IV SA/Gl 836/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-09
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, nawet jeśli skarżący jest już zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa. Kluczowe jest wykazanie przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone trudną sytuacją materialną skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, posiadanie niewielkiego mieszkania, brak zasobów pieniężnych, utrzymywanie się z zasiłków i dodatków, a także obciążenia finansowe. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając jego część dotyczącą ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. (D.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o zasiłek celowy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W dniu 22 kwietnia 2016 r. M.D. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Motywując swoje żądanie powołał się na konieczność udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd. Równocześnie oświadczył, iż gospodaruje samotnie i posiada mieszkanie o powierzchni 20,70 m2 (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego, w kwocie 153 zł miesięcznie, a nadto pobiera dodatek mieszkaniowy, w wysokości 130,81 zł i zasiłek okresowy (162,71 zł).
Skarżący dodał, że obciążają go zaległości płatnicze, w związku z czym odcięto mu dopływ gazu do mieszkania. Nadmienił również, iż korzysta z bezpłatnego wyżywienia w ramach pomocy organizowanej przez pozarządowe organizacje charytatywne.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w sprawie dotyczącej zasiłku celowego z pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w niniejszym postępowaniu zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 26 kwietnia 2016 r. - karta nr 51 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku M.D. o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, pobierającą zasiłek pielęgnacyjny (okoliczności potwierdzone kopią decyzji administracyjnej z dnia [...] r. o przyznaniu tego świadczenia - dołączoną do akt innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sadzie pod sygn. akt IV SA/Gl 253/15), korzystającą z szeroko pojętej pomocy społecznej w postaci dodatku mieszkaniowego i zasiłku okresowego (decyzja o przyznaniu tego zasiłku stanowi kartę nr 47 akt niniejszej sprawy) oraz z darmowych posiłków ufundowanych przez organizacje charytatywne. W tym stanie rzeczy uznano, że wykazał on w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu.
Marginalnie warto zwrócić uwagę, że sytuacja materialna skarżącego była wielokrotnie oceniana przez tutejszy Sąd, w zakresie innych spraw, w których również ubiegał się on o przyznanie prawa pomocy, gdzie złożone przezeń wnioski także zostały uwzględnione (vide między innymi postanowienia: z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/15 z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 370/15 oraz z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 253/15). Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby jego trudna sytuacja materialna i życiowa mogła ulec w międzyczasie poprawie.
Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności uznano, że wnioskujący spełnił przesłankę określoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło