IV SA/Gl 815/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-10-25
Skład orzekający: sędzia NSA Tadeusz Michalik, NSA Szczepan Prax, WSA Beata Kalaga - Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego ma charakter opłaty rocznej, czy jednorazowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej nałożenia corocznej opłaty za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym nie może się ostać z uwagi na datę jej wydania. Zmiany w ustawie o drogach publicznych od 2003 r. i 2005 r. doprecyzowały, że opłaty roczne w tym zakresie miały być wprowadzane dopiero od 26 września 2005 r. Wcześniej opłata za zajęcie pasa drogowego miała charakter jednorazowy.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. G. zmieniającą pierwotną decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego. Zmiana polegała na przeniesieniu obowiązku uiszczania corocznej opłaty za umieszczenie urządzenia energetycznego (słupów) na Spółkę A. Spółka zarzuciła, że ustawa o drogach publicznych przewiduje jedynie opłatę jednorazową, a nie roczną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: NSA Szczepan Prax WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant: sekr.sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. ustala, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta D. G., działając w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 z ze zm.) oraz na podstawie uchwały z dnia [...] r. Nr [...] Rady Miejskiej w D. G. (Dz. U. W. Śl. Nr 103 poz. 2901), art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74 ze zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zarządzenia Prezydenta Miasta D.G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie upoważnienia p.o. Naczelnika WGK mgr inż. A. W. do wydawania indywidualnych decyzji w sprawach z zakresu administracji publicznej, po rozpatrzeniu wniosku P.P.U.H. "B" T. Ł., zezwolił wnioskodawcy na zajęcie pasa drogowego w ciągu L. (działka nr [...],[...],[...],[...]) w D. G. celem: budowy przyłącza sieci e.e. – ustawienie słupów zgodnie z opinią nr [...] z dnia [...] r.. Jednocześnie zarządca dróg ustalił wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego na łączną kwotę [...] zł i wskazał, iż termin uiszczenia opłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. W ramach łącznej kwoty opłaty mieściły się opłaty za zajęcie pobocza w dniu [...] r., opłata za [...] r. z tytułu umieszczenia urządzeń w postaci czterech słupów i opłata za [...] r. z tytułu umieszczenia urządzenia w postaci przewodu.
Ponad wskazane rozstrzygnięcie, w powołaniu na przytoczone powyżej normy prawne, a to art. 40 ustawy o drogach publicznych i uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w D. G. w sprawie ustalenia dla dróg, których zarządcą jest Prezydent Miasta wysokości stawek opłaty za zajmowanie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń i obiektów niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg oraz reklam, zarządca dróg na terenie Gminy D. G. nałożył na wnioskodawcę coroczny obowiązek uiszczania opłaty za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym w wysokości [...] zł płatnej w terminie do dnia [...] każdego kolejnego roku począwszy od [...] roku, zastrzegając, iż w przypadku zmiany stawek opłat za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym Zarząd w formie decyzji powiadomi stronę o ich nowej wysokości.
Organ uznał nadto, iż wobec uwzględnienia w całości żądania strony, zachodzą okoliczności pozwalające na mocy art. 107 § 4 K.p.a. odstąpić od uzasadnienia wydanego zezwolenia.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta D. G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta D. G., w trybie art. 155 K.p.a., zmienił decyzję z dnia "[...] r. nr [...]" wydaną przez Prezydenta Miasta D. G. w sprawie udzielenia zezwolenia P.P.U.H. "B" T. Ł. na zajęcie pasa drogowego, w ten sposób, że obowiązek wniesienia opłaty rocznej za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym ul. L. przeniesiono na Spółkę A.
Ponadto, zgodnie z art. 40 ustawy o drogach publicznych oraz uchwałą Rady Miejskiej w D. G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia dróg, których zarządcą jest Prezydent Miasta wysokości stawek opłaty za zajmowanie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń i obiektów niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg oraz reklam (Dz. U. W. Śl. Nr 18, poz. 500), zarządca dróg nałożył na stronę obowiązek uiszczenia corocznej opłaty za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym w łącznej wysokości [...] zł, płatnej w terminie do dnia [...] każdego kolejnego roku począwszy od [...] roku, zastrzegając, iż w przypadku zmiany stawek opłat za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym Zarząd w formie decyzji powiadomi stronę o ich nowej wysokości.
