IV SA/Gl 882/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-02-01

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, jest związany rozpoznaniem medycznym placówki diagnostycznej II stopnia i czy może samodzielnie dokonywać oceny medycznej, sprzecznej z opinią lekarzy?
Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej jest związany rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym przez kompetentną placówkę diagnostyczną i nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Organ ma obowiązek kontrolować, czy orzeczenia lekarskie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i czy są uzasadnione, a w przypadku wadliwości orzeczenia, powinien wezwać do jego uzupełnienia lub zasięgnąć opinii innej placówki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji, organ II instancji uchylił ją, orzekając o braku podstaw do stwierdzenia choroby. Następnie NSA uchylił decyzję organu II instancji z powodu niewystarczającego wyjaśnienia sprawy. WSA w Gliwicach uchylił kolejną decyzję organu II instancji, wskazując na niewykonanie zaleceń NSA i WSA. W ponownym postępowaniu organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą chorobę zawodową. Od tej decyzji odwołał się zakład pracy, kwestionując medyczne rozpoznanie organu. Ostatecznie WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ inspekcji sanitarnej nie wykonał zaleceń sądu i dokonał samodzielnej oceny medycznej, sprzecznej z opinią placówki diagnostycznej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2007r. sprawy ze skargi "A" S.A. "B" na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł / [...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w J., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził u p. G. P. zawodowe [...], tj. chorobę wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S., która to placówka rozpoznała u pracownika [...]. Nadto z dochodzenia epidemiologicznego wynikało, iż G. P. był zatrudniony od roku [...] w "B" w J. - ostatnio na stanowisku [...] - w warunkach narażenia go na [...]. W konkluzji organ sanitarny uznał, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające rozpoznanie choroby zawodowej. W wyniku odwołania wniesionego przez "B", która domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u G. P. choroby zawodowej wobec faktu, iż w miejscu pracy nie był narażony na [...], sprawę powtórnie rozpoznał [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. i decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił kwestionowaną decyzję i orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u G. P. choroby zawodowej narządu [...]. Uznał, że w ciągu 11 letniego okresu zatrudnienia pracownik narażony był na [...] łącznie przez okres 2,5 roku. Ponadto już w chwili przyjęcia do pracy stwierdzono u niego [...] w stopniu podobnym do istniejącego. Zatem warunki w jakich pracował nie miały wpływu na powstanie u niego [...]. Potwierdziła to stanowisko Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. Ta decyzja wywołała reakcję G. P., który w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Kwestionował ustalenie, jakoby został przyjęty do pracy [...]. W jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał potwierdza jego pracę w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego. Zatem pogorszenie się [...] było następstwem pracy w [...], a orzeczenie placówki diagnostycznej II stopnia wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2001r. sygn. akt II SA / Ka 1896 /99 uchylił decyzję organu odwoławczego, jako podjętą bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Zarzucił organowi odwoławczemu dowolność w ustaleniu 2,5 rocznego okresu narażenia skarżącego na [...], zwłaszcza, że organ inspekcji sanitarnej nie wskazał, na jakich oparł się dowodach. Dalej zakwestionował ustalenie, jakoby pracownik został przyjęty do pracy z już [...], podczas gdy z karty informacyjnej wynikało, że w badaniu wstępnym nie stwierdzono u pracownika [...]. Nie wykazano w toku postępowania, by przyczyną [...] były czynniki pozazawodowe, zaś orzeczenie lekarskie placówki diagnostycznej II stopnia budziło wątpliwości, których organ nie wyjaśnił. Zdiagnozowano u pracownika [...], natomiast wykluczenie zawodowej etiologii choroby było lakoniczne i nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji. Podsumowując swoje stanowisko, Sąd nakazał uzupełnienie materiału sprawy o oryginalną dokumentację lekarską pracownika i powtórną jej ocenę, a także wnikliwe rozważenie, czy wypadek, jakiemu uległ skarżący mógł mieć wpływ na schorzenie narządu [...]. Po ponownym rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 pkt 1 kpa uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził u p. G. P. brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Z materiałów dochodzenia epidemiologicznego wynikało, że G. P. pracował w latach [...]