IV SA/Gl 855/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę K. J. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]nr[...]. W dniu [...] skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Jego jedyny majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 51 m2. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy został zadeklarowany na kwotę 3489,24 zł, na którą składa się renta wnioskodawcy w kwocie 2855 zł oraz emerytura żony w kwocie 634,24. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych w zawartym formularzu oświadczył (k. 52), iż ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem rodziny: czynsz plus media (469,09 zł według załączonego rozliczenia – k. 59), energia elektryczna (66,06 zł w październiku 2011 r. i 26,79 w listopadzie 2011 r. – k. 55i 56), gaz (145,77 w październiku 2011 r. – k. 60), opłacanie dwóch polis ubezpieczeniowych (44,60 i 72 zł – k. 57 i 61), opłaty za telefon 50 zł, miesięczny stały koszt leków ok. 100 zł (k. 62 – rachunek za leki), żywności 600 zł, środki czystości 100 zł oraz inne wydatki związane z zakupem biletów komunikacji miejskiej, odzieży, kosmetyków ok. 100 zł. Dodatkowo nadesłano dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody, według których wnioskodawcy wypłacana jest renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie 2351,99 zł netto, a jego żonie emerytura w wysokości 558,16 zł netto. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do zakresu wniosku K. J. godzi się podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 P.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego oraz rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Zważywszy bowiem na relację pomiędzy dochodem wnioskodawcy przypadającym na jego dwuosobowe gospodarstwo domowe, a rozmiarem wydatków, które obciążają tę rodzinę uznano, że przesłanka wynikająca z przywołanego art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie została zachowana. Przyjdzie wskazać, że dochód rodziny skarżącego wynosi 2910,15 zł netto, co znajduje bezpośrednie potwierdzenie w dołączonych do wniosku zaświadczeniach. Natomiast na podstawie dokumentów źródłowych nadesłanych przez wnioskodawcę ustalono, że średnie miesięczne koszty stałe obciążające jego gospodarstwo domowe wynoszą około 1750 zł. Na koszty te składają się wydatki z tytułu czynszu (469,09 zł), opłaty za gaz (145,77 zł), opłata za energię elektryczną (66,06 zł), opłata za telefon (50 zł), opłacania polis ubezpieczeniowych (44,60 i 72 zł), żywność (600 zł), środki czystości (100 zł), leki (łącznie 100 zł) oraz inne wydatki – bilety komunikacji miejskiej, odzież, kosmetyki (ok. 100 zł). Zatem jak wynika z powyższego, po odliczeniu wspomnianych wydatków do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostaje miesięcznie wolna kwota wynosząca około 1160 zł (różnica pomiędzy kwotą dochodu netto a omawianymi kosztami), która powinna wystarczyć na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku dla ich niezbędnych potrzeb życiowych. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Wymaga również podkreślenia, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (por. art. 199 P.p.s.a.). Zastosowanie omawianej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., zeszyt 1, poz. 8). Rekapitulując wnioskodawca oraz jego małżonka nie powinni ponieść tak dotkliwej szkody w wyniku uiszczenia kosztów związanych z ewentualnym opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika, skoro osiągają dochód, który zważywszy rozmiar ponoszonych przez nich kosztów utrzymania pozwala na zgromadzenie w tym celu stosownych środków. Na marginesie wypada zauważyć, że zgromadzony w aktach materiał jest wystarczający do rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, co nastąpi po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.