IV SA/Gl 824/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi E. G. (G.) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263ze zm.), art. 235¹, art. 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., orzekł, że wobec E.G. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne - wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże według treści orzeczeń lekarskich – w wyniku obserwacji klinicznej, badań morfologiczno – biochemiczno - toksykologicznych, konsultacji neurologicznej, psychologicznej, dermatologicznej, laryngologicznej, okulistycznej oraz analizy dokumentacji lekarskiej i oceny narażenia zawodowego stwierdzić należało brak podstaw do rozpoznania u niego wymienionej choroby zawodowej. W odwołaniu od powyższej decyzji E.G. podniósł, że w [...] r. doszło do wypadku w miejscu wykonywania przez niego pracy, tj. omdlenia spowodowanego niedotlenieniem mózgu w źle wentylowanym pomieszczeniu i obecny stan jego zdrowia jest wynikiem tego zdarzenia. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ K.p. oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w latach [...], [...], [...] skarżący wykonywał pracę w narażeniu na działanie cynku, ołowiu, kadmu, srebra, miedzi, manganu, kwasu siarkowego, tlenku żelaza, pyłu przemysłowego zawierającego SiO2, gazów spawalniczych, a więc w warunkach ryzyka zatrucia wyżej wymienionymi substancjami chemicznymi. Podkreślił jednak, że lekarze specjaliści Poradni Chorób Zawodowych w S., w orzeczeniu z dnia [...] stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u skarżącego zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne. Podniósł, że orzeczenie lekarskie zostało wydane na podstawie analizy dokumentacji medycznej, wyników badań laboratoryjnych, radiologicznych, czynnościowych układu oddechowego, konsultacji neurologicznej, dermatologicznej, okulistycznej i laryngologicznej, a także z uwzględnieniem analizy narażenia zawodowego. Podkreślił, że na podstawie przedłożonej dokumentacji medycznej oraz konsultacji dermatologicznej, została rozpoznana u skarżącego [...], która nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z warunkami jego pracy. Ponadto rozpoznano [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Następnie organ odwoławczy wskazał, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu z dnia [...] również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania u skarżącego wyżej wymienionej choroby zawodowej. Organ podkreślił, że powyższe orzeczenie zostało wydane w wyniku obserwacji klinicznej skarżącego w dniach od [...] do [...], przeprowadzonych badań morfologiczno – biochemiczno – toksykologicznych, konsultacji neurologicznej, psychologicznej, dermatologicznej, laryngologicznej, okulistycznej, a także na podstawie analizy dokumentacji lekarskiej oraz oceny narażenia zawodowego. Ponadto dodał, że w związku z przedłożeniem dokumentacji medycznej przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, uzyskał opinię uzupełniającą Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...]. Według jej treści, lekarze specjaliści, w procesie postępowania diagnostyczno – orzeczniczego poddali szczegółowej analizie zarówno dane o narażeniu zawodowym, jak i dokumentację medyczną badanego, co wraz z wynikami badań i konsultacji lekarskich pozwoliło na ustalenia przedstawione w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy wyjaśnili, że rozpoznanie choroby zawodowej, zgodnie z kodeksową definicją, wymaga potwierdzenia objawów chorobowych, związanych bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem z warunkami pracy zawodowej. Dodali, że całość dokumentacji medycznej nie zawiera żadnych obiektywnych dowodów potwierdzających przebycie zatrucia tlenkiem węgla przez skarżącego (np. oznaczenie karboksyhemoglobiny we krwi, czy informacje o leczeniu z powodu rozpoznania lub podejrzenia takiego zatrucia). Dokumenty przedstawione przez skarżącego nie uzasadniają takiego rozpoznania. Wobec tego nie znaleźli podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego. W związku z zawartym w odwołaniu wnioskiem o ponowne badania lekarskie organ wskazał, że w niniejszym postępowaniu został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy i nie jest możliwe przeprowadzenie nowych badań lekarskich. Ponadto podkreślił, że lekarze orzecznicy obu placówek diagnostycznych uznali, iż aktualny stan kliniczny skarżącego nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z ekspozycją zawodową na działanie substancji chemicznych, a rozpoznane schorzenia mają charakter samoistny, nie związany z warunkami pracy. Wskazał, że orzeczenia lekarskie obu placówek diagnostycznych są ze sobą spójne, ich konkluzje są zgodne, a skarżący nie przedstawił dowodów podważających ich zasadność. Dodał, że orzeczenia te uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę rozstrzygnięcia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E.G. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Podniósł zarzut, że przy wydaniu powyższej decyzji doszło do naruszenia przepisów Kodeksu pracy. Ponadto zarzucił, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych z powodu nieustalenia przyczyn [...], przyczyn [...], [...] oraz [...]. Podniósł, że organ nie przeprowadził oceny narażenia zawodowego na działanie substancji chemicznych, które występowały w jego miejscu pracy w postaci gazów, pary, cieczy i ciał stałych i były wchłaniane przez drogi oddechowe, skórę i przewód pokarmowy. Zarzucił, że nie została uwzględniona jego dokumentacja medyczna z ostatniego okresu pracy, zawierająca wyniki badania usg z dnia [...], potwierdzające [...] oraz wyniki badań spirometrycznych z dnia [...] stwierdzające [...]. Dodał, że według zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia [...], od kilku miesięcy miał [...]. Wskazał, że zostało ono wywołane podwyższonym poziomem żelaza w organizmie. W podsumowaniu podniósł, że choroby stwierdzone u niego w [...] r. zostały spowodowane warunkami pracy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze. Ponadto zarzucił, że organy administracji nie dopuściły dowodu z opinii biegłego toksykologa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono - bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem - spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły łącznie przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ Kodeksu pracy. Nie zostało bowiem rozpoznane u skarżącego zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne – tj. choroba zawodowa wymieniona w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, że zarówno lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy w S. (zwanego dalej również IMP), jak i Poradni Chorób Zawodowych w S. - w sposób zgodny - stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u skarżącego wymienionej choroby zawodowej. W szczególności organ wskazał, że lekarze orzecznicy obu placówek diagnostycznych uznali, iż aktualny stan kliniczny skarżącego nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z ekspozycją zawodową na działanie substancji chemicznych, a rozpoznane schorzenia mają charakter samoistny, nie związany z warunkami pracy. Podkreślenia przy tym wymagało, że orzeczenie IMP zostało wydane w wyniku obserwacji klinicznej skarżącego w dniach od [...] do [...] i na podstawie przeprowadzonych licznych badań specjalistycznych, w tym – jak wynika z uzasadnienia orzeczenia - badań morfologiczno – biochemiczno – toksykologicznych. Ponadto orzeczenie IMP zostało sporządzone przez specjalistę neurologa oraz specjalistę chorób wewnętrznych, medycyny pracy i toksykologii klinicznej. Nie mógł być zatem uwzględniony zarzut, zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie, że organy administracji pominęły dowód z opinii lekarza toksykologa. Pozbawiony podstaw był również zarzut zawarty w skardze, według którego przy rozpoznaniu sprawy nie została uwzględniona dokumentacja medyczna skarżącego z ostatniego okresu pracy. Z akt administracyjnych, a także z zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że w związku z przedłożeniem dokumentacji medycznej przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, organ uzyskał opinię uzupełniającą Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...]. Według jej treści, lekarze specjaliści, w procesie postępowania diagnostyczno – orzeczniczego poddali szczegółowej analizie zarówno dane o narażeniu zawodowym, jak i dokumentację medyczną badanego, co wraz z wynikami badań i konsultacji lekarskich pozwoliło na ustalenia przedstawione w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dodać należało, że w postępowaniu odwoławczym przeprowadzone również zostały ustalenia w związku z powoływaniem się przez skarżącego na potwierdzenie przez dr A.Z., przebytego przez skarżącego (w [...]), zatrucia tlenkiem węgla. Według treści opinii uzupełniającej - wydanej przy uwzględnieniu całości dokumentacji lekarskiej, w tym zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego z dnia [...] i z [...] oraz dokumentacji poradni neurologicznej, prowadzonej od [...] przez dr A.Z. - dokumentacja medyczna nie zawiera żadnych dowodów potwierdzających przebycie przez skarżącego zatrucia tlenkiem węgla (takich jak np. oznaczenie karboksyhemoglobiny we krwi, czy informacje o leczeniu z powodu rozpoznania lub podejrzenia takiego zatrucia). W szczególności – jak podkreślono w opinii uzupełniającej – w dokumentacji prowadzonej od [...] i sygnowanej przez dr A.Z., nie ma jakiejkolwiek adnotacji, czy choćby tylko sugestii o przebyciu, czy też podejrzeniu zatrucia tlenkiem węgla jako przyczyny zgłaszanych przez skarżącego objawów i dolegliwości. Natomiast w kwestii zarzutu skargi, według którego organ nie ustalił przyczyn [...] skarżącego oraz przyczyn jego [...] i stwierdzonej u niego [...] oraz [...] – podkreślenia wymagało, że ustalenie przyczyn tych schorzeń wykracza poza ramy postępowania w zakresie chorób zawodowych. Przedmiotem tego postępowania jest bowiem – jak już była o tym mowa wyżej - ustalenie, czy rozpoznane schorzenie, które zostało wymienione w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane - bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem - działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. W ramach tego postępowania wystarczające jest zatem stwierdzenie – jak w niniejszej sprawie – że nie ma podstaw do przyjęcia, iż schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Organ nie ma zaś obowiązku przeprowadzenia ustaleń w zakresie przyczyn wystąpienia chorób, które rozpoznano u skarżącego. Na marginesie podkreślenia wymaga, że ustalenie przyczyn wielu chorób jest często w ogóle niemożliwe w aktualnym stanie wiedzy medycznej. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie braku istotnych ustaleń w sprawie, jak i zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu pracy. Prawidłowo bowiem organy obydwu instancji przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu wyżej wymienionej choroby zawodowej. Ponadto – wbrew błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze – organy administracji, zgodnie z twierdzeniami skarżącego uznały, że wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania przedmiotowej choroby zawodowej. Nie ulega jednakże wątpliwości, że nie było podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w trzech orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczyły rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych. W tym zakresie trafna była bowiem ocena organu odwoławczego, że orzeczenia lekarskie jednostek medycznych, w tym opina uzupełniająca IMP, są ze sobą spójne, ich konkluzje są zgodne, a skarżący nie przedstawił dowodów podważających ich zasadność. W oparciu o prawidłową ocenę zebranych w sprawie dowodów, organ – zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i zgodnie z tymi ustaleniami wydał rozstrzygnięcie. W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.