lub pobytu strona uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co wyklucza ustalenie jej aktualnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i bytowej. Zachowanie to wskazuje na brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawa". Powołując się na orzecznictwo organ zaznaczył, że niemożność przeprowadzenia wywiadu uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji strony (majątkowej, rodzinnej, zdrowotnej i bytowej). Wywiad jest połączony z oględzinami lokalu mieszkalnego i stanowi istotną część ustaleń dotyczących sytuacji bytowej strony. Od powyższej decyzji T.M. wniósł odwołanie z dnia 6 maja 2013r. zaznaczając, że podał adres pobytu - "przed drzwiami mojego mieszkania przy ul. [...]", który jest również adresem do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w określonym przez organ dniu i godzinie. Tym samym, jego zdaniem, wskazał organowi miejsce do przeprowadzenia wywiadu, celem ustalenia jego sytuacji oraz nie zgodził się z wymeldowaniem z tego adresu, czemu dał wyraz w skardze na stosowną decyzję o wymeldowaniu. Ponownie domagał się wyznaczenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przytoczył przepis art. 106 ust. 4 ustawy, z którego wynika, że nieodzownym elementem postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest rodzinny wywiad środowiskowy. Stanowi on swoiste postępowanie dowodowe, a ponieważ sporządzany jest na urzędowym formularzu, stanowi jednocześnie protokół w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie jako: "K.p.a.". Obowiązek współdziałania osoby z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji oraz wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb. Powołano się następnie na § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712), zgodnie z którym wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Jednocześnie, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień i inne okoliczności w nim wskazane mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Podkreślono, że w świetle ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych jedną z postaci braku takiej współpracy jest uniemożliwienie przeprowadzenia organowi pomocy społecznej rodzinnego wywiadu środowiskowego (por. wyroki NSA: z dnia 2 października 2008r., sygn. akt I OSK 37/08; z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 561/08; z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 554/09; z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 59/11). Wyjaśniono, że rodzinny wywiad środowiskowy jest obligatoryjnym elementem postępowania, prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, co wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 106 ust. 4 ustawy. Nadto, z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej wymaga od strony szczególnej aktywności i nie można zastąpić go innymi środkami dowodowymi (art. 107 ust. 1 ustawy). Brak aktywności po stronie wnioskodawcy uniemożliwia wyjaśnienie sprawy i powoduje niebezpieczeństwo wydania orzeczenia oderwanego od rzeczywistych potrzeb podopiecznych oraz niebezpieczeństwo nierównego ich potraktowania, czemu należy zapobiegać. Taka sytuacja braku współdziałania wnioskodawcy z organem w wyjaśnieniu własnej sytuacji osobistej, majątkowej i dochodowej miała miejsce w sprawie T.M., który uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego poprzez niewskazanie swojego faktycznego miejsca pobytu lub zamieszkania. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że notorycznie odmawia podania jakichkolwiek bliższych informacji na temat rzeczywistego miejsca pobytu, a także miejsca gdzie przechowuje swoje rzeczy osobiste i dokonuje czynności sanitarno-higienicznych. Świadczy to o spełnieniu przesłanki braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, która obwarowana jest sankcją w postaci możliwości odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy). Liczne adnotacje urzędowe pracowników socjalnych, którzy wielokrotnie podejmowali próby zweryfikowania miejsca zamieszkania T.M., a także informacja uzyskana z Komendy Miejskiej Policji w T. z dnia 15 marca 2013 r. i pismo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia 11 czerwca 2012 r. przeczą twierdzeniu, jakoby stale zamieszkiwał na klatce schodowej przy ul. [...] w T. W tym zakresie organ nie dał wiary oświadczeniu T.M z dnia 28 marca 2013 r., w którym wskazał miejsce pobytu jako miejsce przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] w T. W tej sytuacji, organu pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym świadczą wnioski o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych kierowane do organów ochrony prawnej, Urzędu Miejskiego w T., Poczty Polskiej, a w szczególności ustalenia faktycznego miejsca pobytu T.M. i jego adresu do korespondencji. Tym samym organ pierwszej instancji dokonał również właściwej oceny jego postawy, jako braku współdziałania, czym nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie można też zarzucić, że wydana w sprawie T.M. decyzja obarczona jest wadą wynikającą z nie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brak w rozpatrywanej sprawie wywiadu środowiskowego nie jest wynikiem zaniechania przez organ administracji wykonania nałożonego na niego obowiązku, lecz następstwem braku współdziałania samego wnioskodawcy z organem pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.M. zwrócił uwagę na swoją szczególnie trudną sytuację osobistą i majątkową. Akcentował swoją zgodę na przeprowadzenie wywiadu przed drzwiami mieszkania i chęć aktywnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym jego sytuację, zwłaszcza brak pomocy ze strony organu pomocy społecznej oraz nie wyjaśnienia okoliczności powstania zadłużeń skutkujących eksmisją. Tym samym, brak udzielenia mu wsparcia przez organy pomocy społecznej, z której pracownikami jest skarżący skonfliktowany. Wyjaśnił, że pracownik socjalny nie chce z nim przeprowadzić wywiadu środowiskowego pod podanym przez niego adresem zamieszkania - na klatce schodowej przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] w T., chociaż w tym miejscu przebywa i odbiera korespondencję. Nadto, organ narusza zasady postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 8 K.p.a., gdyż manipuluje i wprowadza w błąd pisząc, iż zamieszkuje na stałe na klatce schodowej, bowiem tak nie jest. Komornik zabrał wszystkie rzeczy osobiste skarżącego, dlatego w różnych miejscach miasta realizuje czynności sanitarno-higieniczne, najczęściej w hipermarketach (Real, Kaufland) i budynkach użyteczności publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę postulowało o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca warunkuje zatem możliwość wzruszenia orzeczenia organu administracji publicznej zaistnieniem naruszenia norm prawa materialnego, czy też norm o charakterze procesowym, przy czym w tym przypadku naruszenie to powinno być tego rodzaju, że miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...] r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie (wniosek z dnia 27 lutego 2013 r.), z powołaniem się na brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązania jego trudnej sytuacji. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo, w art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy sformułowano ogólne cele pomocy społecznej, według których jest ona instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Ma on na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób oraz ich rodzin (art. 107 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2012 r. w związku z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego). Wywiad obejmuje czynności pracownika socjalnego zmierzające do ustalenia sytuacji bytowej wnioskodawcy, w szczególności przeprowadzenie rozmowy w miejscu zamieszkania lub pobytu wnioskodawcy lub jego rodziny, zebranie niezbędnej dokumentacji, a także ocenę warunków zamieszkania. Jest to szczególny środek dowodowy, na który składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 551/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W doktrynie podkreśla się, że dowód z wywiadu jest konglomeratem dowodowym, polegającym na równoczesnym skonfrontowaniu oświadczeń strony, zeznań świadków, wyników oględzin w miejscu pobytu strony, treści dokumentów urzędowych i prywatnych (W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz LexisNexis 2010, s. 411 - 415). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w analizowanej sprawie ustaliło, że miała w niej miejsce sytuacja braku współdziałania wnioskodawcy z organem, w celu wyjaśnieniu własnej sytuacji osobistej, majątkowej i dochodowej. Argumentowano, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego poprzez niewskazanie swojego faktycznego miejsca pobytu lub zamieszkania. Odmawia on również podania jakichkolwiek bliższych informacji na temat rzeczywistego miejsca pobytu, a także miejsca gdzie przechowuje swoje rzeczy osobiste i dokonuje czynności higieniczno-sanitarnych. Organy orzekające w sprawie nie dały wiary oświadczeniom skarżącego, że jego miejscem zamieszkania jest klatka schodowa przy ul. [...] w T., o czym świadczą pisma Komendy Miejskiej Policji w T. z dnia 15 marca 2013 r. i pismo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "A" z dnia 11 czerwca 2012 r. oraz dane dostępne ze zbioru Urzędu Miejskiego w T. i Poczty Polskiej. W tym zakresie organ nie dał wiary oświadczeniu skarżącego z dnia 28 marca 2013 r., w którym wskazał miejsce pobytu jako miejsce przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] w T. W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie bezzasadnie i niejako z pewnym automatyzmem (w związku z wcześniejszymi sprawami skarżącego) przyjęto brak współdziałania T.M. z pracownikami pomocy społecznej. Przede wszystkim należy zauważyć, że w przywołanym oświadczeniu skarżącego, w którym informuje organ pierwszej instancji, że jego miejscem pobytu jest "miejsce przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] w T.". Wobec tak sformułowanego oświadczenia trudno zatem kategorycznie przyznać, że strona odmówiła przeprowadzenia wywiadu. Akta sprawy w pełni korespondują z oświadczeniami skarżącego, iż nie ma on miejsca stałego pobytu i przebywa w różnych miejscach (na dworcach, parkach, centrach handlowych), w tym także na klatce schodowej swojego byłego mieszkania, gdzie odbiera skierowaną do niego korespondencję. Wzywanie skarżącego do podania aktualnego miejsca pobytu wprawdzie nie odniosło oczekiwanego skutku. Jednakże skarżący za każdym razem oświadcza, że wyraża zgodę na przeprowadzenie wywiadu i chce brać w nim udział. Rolą wywiadu środowiskowego jest przede wszystkim poznanie i weryfikacja sytuacji materialnej strony pod kątem zgłoszonych potrzeb. Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu (art. 107 ust. 1 ustawy w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego). Nie ulega wobec tego wątpliwości, że miejscem pobytu jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa i to nawet tymczasowo. Jednakże w stosunku do osób bezdomnych trudno ustalić ich stałe miejsca zamieszkania, czy przebywania, stąd też wywiad środowiskowy należy przeprowadzić tam, gdzie osobę bezdomną można po prostu w danej chwili "zastać". Odnosząc powyższe rozważenia do stanu faktycznego sprawy należy zauważyć, że skarżący w piśmie z dnia 28 marca 2013 r. wyraził swoją gotowość do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i oczekiwał na podanie jego terminu, którego nie wyznaczono. Tymczasem organ pierwszej instancji zaniechał dokonania czynności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., przez co nie ustalił sytuacji życiowej skarżącego, mającej wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku, czym również naruszył przepisy prawa materialnego. Postępowanie organu nie jest w tym przedmiocie konsekwentne, gdyż z jednej strony odmawia on uznania klatki schodowej przy ul. [...] jako miejsca pobytu skarżącego, a jednocześnie wielokrotnie doręcza mu na ten adres skierowaną do niego korespondencję. Co więcej, nie danie wiary oświadczeniom skarżącego, co do jego miejsca pobytu, mogłoby nastąpić dopiero po przeprowadzeniu i sporządzeniu kwestionariusza wywiadu poprzedzonego rozmową i oceną sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący (nie bez powodu również w urzędowym kwestionariuszu wywiadu jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem można oznaczyć "bezdomność"). Wbrew twierdzeniom organu uzyskane informacje z Komendy Miejskiej Policji w T., [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "A", Urzędu Miasta T., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w T. oraz Poczty Polskiej S.A. wyłącznie zaświadczają, że skarżący nie ma prawa do przebywania w lokalu przy ul. [...], nie dowodzą jednak, że skarżący ma inne miejsce stałego, czy nawet czasowego pobytu. Nic nie wskazuje na to, by skarżący ukrywał się przed organami pomocy społecznej, co mogłoby wpłynąć na zmianę oceny jego sytuacji. W przypadku, gdyby skarżący oświadczył, że jest osobą bezdomną, wówczas mogłaby mu zostać udzielona przez organ stosowna pomoc przewidziana w art. 48 i 49 ustawy, co jednak wymaga inicjatywy ze strony samego skarżącego. Biorąc jednak pod uwagę zasadniczy cel pomocy społecznej, jakim jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1), przyjąć należy, iż organy miały obowiązek wnikliwego rozpatrzenia wniosku skarżącego oraz sprawdzenia, czy zgłoszona we wniosku potrzeba faktycznie istnieje. Innymi słowy, przyznanie zasiłku celowego nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej formy pomocy. W ramach uznania administracyjnego organy mogą bowiem samodzielnie decydować o tym, która z potrzeb i w jakim zakresie winna być w pierwszej kolejności zaspokojona ze środków pomocy społecznej. Powyższe rozważania są konieczne z uwagi na treść złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 27 lutego 2013 r., który dotyczył przyznania zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie. W ocenie składu orzekającego przeszkoda w postaci braku wskazania stałego miejsca pobytu nie uniemożliwiała zbadania całokształtu sytuacji skarżącego, także w oparciu o inne środki dowodowe oraz dokonania ich oceny, celem ustalenia czy wnioskowane potrzeby są dla niego niezbędne. Koniecznym jest zatem wyznaczenie terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i poczynienia stosownych ustaleń oraz ich oceny zważywszy na treść art. 7, art. 77, art. 80 i art. 86 K.p.a., w odniesieniu do zgłoszonych przez skarżącego potrzeb, co pozwoli na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, spełniającego wymagania przewidziane w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W tym stanie sprawy, Sąd uznał, iż wydane w sprawie obie decyzje naruszają art. 39 ust. 1 i 2 ustawy oraz wskazane już wcześniej przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzeczono o jej wykonaniu, w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło