IV SA/Gl 855/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia odmówić przywrócenia terminu K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 28 czerwca 2011 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dodatkowych czterech odpisów skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Korespondencja sądowa zawierająca odpis powyższego wezwania została uznana za skutecznie doręczoną skarżącemu w dniu [...] (k. 10 i 11 akt sądowych). Pomimo upływu wyznaczonego terminu w dniu 2 sierpnia 2011 r. dostrzeżone przez Sąd braki nie zostały przez skarżącego uzupełnione, przez co postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. odrzucono skargę. We wniosku z dnia [...] K. J. domagał się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi składając jednocześnie jej brakujące odpisy. Wskazał, że nie otrzymał korespondencji sądowej zawierającej wezwanie o uzupełnienie braków, ponieważ nie przebywał pod wskazanym przez niego adresem, bowiem od dnia 25 czerwca 2011 r. do dnia 28 sierpnia 2011 r. był w L. u chorej matki, która ma 86 lat i potrzebuje stałej opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący przyczynę uchybienia terminu usprawiedliwił brakiem możliwości odebrania skierowanej do niego korespondencji sądowej zawierającej odpis wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż nie przebywał on w miejscu zamieszkania. Wskazał bowiem, że od dnia 25 czerwca 2011 r. do dnia 28 sierpnia 2011 r. był w L. u chorej matki, która ma 86 lat i potrzebuje stałej opieki. Odnosząc się bezpośrednio do podnoszonych przez skarżącego okoliczności uznać należy, iż nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez niego przyczyny nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. Niewątpliwie sam fakt przebywania poza miejscem zamieszkania nie uniemożliwia uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż można tego dokonać drogą pocztową. Co więcej, jeśli skarżący planował dłuższy wyjazd poza miejsce zamieszkania, powinien zadbać o to, by korespondencja była mu doręczana do miejsca aktualnego pobytu lub ustanowić dla potrzeb niniejszego postępowania pełnomocnika do doręczeń. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że skarżący winien mieć świadomość, iż składając w dniu 13 czerwca 2011 r. skargę zainicjował postępowanie sądowe, które wymaga jego zainteresowania i może łączyć się potrzebą dokonania określonych czynności procesowych. Zatem w ocenie Sądu skarżący nie informując o zmianie miejsca pobytu dopuścił się w tym zakresie niedbalstwa. Przesądza o tym również treść obowiązujących przepisów, gdyż stosownie do art. 70 § 1 P.p.s.a. strona ma obowiązek zawiadomienia Sadu o każdej zmianie swojego zamieszkania (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt II OZ 479/07). Natomiast pouczenie o treści art. 70 § 1 i 2 zostało załączone do wezwania o nadesłanie brakujących odpisów skargi. Korespondencja ta doręczona na dotychczasowy adres została doręczona skarżącemu, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 73 P.p.s.a. po jej dwukrotnym awizowaniu. Tym samym zarówno doręczenie przesyłki oraz pouczenie skarżącego o konieczność informowania o zmianie swojego adresu korespondencyjnego należy uznać za skuteczne. W orzecznictwie podkreśla się, iż dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1329/01). Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, iż skarżący istotnie nie zawinił w zakresie uchybienia terminu. Jak już zostało to podkreślone, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w sytuacji, gdyby strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku, tymczasem w niniejszej sprawie, mogła bez większego wysiłku, po zawiadomieniu Sadu o zmianie adresu korespondencyjnego, korzystając z ogólnie dostępnych środków komunikacji dokonać przedmiotowej czynności procesowej z zachowaniem terminu. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do odstąpienia od ustawowych przesłanek przywrócenia terminu, które jest dopuszczalne tylko w razie braku winy strony w uchybieniu terminu. Jedynie wystąpienie nadzwyczajnych zdarzeń, zakłócających normalny stan rzeczy, może być kwalifikowane jako okoliczność, o których mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a. Tymczasem skarżący na tego rodzaju okoliczności się nie powołał. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.