W uzasadnieniu decyzji odnotowano, że wykonawca robót nie będący właścicielem zabudowanych urządzeń wystąpił w tej sprawie z pismem o przejęcie obowiązku uiszczenia corocznej opłaty przez inwestora. Inwestor pismem z dnia [...] r. wyraził na to zgodę. Następnie wykonawca robót wystąpił z pismem o scedowanie przedmiotowej opłaty na inwestora.
Podniesiono dalej, że w roku [...] r. obowiązuje nowa uchwała w sprawie stawek opłaty za zajmowanie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń i obiektów niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg oraz reklam, tj. uchwała Rady Miejskiej w D. G. z dnia [...] r. nr [...].
Cytowana wyżej decyzja stała się następnie przedmiotem odwołania Spółki A z dnia [...] r. W tych ramach wniesiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nałożenia na stronę obowiązku uiszczenia corocznie opłaty za umieszczenie obcego urządzenia w pasie drogowym i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, bowiem ustawa ta przewiduje jednorazową opłatę za zajęcie pasa drogowego, a nie obowiązek jej corocznego uiszczania. Z wykładni gramatycznej cytowanego przepisu wynika, że opłata ta jest opłatą jednorazową.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W materialnej podstawie prawnej tej decyzji wskazano na art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marce 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2086 ).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono art. 38 ustawy o drogach publicznych wskazując, iż przebudowa lub remont obiektów budowlanych i urządzeń nie związanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi należy do ich właściciela i wymaga zgody zarządcy drogi. Przytoczono również art. 39 ust. 3 tego samego aktu prawnego stwierdzając, iż na podstawie tego przepisu w szczególnie uzasadnionych przypadkach może nastąpić zlokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Sytuacja ta jednakże wymaga zezwolenia właściwego zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z treścią art. 40 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 40 ust. 2 ustawy, zezwolenie to dotyczy prowadzenia robót w pasie drogowym, umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam i zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione wyżej. Za to zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę określoną w odrębnych ust. 4,5 i 6 art. 40 ustawy.
W dalszym ciągu swoich wywodów organ II instancji wskazał, iż bezspornie wniosek datowany na dzień [...] r. złożył z upoważnienia Spółki A T. Ł. z P.P.U.H. B, występując o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. L. celem ustawienia stanowisk słupowych (sztuk [...]). Pierwotna zaś decyzja z dnia [...] r. nakładała obowiązek zapłaty na pełnomocnika Spółki A tj. P.P.U.H. B T.Ł. Wobec zgodnego oświadczenia obu stron zmieniono decyzję w zakresie powyższego obowiązku nakładając go na Spółkę A. W tych ramach podniesiono, że niekwestionowana w sprawie jest konieczność ustalenia opłaty z tytułu wnioskowanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego; strona podważa jedynie zasadność naliczenia opłaty rocznej.
Podkreślono zatem, że zasadność i tryb naliczania opłat za zajęcie pasa drogowego regulują art. 40 ust. 4-6 ustawy.
Obowiązek naliczania opłaty rocznej wynika bezpośrednio z art. 40 ust. 5 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z brzmieniem w/w norm, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego.
Kolegium podkreśliło dalej, że kwestionowana przez stronę opłata dotyczy umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w postaci sieci energetycznej. Ustalenie spornej opłaty nastąpiło zatem w oparciu o art. 40 ust. 3 i 5 ustawy o drogach publicznych, jako konsekwencja zezwolenia wydanego na podstawie art. 40 ust. 2 pkt tej ustawy.
Skoro więc w myśl art. 40 ust. 1 ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej, to za dane zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3). Natomiast sposób jej obliczania ustawodawca zawarł w art. 40 ust. 4-6. Z tych względów niemożliwym było odstąpienie od naliczania tejże opłaty rocznej. W tym zakresie ustawodawca zawarł oblig dla zarządcy drogi i cytowane przepisy nie mają charakteru fakultatywnego pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego.
Nie godząc się ze stanowiskiem organu odwoławczego Spółkę A. skierowała przeciwko jego rozstrzygnięciu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115 poz. 741) oraz naruszenie art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż opłata za zajęcie pasa drogowego ma charakter opłaty za każdy rok pozostawania urządzenia w pasie drogowym.
Przytaczając sformułowanie zawarte w art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych strona skarżąca zwróciła uwagę na zawarte tam określenie "roczna stawka opłaty", co jej zdaniem uniemożliwia pobieranie przez zarządcę drogi opłat corocznych. Takie stanowisko, w opinii skarżącej Spółki, dodatkowo potwierdza okoliczność braku uregulowania prawnego w zakresie ustalania i poboru opłaty w kolejnych latach. Na poparcie swego poglądu wskazała orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. ([...]) i R. ([...]).
Uzasadniając nieważność zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła, iż wydający decyzję Naczelnik Wydziału Gospodarki Komunalnej nie miał prawa orzekać w przedmiotowej sprawie. W tych ramach wyjaśniono, że przyłącze napowietrzne jest urządzeniem służącym do przesyłu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 40 ustawy o drogach publicznych. Wynika to z faktu, iż urządzenia energetyczne zakładane są w ramach realizacji zamówień publicznych. Zostały one wymienione w art. 124 § 1 wskazanej wyżej ustawy i brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów ustawy o drogach publicznych, które dotyczą innych urządzeń niż wymieniane w rzeczonym art. 124 § 1.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumentację przywołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w skardze, Kolegium zauważyło, że odstępstwo od obligu naliczania przedmiotowych opłat ustawodawca dopuścił jedynie w odniesieniu do zajęcia pasa drogowego w związku z koniecznością usunięcia awarii. Zgodnie bowiem z treścią art. 40 ust. 14 ustawy o drogach publicznych, przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Po zlokalizowaniu awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarządcę drogi, w porozumieniu z nim określa termin i powierzchnię zajętego pasa drogowego i uiszcza opłatę, o której mowa w ust. 4. Za wejście na pas drogowy bez zawiadomienia zarządcy drogi, przekroczenie ustalonego terminu i powierzchni zajęcia pasa drogowego zarządca drogi wymierza karę pieniężną zgodnie z ust. 12. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.
Za bezzasadny należało uznać nadto zarzut braku umocowania do wydania decyzji organu pierwszej instancji. Stosowne upoważnienia do działania w tej sprawie dla Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej w D. G. zostały dołączone do akt sprawy.
Również bezzasadne jest powoływanie się przez skarżącą na regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami, która w art. 124 stanowi: "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego." Cytowany przepis dotyczy jednak gruntów nie będących drogami publicznymi, gdyż – jak wskazano wcześniej – zajęcie pasa drogowego podlega odrębnym regulacjom z ustawy o drogach publicznych, która jako lex specialis derogat legi generali.
Reasumując Kolegium podkreśliło, że skoro Spółka decyduje się na zajęcie pasa drogowego to zobowiązana jest do uiszczenia stosownych opłat na rzecz zarządcy drogi z tytułu zajmowanego gruntu będącego w jego zarządzie. Podobnie byłoby gdyby ciągi przebiegały przez grunty osób trzecich na podstawie umów cywilnoprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne nie orzekają co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontrolują legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa, przez co należy rozumieć przepisy prawa materialnego a także procesowego biorąc pod uwagę zarzuty skargi a także zgodnie z obowiązkiem wynikającym dla sądów administracyjnych z mocy art. 134 P.p.s.a., oceniając legalność zaskarżonego aktu prawa z urzędu.
W punkcie wyjścia należało podkreślić, że istota sporu między stronami sprowadzała się do kwestii, czy zakres prac zgłoszonych we wniosku z dnia [...] r., stanowił podstawę do naliczenia opłaty rocznej na podstawie art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 204, poz. 208 ze zm.), zwanej dalej w skrócie - ustawa o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o drogach publicznych przebudowa lub remont obiektów budowlanych i urządzeń istniejących w pasie drogowym niezwiązanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, należy do ich właściciela i wymaga zgody zarządcy drogi. Stosownego zezwolenia zarządcy drogi wymaga też lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 3 powołanej ustawy). Natomiast art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 ( cyt. art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych).
Za określone w zezwoleniu zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, którą zróżnicowano ze względu za rodzaj prowadzonych prac (art. 40 ust. 3 w związku z art. 40 ust. 4-6 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy o drogach publicznych). Zezwolenie, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, dotyczy zajęcia pasa drogowego w związku z wykonywaniem robót lub działań w pasie drogowym (ust. 2 pkt 1 i 4), a także umieszczania w pasie drogowym urządzeń lub obiektów obcych (ust. 2 pkt 2 i 3).
Z przedstawionej regulacji wynika, że jakakolwiek ingerencja w pasie drogowym niezwiązana z gospodarką drogową lub obsługą ruchu drogowego jest możliwa po uprzednim uzyskaniu stosownych zezwoleń od zarządcy drogi i uiszczeniu opłaty. Celem tej regulacji jest zapewnienie zgodnego z prawem oraz bezpiecznego korzystania z drogi publicznej. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie prowadzenie robót w pasie drogowym w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych dotyczy wszelkiego rodzaju prac remontowych, konserwatorskich, budowlanych, robót naziemnych, nadziemnych lub podziemnych. Natomiast umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami ruchu drogowego, określone w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, dotyczy lokalizowania po raz pierwszy urządzenia obcego w pasie drogowym, a więc ulokowania (umieszczenia) nowego urządzenia.
Analiza materiału dowodowego pozwoliła przyjąć, że strona wystąpiła w tej sprawie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu budowy przyłącza sieci e.e. – ustawienie słupów. Zatem intencją wnioskodawcy była budowa nowych urządzeń obcych, umiejscowionych po raz pierwszy, które zostały prowadzone po dotychczasowej trasie bądź też doprowadziła do zajęcia większej powierzchni pasa drogowego niż zajmowany dotychczas, co uprawniałoby do naliczenia kwestionowanej opłaty. Takie ustalenia nie były przedmiotem zastrzeżeń strony skarżącej.
Zdaniem Sądu, w tym składzie zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 40 ust. 5 w związku z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych było jak najbardziej zasadne, jako że w pasie drogowym umieszczono nowe urządzenie.
Jednakowoż w uznaniu Sądu organ orzekający w tej sprawie dokonał błędnej interpretacji tych przepisów w części dotyczącej nałożenia corocznej opłaty za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym.
Należy podkreślić, że słusznie przyjęto w tej sprawie, że Spółka winna ponieść opłatę w łącznej kwocie [...] zł a wynikającej z decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Z kolei wynikający z zaskarżonej decyzji obowiązek poniesienia opłaty corocznej w kwocie [...] zł wymaga głębszej analizy.
Przyszło w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 179 poz. 1486) doprecyzował treść art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Zmiana tej ustawy i wyraźne sprecyzowanie woli ustawodawcy zarówno w art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, jak i w jej art. 40 ust. 13a świadczy o tym, iż ustawodawca od momentu wprowadzenia w życie ustawy z dnia 9 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 200 poz. 1953), tj. dopiero od dnia 26 września 2005 r. miał na celu wprowadzenie opłat corocznych w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt. 2 art. 40 tej ustawy.
Mając na uwadze przytoczone wyżej spostrzeżenia należało uznać, że zaskarżona decyzja, w części dotyczącej nałożenia na wnioskodawcę corocznej opłaty za umieszczenie urządzenia obcego w pasie drogowym -z uwagi na datę jej wydania - nie może się ostać.
Należy jednak zwrócić uwagę, że art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 września 2005 r. pozwala na wydanie kolejnej decyzji o zajęciu pasa drogowego i ustaleniu opłaty za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, jeśli to urządzenie jest tam trwale posadowione.
Należy także wskazać, iż umknęła uwadze organu odwoławczego okoliczność, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] r. zmienia w trybie art. 155 k.p.a. decyzję tego samego organu z dnia "[...] r." (co wynika wyraźnie zarówno z treści osnowy decyzji jak i jej uzasadnienia), gdy tymczasem faktycznie została zmieniona decyzja organu I instancji z dnia [...] r. . W tej mierze organ odwoławczy winien jednoznacznie wyjaśnić, czy faktycznie zmiana dotyczy decyzji z dnia [...] r., czy też w obrocie prawnym funkcjonowała (funkcjonuje) inna decyzja o tym samym numerze sprawy z dnia [...] r., jak to wskazano w treści decyzji organu I instancji z dnia [...] r.
Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu skarżącej Spółki dotyczącego braku kompetencji Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta D. G., do orzekania w przedmiotowej sprawie.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że kompetencje Prezydenta Miasta do wydawania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego wynikają wprost z przepisów ustawy o drogach publicznych, a w szczególności z jej art. 19.
Przepis ten stanowi, iż organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg jest zarządcą drogi. W związku z powyższym zarządcą dróg gminnych jest prezydent miasta i to do jego kompetencji, na podstawie art. 20 ustawy o drogach publicznych, należy między innymi wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych. Nadto, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że to ustawa o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności jej art. 124 ust. 1 pełni rolę lex specialis w stosunku do art. 40 ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) upoważnia starostę bądź prezydenta, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej do ograniczenia w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to nie odnosi się natomiast do nieruchomości posiadających status drogi publicznej wyłączonych spod gospodarki nieruchomościami i stanowiących własność Skarbu Państwa (drogi krajowe) albo własność samorządu województwa, powiatu lub gminy (drogi wojewódzkie, powiatowe czy gminne ).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględniając powyższe wskazania podejmie właściwie rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 K.p.a. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło