IV SA/Gl 861/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575) nie stwierdził u R. Ś. choroby zawodowej -przewlekłe [...] wywołane sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania' w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że R. Ś. będąc zatrudniona w "A" w S. w latach [...]-[...] na stanowiskach [...], pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej (z wyjątkiem lat [...]-[...]). Z uwagi jednak na to, że w orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej, brak było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu od tej decyzji R. Ś. podniosła, że pracując od [...] r. na stanowiskach [...], a w szczególności [...] wykonywała czynności [...]. Podała, że pierwsze objawy choroby [...] wystąpiły u niej od [...] r., wówczas to leczyła się, była skierowana na rehabilitację zawodową. Wskazała, że od dłuższego czasu pozostaje pod stałą opieką [...], zaś obecnie nie może wykonywać wielu czynności [...], a stan jej zdrowia stale się pogarsza. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej R. Ś. oraz zajmowanych przez nią stanowisk. Przyznał, że praca na stanowiskach [...] i [...] r była związana "z [...]" i istotnym [...], zatem odwołująca się pracowała w warunkach ryzyka powstania przewlekłej choroby [...]. Wskazał jednak, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez placówkę służby zdrowia schorzenia zakwalifikowanego w odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznana chorobą. Lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla wykluczyli natomiast u R. Ś. zawodową etiologię rozpoznanego [...]. Przeciwko etiologii zawodowej rozpoznanego schorzenia jednoznacznie przemawia jego [...] lokalizacja. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że brak dokumentacji lekarskiej z okresu zatrudnienia potwierdzającej rozpoznanie [...] -nie później niż rok po ustaniu narażenia zawodowego -zgodnie z obowiązującymi lekarskimi kryteriami orzeczniczymi nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Decyzję tą zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. Ś.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 280/04 uchylił decyzje Państwowego Wojewódzkiego .Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż zgodnie z orzeczeniami WaMP w S. z dnia [...] r. i IMP i ZŚ w S. z dnia [...] r. lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do uznania zawodowego charakteru [...] wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dot. chorób zawodowych. Tymczasem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w swoich decyzjach odmówili stwierdzenia choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, która obejmuje w pkt. [...] -[...], zaś w pkt. [...] -[...], a postępowanie administracyjne dotyczyło tylko [...]. Tym samym wydanie decyzji wg poz. [...] wykazu chorób zawodowych obejmującego również [...] wykroczyło poza zakres przedmiotowego postępowania. Sąd nadmienił przy tym, iż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Podniósł, iż dla schorzenia określonego pod poz. [...]. .."wykazu, jako [...], " okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia wynosi 1 rok, a powyższe oznacza, że udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 1 roku od ustania narażenia. Wskazał , że skarżąca była zatrudniona w "A" w okresie od [...] do [...] r. natomiast pracę związaną z istotnym [...] wykonywała do [...] r., a zatem skoro jednostki diagnostyczne w oparciu o dokumentację lekarską nie potwierdziły wystąpienia u skarżącej udokumentowanych objawów w okresie roku od ustania narażenia to, w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie było podstaw do uznania zawodowego charakteru schorzenia. Podkreślił, że nadto lekarze orzecznicy placówki diagnostycznej II stopnia, w oparciu o dodatkowe badania, wskazali również na inną pozazawodową przyczynę zachorowania, a mianowicie na samoistne zmiany [...], a przeto w tej sytuacji nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z poz. [...].[...] określonej jako [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu opisał dotychczasowy tok postępowania w sprawie. Wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Powtórzył, iż w sprawie R. Ś. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracowała w latach [...]-[...] w "A" S.A. w S. jako [...] i [...], gdzie wykonywana praca była związana z [...] i [...], a więc była wykonywana w warunkach ryzyka powstania przewlekłej choroby [...]. Ponownie zaakcentował, iż R. Ś. była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...] ) i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. ( orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...] oraz z dnia [...] r. Nr [...]), a lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń wykluczyli u w/wym. zawodową etiologię rozpoznanego [...], uznając, iż w rozwoju schorzenia wiodącą rolę odegrały samoistne (pozazawodowe) [...]. Podkreślono nadto, iż przeciwko etiologii zawodowej rozpoznanego u R. Ś. schorzenia jednoznacznie przemawia jego [...] charakter, jak też brak udokumentowania na wystąpienie jego objawów nie później niż rok od ustania narażenia zawodowego. Reasumując organ odwoławczy wskazał, iż wobec braku rozpoznania u R. Ś. choroby zawodowej [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią [...] -w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ) przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych ( WaMP i IMPiZŚ w S. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie w/wym., tym samym utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. Ś. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Opisała przebieg swojej pracy w "A" S.A. w S., akcentując, iż jedynie wykonywana praca mogła być przyczyną jej choroby, albowiem podejmując pracę w w/wym. zakładzie była osobą "pełnosprawną". Zarzuciła nadto organowi, iż nie została dopuszczona do "aktywnego udziału" w postępowaniu administracyjnym i domagała się przeprowadzenia ponownych badań przez "niezależnych lekarzy" orzeczników. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że skarżąca bezspornie w toku pracy zawodowej, pracując w latach [...]-[...] pracując w "A" S.A. w S. na stanowisku [...] i [...], wykonywała pracę związana z [...] i [...], a więc pracowała w warunkach ryzyka powstania przewlekłej choroby [...]. Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wymienione są w § 5 wymienionego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2002 r. W myśl ust. 2 wspomnianego przepisu jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; 3) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby; zaś w myśl ust. 3 tego przepisu prawa jednostkami orzeczniczymi II stopnia: 1) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; 2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono u skarżącej [...], jednakże wykluczyły związek owego schorzenia z warunkami pracy...Jednostka orzecznicza I stopnia wskazała na zbyt długi okres czasu jaki upłynął od ustania zatrudnienia oraz brak dokumentacji lekarskiej z okresu zatrudnienia potwierdzającej rozpoznanie schorzenia. Natomiast w orzeczeniach Instytutu jako przyczyny wykluczające zawodową etiologię [...] wskazano na brak udokumentowania objawów schorzenia w okresie roku od ustania narażenia zawodowego, a ponadto na jego [...] charakter. Dodatkowo stwierdzono, iż rozpoznane schorzenie w aspekcie przyczynowo-skutkowym należy przypisać między innymi samoistnym zmianom [...]. Przede wszystkim jednak, ponownie należy powtórzyć, iż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Dla schorzenia określonego pod poz. [...].."wykazu, jako [...], " okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia wynosi 1 rok, a powyższe oznacza, że udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 1 roku od ustania narażenia. Skarżąca była zatrudniona w "A" w okresie od [...] do [...] r. natomiast pracę związaną z [...] wykonywała do [...] r., a zatem skoro jednostki diagnostyczne w oparciu o dokumentację lekarską nie potwierdziły wystąpienia u skarżącej udokumentowanych objawów w okresie roku od ustania narażenia to, w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, nie było podstaw do uznania zawodowego charakteru schorzenia. Nadto lekarze orzecznicy placówki diagnostycznej II stopnia, w oparciu o dodatkowe badania, wskazali również na inną pozazawodową przyczynę zachorowania, a mianowicie na samoistne [...], a przeto w tej sytuacji nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z poz. [...] określonej jako [...]. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. Co do zarzutów skargi przyjdzie wskazać, iż brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, albowiem § 7 wspomnianego rozporządzenia przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a ponadto wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich zasadniczo korelują z sobą wzajemnie. Odnośnie zaś zarzutu , iż skarżąca nie została dopuszczona do "aktywnego udziału" w postępowaniu administracyjnym, wskazać należy, iż z akt administracyjnych wynika, iż zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy przed wydaniem decyzji wezwały skarżącą do złożenia oświadczenia w trybie art. 10 k.p.a., a skarżąca z tego uprawnienia skorzystała składając oświadczenie z dnia [...] r.. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).