IV SA/Gl 824/12

Dnia 16 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.G. (G.) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 14 stycznia 2013 r. E.G. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że źródłem jego utrzymania jest emerytura w kwocie 1.800 zł. Ponadto ponosi znaczne wydatki związane z kosztami leczenia oraz spłatą pożyczki. Dodał również, iż jego żona z dziećmi wyjechała do A. w poszukiwaniu pracy i nie otrzymuje od nich pomocy finansowej. Oświadczył także, że jest osobą niepełnosprawną. Zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do udokumentowania dochodu uzyskiwanego przez niego poprzez nadesłanie dowodu wypłaty emerytury za ostatni miesiąc, ewentualnie kopii decyzji organu rentowego ustalającej aktualną wysokość emerytury, podanie miesięcznej wysokości kosztów utrzymania wraz z stosownymi fakturami VAT, paragonami i dowodami wpłaty, jak również przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz udokumentowanie zadłużenia obciążającego skarżącego z tytułu pożyczki – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – pod rygorem uznania, że brak jest przesłanek przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał decyzję o przeliczeniu emerytury oraz dokumenty potwierdzające wysokość kosztów obciążających go z tytułu podatku od nieruchomości, opłat za tzw. media oraz wydatków na zakup leków. Przedłożył wyciąg obrazujący operacje dokonane na należącym do niego rachunku bankowym oraz umowę pożyczki gotówkowej zaciągniętej w dniu 10 grudnia 2012 r. w kwocie 26.000 zł. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. Referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W sprzeciwie od wyżej wymienionego postanowienia skarżący podniósł, że pieniądze z pożyczki wydał na adwokata w innej sprawie sądowej, a ponadto ofiarował żonie i dzieciom 16.000 zł na bilety samolotowe i start w A. Dodatkowo oświadczył, że był zmuszony pożyczyć jeszcze 1.000 zł gdyż zabrakło mu pieniędzy na wykupienie lekarstw i jedzenie oraz zapłacenie za energię elektryczną. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do wskazania, czy wnosi o ustanowienie adwokata, czy radcy prawnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 23 kwietnia 2013 r. oświadczył, że wnosi o ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie podkreślenia wymagało, iż zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy dotyczył ustanowienia adwokata. Z uwagi na wniesienie sprzeciwu od postanowienia Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lutego 2013 r., wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlegał ponownemu rozpoznaniu. W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę na rozbieżności wynikające z oświadczeń skarżącego dotyczących jego sytuacji majątkowej, w szczególności twierdzenia, iż 16.000 zł z zaciągniętej pożyczki podarował żonie na start w A. w sytuacji, gdy pożyczkę skarżący zaciągnął w grudniu 2012 r., a żona wyjechała z kraju na początku 2012 r. Ponadto oświadczenie skarżącego dotyczące wydania 10.000 zł na adwokata w innej sprawie sądowej, pozostaje w sprzeczności z przedłożonymi rachunkami, z których wynika, że tylko 5.000 zł zostało zapłacone po dacie zawarcia umowy pożyczki, natomiast kwotę 5.000 zł skarżący uiścił przed jej zawarciem. Na marginesie należy wskazać, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawa pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FZ 470/12 LEX nr 1240493). Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. sw