–[...] w [...]. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, nie pracował on w ciągu 8 godzinnej dniówki w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Ponadto w dniu przyjęcia go do pracy oraz w dniu jego odejścia z pracy [...], jak wynikało to z [...] z dnia [...]r. i [...]r. był na podobnym poziomie. Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...]r. rozpoznała u niego [...]. Następnie pracownik został skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Placówka ta w orzeczeniu z dnia [...] r. także stwierdziła u G. P. [...]. Jednakże z uwagi na brak narażenia na działanie czynnika szkodliwego nie rozpoznała choroby zawodowej. Wykonując zalecenia wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2001r. organ odwoławczy zwrócił się do Kierownika Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie uzupełniającego orzeczenia uwzględniającego wątpliwości zawarte w uzasadnieniu wyroku, w tym ewentualny wpływ wypadku [...], jakiemu uległ pracownik i doznanego wówczas urazu [...] na stan jego [...]. W orzeczeniu z dnia [...] r. placówka diagnostyczna ponownie stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W konkluzji organ odwoławczy uznał, że nie rozpoznanie przez orzeczników kompetentnej placówki diagnostycznej II stopnia choroby zawodowej oraz brak narażenia pracownika na działanie szkodliwego czynnika wykluczało jej stwierdzenie, a zatem należało uchylić decyzję organu I instancji i orzec o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, G. P. kwestionując motywy przedstawione przez organ odwoławczy domagał się uchylenia jego decyzji. Zarzucił organowi inspekcji sanitarnej niewykonanie zaleceń wynikających z wyroku Sądu i naruszenie prawa poprzez wprowadzenie pozaprawnej przesłanki czasokresu ekspozycji na warunki szkodliwe, jako dodatkowego kryterium dla stwierdzania istnienia chorób zawodowych. W ocenie skarżącego, wnioski przedstawione przez organ odwoławczy były sprzeczne. Z jednej bowiem strony przyjęto, że wystąpić miał u [...], a z drugiej strony uznano, że nie jest to chorobą zawodową. Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Ka 220/03 uchylono zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem uznał, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie dostosowano się do zaleceń i oceny prawnej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2002 r. Ponownie bowiem przyjęto, że pracownik pracował w [...] przez okres 2,5 roku w ciągu 1,5 godziny w ciągu całej roboczej zmiany bez odniesienia się do dowodów, w oparciu o które ustalenie to dokonano, w szczególności do dowodu w postaci informacji o przebiegu pracy zawodowej skarżącego z [...] r. znajdującej się w aktach podpisanej przez inspektora BHP. Dowód ten wskazywał na 9 letni okres pracy skarżącego w narażeniu na [...] i pozostawał w sprzeczności z twierdzeniami organu. Sąd zauważył nadto, iż wbrew zaleceniom Naczelnego Sądu Administracyjnego organ nie wyjaśnił, jaki dowód stanowił podstawę ustalenia, iż skarżący został przyjęty do pracy w "B" z już [...] a brak należytego wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie pozwala na kontrolę słuszności stanowiska organu. Zdaniem Sądu powołanie się organu inspekcji sanitarnej na budzące wątpliwości orzeczenie placówki diagnostycznej II stopnia, bez wyjaśnienia wątpliwości wynikających z rozbieżności w wynikach [...], nie mogło w sposób przekonywujący pozwolić na obalenie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a chorobą narządów [...] występującą u skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w związku z wyżej przywołanymi uwagami, nakazał organom inspekcji sanitarnej ponowne zastosowanie się do zaleceń wynikających z rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 21 czerwca 2002 r. W ponownym postępowaniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie orzeczenia uzupełniającego uwzględniającego wyjaśnienie wątpliwości wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przede wszystkim organ odwoławczy nakazał placówce diagnostycznej wyjaśnienie, na jakich dowodach oparto twierdzenie o rozpoznaniu [...] u badanego G. P. w chwili przyjmowania go do pracy. Jako nie wyjaśnione organ inspekcji sanitarnej uznał również okoliczności zwolnienia ze służby wojskowej oraz okoliczności urazu [...] doznanego przez G. P.. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu wydanym na zlecenie organu inspekcji sanitarnej nie rozpoznał u G. P. uszkodzenia narządu [...] wywołanego działaniem [...] pochodzenia zawodowego. Lekarze w uzasadnieniu swego rozpoznania wskazali, iż przyczyną odroczenia ze służby wojskowej badanego ( kat. A2 ) był stan narządu [...] i [...]. Odnosząc się do badań [...], jakim poddawany był . P., lekarze wyjaśnili, iż w okresie zatrudnienia w "B", począwszy od [...] r. do [...] r. był on poddawany takim badaniom. Wyniki pierwszych badań [...] z [...] r. i z [...] r. wykazują [...]. W kolejnych badaniach prowadzonych w roku [...],[...],[...],[...] i [...] uzyskiwano zbliżone wyniki [...]. Jedynie wyniki badania pochodzące z [...] r. różnią się od pozostałych i przedstawiają prawidłowy próg [...]. W opinii lekarzy orzeczników, badanie to było jednostkowe, niepowtarzalne i w konsekwencji nie wiarygodne. Za słusznością takiego stanowiska przemawiają ich zdaniem wyniki badań prowadzonych w latach [...] i [...], które zbliżone są do wyników badań z lat [...]–[...]. W konkluzji orzeczenia wskazano, iż wyniki badań [...] wykazują występowanie u badanego od [...] r., czyli od roku podjęcia pracy, [...], niecharakterystycznego dla [...] spowodowanego [...].[...] ten nie ulegał istotnemu pogorszeniu w okresie zatrudnienia odbywającego się w warunkach stwarzających ryzyko [...] w latach [...]–[...]. Utrwalony zatem od [...] roku [...], który stwierdzono w okresie rozpoczęcia pracy nie mógł być spowodowany tak krótką [...], wobec braku dalszej progresji w trwającym następnie 11 letnim okresie zatrudnienia, a przyczyny jego wystąpienia to prawdopodobnie czynniki genetyczne, naczyniowe czy też infekcyjne. Ponad dowód z opinii placówki diagnostycznej, organ inspekcji sanitarnej przesłuchał G. P. na okoliczność przyczyny odroczenia jego służby wojskowej, a także dopuścił dowód z dołączonej przez stronę dokumentacji lekarskiej w postaci wyników [...] z lat [...]–[...], historii choroby, skierowań do poradni [...] i zaświadczenia o stanie zdrowia wydanego dla potrzeb Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. W następstwie przeprowadzonego postępowania wydana została w dniu [...] r. decyzja nr [...], która na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w J. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającą chorobę zawodową [...] G. P.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż udokumentowany został w sprawie 9 letni okres pracy G. P. w warunkach narażenia na [...]. Rozpoznane zostało także u niego [...] typowe dla [...], którego jedynie z uwagi na zbyt krótkotrwałą, bo kilkuletnią [...] nie uznali za chorobę zawodową lekarze orzecznicy placówek diagnostycznych. Mając powyższe na względzie, a także biorąc pod uwagę pogląd prawny wynikający z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ uznał przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej narządu [...] u Pana G. P., za wykazane. Od decyzji tej skargę wniósł zakład pracy – "A" SA, wykazując, iż jest następcą prawnym "B" SA w J.. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, a w szczególności przepis § 1 oraz § 10, przez uznanie, iż [...] G. P. jest chorobą zawodową wywołaną pracą u skarżącej w warunkach narażenia na [...], wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej organ inspekcji sanitarnej nie wykazał w sposób wymagany w treści § 1 ust. 2 rozporządzenia, że [...] występujące u G. P. zostało spowodowane występowaniem w środowisku pracy czynników szkodliwych, a wykazana dokumentacją okoliczność, iż [...] była krótkotrwała, a pracownicy mieli obowiązek stosowania ochrony [...] nie została uwzględniona. Odnosząc się do treści orzeczeń lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. i z dnia [...] r., w których orzecznicy jednoznacznie stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u G. P. choroby zawodowej [...] skarżąca zauważyła, iż organ inspekcji sanitarnej stwierdzając u G. P. chorobę zawodową, przekroczył swoje kompetencje. Dokonał bowiem samodzielnego rozpoznania o charakterze medycznym, w sposób odmienny niż dokonali tego lekarze, do czego nie był uprawniony. W konsekwencji, wobec nie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej przez podmioty określone w treści § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. zaskarżona decyzja nie ma podstaw prawnych i faktycznych i narusza § 10 tego aktu prawnego. Ponownie przywołując treść § 1 ust. 2 rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. skarżąca wskazała, iż zgodnie z treścią tego przepisu, nie wystarcza, aby w środowisku pracy występował czynnik szkodliwy, lecz wymagane jest, by ten czynnik rzeczywiście spowodować mógł wystąpienie choroby zawodowej. Taka okoliczność, w opinii skarżącej nie została w sprawie wykazana. Wykazane natomiast zostało, iż przed podjęciem pracy u skarżącej u G. P. stwierdzono [...], co wynika z wyników [...] z [...] r. i co potwierdzają kolejne wyniki badań nie wykazujące różnic, które mogłyby świadczyć o pogłębianiu się występującej u badanego, już w momencie przyjmowania się do pracy, [...]. Ponad powyższe, skarżąca podniosła, iż mimo zaleceń Sądu, organ inspekcji sanitarnej nie wyjaśnił przyczyn zwolnienia G. P. ze służby wojskowej i w ogóle nie ustosunkował się do tej kwestii w uzasadnieniu swojego orzeczenia, a także nie odniósł się do załączonych do akt sprawy wyników [...], które mają istotne znaczenie dla oceny sprawy. W odpowiedzi na skargę, G. P. wniósł o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, jako zgodnej z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych. Organ Inspekcji Sanitarnej wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Wskazał, iż lekarze z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wielokrotnie rozpoznawali w latach [...],[...], [...]r. [...] u badanego G. P., lecz z uwagi na ocenę narażenia na [...] w pracy odmawiali uznania związku przyczynowego między rozpoznanym schorzeniem, a warunkami pracy. Organ uznał również za stosowne wyjaśnić w odpowiedzi na skargę, iż powodem nie przyjęcia G. P. w roku [...] r. do zawodowej służby wojskowej w [...], po [...] godzinnych badaniach komisji wojskowej, nie było [...], a tym samym nie można wnioskować, że w roku przyjęcia do pracy w "B", tj. w [...] r. stan jego [...] był nie prawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu inspekcji sanitarnej na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Odnosząc się zatem do treści wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Ka 220/03 zauważa się, iż wynikał z nich jednoznaczny obowiązek organu, jaki winien być spełniony w toku ponownego postępowania. Sąd ten bowiem nakazał organowi przede wszystkim zastosować się w pełnym zakresie do zaleceń zawartych w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 1896/99, a zatem wyjaśnić rozbieżności w wynikach [...], rozbieżności pomiędzy informacją o stanie zdrowia G. P. pochodzącą z badania wstępnego przy przyjmowaniu go do pracy u skarżącej, a [...] z dnia [...] r., a także wyjaśnić przyczyny zwolnienia G. P. z odbywania służby wojskowej. W wytycznych znajdujących się w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2004 r. nakazano również organowi dokładnie uzasadnić swoje stanowisko. Jak wynika z treści przytoczonego wyżej art. 153 p.p.s.a. orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres kontrolowanego na skutek wniesionej skargi, postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Naruszenie przez organy administracyjne wskazanych mu wytycznych obejmujących zarówno ocenę prawną jak i wskazań co do dalszego postępowania stanowi naruszenie przepisu art. 153 i powoduje konieczność, w razie złożenia skargi od decyzji wydanej w ponownym postępowaniu administracyjnym, uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem Sądu. Z kolei związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 153 powołanej ustawy oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku ( por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 527/97 ). W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie tak długo, jak wyrok Sądu nie zostanie uchylony w prawem określonym trybie, bądź też nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania ( zob. wyrok NSA z dnia 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97; wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/1999, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., III SA 3377/00; wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., SA/Rz 434/00, Palestra 2002, nr 9-10, s. 199 ). Również w judykaturze powszechnie przyjmuje się stanowisko, że nieaktualność, a co za tym idzie – ustanie mocy wiążącej oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu orzeczenia Sądu administracyjnego powstaje w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98). W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego mogąca uzasadniać nieaktualność wyrażonych w wyroku z dnia 27 października 2005 r. sygn. III SA/Gl 547/05 ocen prawnych. Nie został też on uchylony ani nie uległ zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania w sprawie zakończonej wskazanym wyrokiem. Reasumując, wytyczne zawarte w treści wskazanego wyżej wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. były wiążące dla organu w toku ponownego postępowania, a także są wiążące dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Oceniając postępowanie przeprowadzone w postępowaniu poprzedzającym wydaną decyzję należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż wyjaśnienie kwestii zwolnienia G. P. z odbywania służby wojskowej nadal budzi wątpliwości. Na powyższą okoliczność dokonano przesłuchania uczestnika postępowania. Na temat przyczyn zwolnienia G. P. ze służby wojskowej znajduje się także wypowiedź w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. jednakże brak jest informacji, skąd twierdzenie takie pochodzi. Szersze ustosunkowanie się do omawianej problematyki znalazło się dopiero w odpowiedzi na skargę, gdzie organ inspekcji sanitarnej oświadcza, iż powodem nie przyjęcia G. P. w roku [...] do zawodowej służby wojskowej w [...] – po [...] godzinnym badaniu przez komisję wojskową nie było [...]. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że odpowiedź na skargę nie może być traktowana jako uzupełnienie uzasadnienia decyzji, a ustalenia zawarte w odpowiedzi na skargę, dokonywane w oparciu o dokumenty nie poddane ocenie w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie mogą być obecnie przedmiotem oceny Sądu. Nie dokonano również, wbrew zaleceniom Sądu, żadnych ustaleń zmierzających do skonfrontowania sprzecznych ze sobą informacji – wyników badań [...] uczestnika postępowania pochodzących z [...] r. i zapisu znajdującego się na karcie [...] akt administracyjnych. Z zapisu tego wynika jednoznacznie, iż u G. P. nie stwierdzono [...] w chwili przyjmowania do pracy, co miało miejsce po przeprowadzonych badaniach z dnia [...] r. Zgodnie z wytycznymi zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę w dniu 21 czerwca 2001 r., jak i wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. koniecznym w sprawie było jej należyte wyjaśnienie i przedstawienie stanowiska organu w sposób wymagany przez procedurę administracyjną. Jak wynika z analizy przeprowadzonego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, organ obowiązków swoich nakreślonych treścią art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. nie dopełnił. Powracając w tym miejscu do wyżej już przywołanych kompetencji przyznanych sądom administracyjnym, trzeba ponownie zwrócić uwagę, iż sądy te nie posiadają uprawnień do prowadzenia samodzielnego postępowania dowodowego i dokonywania ustaleń faktycznych, nie mogą więc zastąpić działań organów niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy. Mają natomiast obowiązek kontroli prawidłowości rozumowania organów poprzedzających wydanie zaskarżonego aktu. Brak pełnego i przekonywującego uzasadnienia w tym zakresie wyklucza możliwość prawidłowej kontroli działania organów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z tych więc względów postępowanie dowodowe prowadzone w ramach toczącego się postępowania administracyjnego poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji dotknięte było błędem, do którego usunięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń. Zachodzi więc konieczność uchylenia zaskarżonego aktu i nakazanie organowi ponownego przeprowadzenia tego postępowania. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy uwzględni zalecenie wynikające wprost z rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, a także weźmie pod uwagę, że zarówno ocena medyczna, jak i ocena epidemiologiczna podlega kontroli organów inspekcji sanitarnej dokonywanej w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż jest to materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organów, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Nie ulega wątpliwości, iż rozstrzygnięcie organu poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu, pozostaje w istotnej sprzeczności z rozpoznaniem zawartym w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. wydanym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a organ nie podjął żadnej próby wyjaśnienia tej sprzeczności i nie uzasadnił w sposób przekonywujący swego stanowiska. Zwraca bowiem uwagę, iż lekarze, uprawnieni do orzekania w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych, stwierdzili u badanego [...] niecharakterystyczny dla uszkodzenia spowodowanego [...] powołując się na [...] wskazujących na pozazawodową przyczynę [...]. To rozpoznanie, bez uprzedniego szczegółowego wyjaśnienia stanowiska lekarzy, nie uprawnia organu inspekcji sanitarnej do podjęcia sprzecznej z nim decyzji. Zapis taki bowiem nie jest równoznaczny z twierdzeniem, [...] była zbyt krótka. To twierdzenie jest bezwątpienia nieuprawnione w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie, gdyż takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego, natomiast czym innym jest brak możliwości rozpoznania choroby zawodowej ze względu na rozpoznanie schorzenia biologicznego niecharakterystycznego dla uszkodzenia spowodowanego [...]. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, iż zaskarżona decyzja wydana została przedwcześnie, bowiem sprawa nie dojrzała jeszcze do ostatecznego jej rozstrzygnięcia. W oparciu o przytoczone rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z uchybieniem obowiązkom organu wynikającym z art. 153 P.p.s.a., a także z uchybieniem art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a., a uchybienia te miały istotny wpływ na treść tej decyzji i orzekł po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło