IV SA/Gl 838/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka oddala skargę. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania skarżącemu P.K. prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka tj. B.K. urodzonej [...]r. W uzasadnieniu wskazał, że wyżej wymienione świadczenie nie przysługuje, gdyż nie przedłożono zaświadczenia lekarskiego o pozostawaniu kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że organ wadliwie ustalił stan faktyczny wskutek pominięcia wyjaśnień złożonych przez niego w piśmie z dnia 11 czerwca 2015 r., dotyczących dobrego samopoczucia jego żony w ciąży (pierwszy trymestr) i późniejszej systematycznej opieki medycznej, potwierdzonej pisemnym zaświadczeniem. Zarzucił, że organ nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w którym wyjaśniono, jak należy rozumieć realizację art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 09.06.2015r., w którym wystąpił o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – B.K., ur. [...] r. Do akt sprawy dołączył dokumenty, w tym zaświadczenie lekarskie z dnia 28.05.2015 r. potwierdzające, że A.K. pozostawała pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży do porodu oraz dokumenty potwierdzające wysokość dochodu za rok 2013. Organ podniósł, że zgodnie z art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych: z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 zł na jedno dziecko. Dodał, że według art. 15b ust. 2 tej ustawy, jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.922,00 zł. Ponadto podkreślił, że na podstawie art. 15b ust. 5 cytowanej ustawy - zapomoga, o której mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, a według art. 15b ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Następnie organ wskazał, że mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy stwierdził, że w przypadku strony nie została spełniona przesłanka z art. 15 b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem - zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 28.05.2015 r. – A.K. pozostawała pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży do porodu. Organ podniósł, że nie zasługuje na uwzględnienie argument zawarty w odwołaniu, że żona skarżącego w pierwszym trymestrze ciąży, z powodu dobrego samopoczucia, nie pozostawała pod opieką medyczną. Podkreślił, że wyrok, na jaki powołuje się strona w odwołaniu, sygn. akt: III SA/Gd 223/13 z dnia 11.07.2013 r. - po pierwsze dotyczy i wiąże tylko w sprawie, która była przez Sąd rozpoznawana, a po drugie dotyczył innego stanu faktycznego, albowiem powodem, dla którego matka dziecka nie była w stanie rozpoznać ciąży i dlatego nie udała się do lekarza przed 10 tygodniem ciąży, były problemy zdrowotne spowodowane niedoczynnością tarczycy, zaś podawane leki doprowadziły do rozregulowania jej cyklu miesięcznego. W podsumowaniu organ podniósł, że mając na względzie powyższe, a w szczególności fakt pozostawania A.K. pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży do porodu, stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, a zatem decyzja odmawiająca tego świadczenia, zasługuje na utrzymanie w mocy. W skardze złożonej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, P.K. podniósł zarzut, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co może naruszać art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W związku z tym, wniósł o uchylenie obydwu decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 223/13, w którym wyjaśniono, jak należy rozumieć realizację art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto zarzucił, że organ odwoławczy nie uwzględnił argumentu dotyczącego dobrego samopoczucia jego żony w pierwszym trymestrze ciąży i nie uzasadnił, dlaczego argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, że według oceny WSA w Gdańsku, posiłkując się wykładnią historyczną, należałoby uznać za decydujące przy stosowaniu przepisów art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 u.ś.r. i ustalaniu na ich podstawie prawa do przedmiotowych świadczeń z tytułu urodzenia dziecka, konieczność dokonania przez organy ustaleń zarówno w zakresie dbałości kobiety o zdrowie w czasie ciąży (pozostawania w tym okresie pod opieką lekarską), jak również dołożenia przez kobietę należytej staranności w zakresie dochowania terminu poddania się tej opiece. Nie można bowiem wykluczyć, że z przyczyn niezależnych od woli i wiedzy kobiety nie będzie ona w stanie dochować określonego w art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 u.ś.r., terminu poddania się opiece medycznej (np. w przypadku długiego okresu oczekiwania na wizytę lekarską pomiędzy datą rejestracji, a wyznaczoną datą wizyty albo w przypadku braku możliwości rozeznania przez kobietę ciąży w ciągu pierwszych 10 tygodni z uwagi na uwarunkowania osobnicze, fizjologiczne, zdrowotne). Skarżący zarzucił, że w niniejszej sprawie wybiórczo zastosowano część wykładni zawartej w cytowanym wyroku, by pasowała do sentencji decyzji SKO. Podniósł, że pominięte zostało stwierdzenie Sądu, według którego – "konieczne wydaje się przeprowadzenie takiej wykładni omawianych przepisów, która gwarantowałaby możliwość korzystania z tej formy pomocy także kobietom, które z niezawinionych przez siebie przyczyn nie były w stanie znaleźć się pod opieką medyczną przed upływem 10 tygodnia ciąży, a które w późniejszym okresie były objęte systematyczną (w każdym trymestrze ciąży) opieką medyczną. Za takim kierunkiem wykładni przepisów uprawniających do otrzymania omawianych świadczeń rodzinnych przemawiają w ocenie Sądu także zasady (normy) konstytucyjne wywiedzione z art. 32 w zw. z art. 71 Konstytucji RP. Należy bowiem przyjąć, że odwołanie się wyłącznie do literalnej wykładni przepisów art. 9 ust. 6 i art. 15b ust. 5 u.ś.r. może w istocie prowadzić do zróżnicowania sytuacji prawnej kobiety w ciąży ze względu na stan zdrowia". Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, zostały wydane zgodnie z prawem. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 15b ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. z 2015 r. poz. 114, zwanej dalej "ustawą"), według którego jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, przy czym zgodnie z art. 15b ust. 6 tej ustawy, pozostawanie pod opieką medyczną należy potwierdzić zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że warunek określony w art. 15b ust. 5 cytowanej ustawy, nie został spełniony i z tego powodu odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Z zawartego w aktach administracyjnych zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 maja 2015 r. wynika bowiem w sposób niewątpliwy, że żona skarżącego pozostawała pod opieką medyczną od 17 tygodnia ciąży do porodu. Ponadto podkreślenia wymagało, że w dniu 11 czerwca 2015 r. skarżący złożył oświadczenie, że obowiązek pozostawania pod opieką medyczną w ciągu pierwszych 10 tygodni ciąży (pierwszy trymestr), nie został spełniony z powodu braku możliwości rozeznania ciąży przez jego żonę. Jak podkreślił, był to skutek dobrego samopoczucia jego żony w pierwszych miesiącach ciąży. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na niedopełnienie przez stronę obowiązku, a także z uwagi na brak szczególnych okoliczności uzasadniających jego niedopełnienie - organ I instancji zasadnie orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Nie zasługiwały więc na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W szczególności bezpodstawny był zarzut, że organ nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 223/13. Jak bowiem trafnie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji - wyrok, na jaki powołała się strona - po pierwsze dotyczy i wiąże tylko w sprawie, która była przez Sąd rozpoznawana, a po drugie dotyczył innego stanu faktycznego, bowiem przyczyną, dla której matka dziecka nie udała się do lekarza przed 10 tygodniem ciąży, były problemy zdrowotne powodujące, że nie była w stanie rozpoznać ciąży. Natomiast w niniejszej sprawie – jak wynika z zebranego w aktach materiału dokumentacyjnego – nie zaistniały żadne szczególne okoliczności, w tym w postaci problemów zdrowotnych, uniemożliwiające rozpoznanie ciąży przez żonę skarżącego. Wbrew błędnemu przekonaniu skarżącego – sam to potwierdził w oświadczeniu z dnia 11 czerwca 2015 r., w którym - podkreślając dobre samopoczucie jego żony w pierwszych miesiącach ciąży – zaprzeczył wystąpieniu jakichkolwiek anomaliów, czy chociażby zakłóceń w funkcjonowaniu jej organizmu, a tym bardziej problemów zdrowotnych. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.