IV SA/Gl 838/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-04-16

Skład orzekający: Szczepan Prax, Andrzej Matan, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych weryfikować decyzję przyznającą zasiłek rodzinny za okres, który już upłynął, czy też w takim przypadku może mieć zastosowanie jedynie instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia?
Ratio decidendi
Organ administracyjny nie może w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych weryfikować decyzji przyznającej zasiłek rodzinny za okres, który już upłynął. W przypadku, gdy okres zasiłkowy minął, możliwe jest jedynie zastosowanie instytucji zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skoro w niniejszej sprawie zmiana pierwotnej decyzji dotyczyła okresu wstecznego, po upływie okresu zasiłkowego, nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta przyznał skarżącemu zasiłek rodzinny. Następnie organ ten zmienił decyzję, uchylając prawo do zasiłku za jeden miesiąc (październik 2013 r.) z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, wliczając do dochodu zasądzone, lecz nieotrzymywane alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zakwestionował sposób wyliczenia dochodu, a sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. przyznał S.P. m. in. zasiłek rodzinny dla syna P. na okres od 1.07.2013 r. do 31.10.2013 r. Ten sam organ decyzją z dnia [...]r. zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że uchylił prawo strony do zasiłku rodzinnego za październik 2013 r. Rozstrzygnięcie to zostało podjęte w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1456) i wynikło z ustalenia, że od września 2013 r. dochód na osobę w rodzinie strony przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych. W odwołaniu strona zakwestionowała sposób wyliczenia dochodu jej rodziny, a w szczególności doliczenie do dochodu alimentów na syna, które faktycznie nie są otrzymywane w związku z porozumieniem zawartym z matką dziecka o wzajemnym zniesieniu się alimentów obciążających obie strony. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając jej ustalenia i wnioski. Kolegium wskazało, że od T.P. są zasądzone na rzecz P.P. alimenty w kwocie 200 zł. Ponieważ S.P. nie uruchomił postępowania egzekucyjnego, do dochodu jego rodziny należało wliczyć kwotę zasądzonych alimentów. W rezultacie nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego, które skutkuje uchyleniem prawa do zasiłku rodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.P. zarzucił organom administracyjnym naruszenie prawa materialnego. Skarżący wywodził, że skoro do dochodu jego rodziny doliczono alimenty zasądzone od byłej żony, to jednocześnie należało odliczyć alimenty zasądzone od niego na rzecz córki (w tej samej kwocie 200 zł), pozostającej pod opieką byłej żony. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek głównie z powodu w niej nie wskazanego, który jednak został wzięty pod uwagę z urzędu stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ppsa. Otóż zarzucane w skardze naruszenie prawa materialnego należy przede wszystkim odnieść do art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Umożliwia on co prawda weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jednakowoż w dominującym obecnie orzecznictwie przyjmuje się, że ze względu na konstytutywny charakter takiej weryfikacji możliwe jest jej stosowanie tylko na przyszłość. Jeżeli natomiast upłynął już okres na jaki świadczenie rodzinne zostało przyznane, to ewentualnie może mieć zastosowanie tylko instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 13.03.2014 r., sygn. akt I OSK 332/13, dostępny w internecie). Tymczasem w niniejszym przypadku zmiana pierwotnej decyzji dotyczy właśnie okresu wstecznego, po upływie okresu zasiłkowego. Zgodnie ze wskazanym wyżej stanowiskiem judykatury do tego okresu może jedynie mieć zastosowanie regulacja o nienależnie pobranym świadczeniu rodzinnym. Problematyka ta wykracza jednak poza przedmiot rozpatrywanej sprawy. Zauważyć można jedynie konieczność właściwego rozważenia argumentów skarżącego w przypadku uruchomienia tego odrębnego postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skoro nie wystąpiły przesłanki do zastosowania trybu z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzeczono, jak w sentencji. sw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło