IV SA/Gl 850/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-31

Skład orzekający: Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca posiadanie znacznego majątku ruchomego i nieruchomego oraz środków pieniężnych, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, w tym posiadany majątek i środki pieniężne, nie uzasadnia stwierdzenia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kryterium przyznania prawa pomocy jest wyłącznie sytuacja materialna, a nie skomplikowany charakter sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący D.D. złożył skargę kasacyjną na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczącą kary pieniężnej. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uzasadniając go skomplikowanym charakterem sprawy. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na posiadanie domu, budynków socjalnych, działki, samochodów oraz środków pieniężnych, a także dochód rodziny. Sąd odrzucił skargę, a następnie rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 31 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów – kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy 2 Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę D.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr [...] dotyczącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W osobistej skardze kasacyjnej z dnia [...]r. skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Podkreślił, że sprawa ma charakter skomplikowany, co związane jest z wymogami znajomości szeregu przepisów proceduralnych. W wykonaniu wezwania Sądu, skarżący w dniu w dniu [...]r. nadał wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Jako uzasadnienie wniosku wskazał skomplikowany charakter sprawy. D.D. stwierdził, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci. Podał, że posiada dom o powierzchni [...]m2, budynki socjalne warsztatowe o powierzchni [...] m2, działkę o powierzchni około [...], samochód ciężarowy [...], koparki [...] oraz samochód osobowy [...]. Skarżący zadeklarował, iż posiada środki pieniężne w kwocie około [...] zł. Córka N.D. jest właścicielką domu o powierzchni [...]m2 oraz działki o powierzchni [...] h. Miesięczny dochód rodziny skarżącego został zadeklarowany na kwotę [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym miejscu należy podnieść, że w treści złożonego formularza "PPF" nie wskazano zakresu zgłoszonego żądania. Nie budzi jednak wątpliwości, że intencją strony skarżącej było ubieganie się o ustanowienie adwokata. Taki zakres wynika jasno z treści pisma skarżącego z dnia [...]r. oraz z uzasadnienia wniosku z dnia [...]r. Odnosząc się do wniosku D.D. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Należy stwierdzić, że jedynym kryterium przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego, nie zaś skomplikowany charakter sprawy. Natomiast z konstrukcji przywołanego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób, które wykazały, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Stan rodzinny i majątkowy skarżącego, a w szczególności posiadane środki pieniężne oraz wysokość przypadającego na czteroosobowe gospodarstwo domowe dochodu w kwocie [...] zł, nawet uwzględniając konieczność jego pomniejszenia o koszty bieżącego utrzymania rodziny oraz spłaty kredytu nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Dodać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, gdy zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów jej udziału w postępowaniu jest faktycznie, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu godzi się podnieść, że osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy to z reguły osoby nie mogące zaspokoić samodzielnie swoich podstawowych potrzeb życiowych. To właśnie do takich osób skierowane jest prawo pomocy. Nie można bowiem w każdym przypadku obciążać państwa kosztem prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych. Z sytuacją istnienia zagrożenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny mamy do czynienia dopiero wówczas, gdy w skutek uiszczenia kosztów doszłoby do takiego zachwiania sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i swoim najbliższym przynajmniej minimum warunków socjalnych (podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II FZ 137/05). Tymczasem skarżący jest w posiadaniu majątku ruchomego i nieruchomego oraz dysponuje środkami pieniężnymi w znacznej wysokości. W ocenie Sądu sytuacja materialna rodziny skarżącego nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej pokrycie kosztów zastępstwa procesowego przy wykorzystaniu bieżących środków finansowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. ----------------------- 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło