IV SA/Gl 882/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wypłacenia należnego wynagrodzenia oddala skargę. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 11 pkt. 7 w związku z art. 33 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2012 r. poz. 404) nakazał A sp. z o.o. w K. wypłacić należne wynagrodzenie za luty 2014 r. J.M. w wysokości [...] zł. i A.D. w wysokości [...] zł. w terminie do [...]. W uzasadnieniu tego nakazu podano, że trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] ustalono, iż przedmiotowe wynagrodzenia nie zostały wyżej wymienionym osobom wypłacone, a okoliczność ta pozostaje w sprzeczności z treścią art. 85 § 2 , art. 94 pkt. 5 Kodeksu pracy, po myśli, których obowiązkiem pracodawcy jest terminowe wypłacanie wynagrodzeń za pracę. Z nakazem tym nie zgodziła się A sp. z o.o. w K., która wniosła odwołanie. W odwołaniu tym podniosła, że nie kwestionuje, iż jej obowiązkiem jest wypłata wynagrodzenia wskazanym osobom, jednakże z ciążącego na niej obowiązku wywiązała się, ponieważ stosowne środki znajdują się w kasie do wypłaty, natomiast byli pracownicy nie odebrali pozostawionych do ich dyspozycji środków. Podkreślono, że to do pracodawcy jako dłużnika należy wybór sposobu spełnienia świadczenia, gdyż wypłata wynagrodzenia ma charakter świadczenia przemiennego. Ponadto zaznaczono, że wypłata wynagrodzenia w kasie ma charakter obligatoryjny, natomiast na rachunek bankowy jest już odstępstwem od ogólnej zasady. Odpowiedzialność Spółki jako dłużnika zobowiązania ogranicza się do pozostawienia świadczenia do dyspozycji pracownika, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane jeszcze przed wydaniem nakazu. Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przybliżył wpierw dotychczasowy przebieg postępowania jak również motywy odwołania. W ramach własnych rozważań organ ten podkreślił, że art. 86 § 3 Kodeksu pracy stanowi, iż obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. Podobne unormowanie znajduje się w treści regulaminu wynagradzania odwołującej się Spółki. W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, że w aktach osobowych J.M. oraz A.D. znajdują się ich pisemne oświadczenia z prośbą o przelewanie wynagrodzenia na wskazane konto osobiste. Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia jest, że pracodawca w dniu [...] skierował do wyżej wymienionych pracowników pismo informujące o możliwości odbioru wynagrodzenia w kasie Spółki, gdyż obowiązkiem pracodawcy jest wypłacić wynagrodzenie zgodnie z wolą wyrażona przez pracownika. W rozpoznawanej sprawie pracodawca jednostronnie wybrał formę dokonywania wypłaty wynagrodzenia, co stoi w sprzeczności z przywoływanymi unormowaniami. Organ odwoławczy nie podzielił argumentu podnoszonego w odwołaniu, że to do pracodawcy jako do dłużnika należy wybór realizacji ciążącego na nim zobowiązania, ponieważ Kodeks pracy w sposób wyczerpujący unormował kwestie wypłaty wynagrodzenia, a tym samym w tym zakresie nie mają zastosowania wynikające z postanowień Kodeksu cywilnego. Nadto organ ten nie podzielił stanowiska, odwołującej się Spółki, że w przypadku wypłaty wynagrodzenia można mówić o świadczeniu przemiennym, gdyż w sprawie tej jest jedno świadczenie mające wyłącznie charakter pieniężny, zatem nie można mówić o jego przemienności. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że pracodawca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wypłaty należnego wynagrodzenia. Z decyzją tą nie zgodziła się A sp. z o.o. w K., która reprezentowana przez radę prawnego M.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów prawa, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji w sprawie bez analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sposób prawidłowy, to jest uwzględniając treść zebranego materiału dowodowego; art. 86 § 3 Kodeksu pracy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że to do pracownika należy ustalenie sposobu realizacji wypłaty wynagrodzenia oraz art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 11 ust. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wobec braku uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowaniach, chociaż w momencie wydania decyzji nie istniała podstawa faktyczna do prowadzenia postępowania i wydania decyzji. Kierując się tymi zarzutami wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. W motywach skargi przybliżono wpierw dotychczasowe ustalenia faktyczne. Następnie zarzucono organowi błędne interpretowanie postanowień art. 86 § 3 Kodeksu pracy, gdyż prawo wyboru formy wypłaty wynagrodzenia pozostaje przy pracodawcy. Składane przez pracowników oświadczenia jakkolwiek mają charakter prośby, to jednak muszą być odczytane jak wyrażenie zgody na przekazywanie wynagrodzenia na rachunek bankowy. Traktowanie ich jako wiążącego pracodawcę żądania pozbawione jest podstawy prawnej. Ustawodawca w treści przepisu nie posługuje się konstrukcją prawną, w której pozyskanie zgody pracownika pozbawiało pracodawcę możliwości wypłaty wynagrodzenia do rąk pracownika. Z unormowaniem takim korespondują postanowienia wewnętrznego regulaminu wynagradzania, który stanowi, iż wynagrodzenie jest wypłacane w gotówce lub po uzyskaniu zgody pracownika przelewem na jego rachunek bankowy. Spójnik lub tworzy tutaj rozwiązanie alternatywne i pozostawia pracodawcy decyzję co do formy spełnienia świadczenia. W konsekwencji obie formy wypłaty wynagrodzenia są formami równoważnymi i realizacja obowiązku którejkolwiek z nich powoduje, że Spółka jako pracodawca swoje zobowiązania wypełniła. Okoliczność ta czyni bezprzedmiotowym tego postępowania, gdyż pracodawca dopełnił ciążący na nim obowiązek i nie można mówić o naruszeniu przez niego przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze organ ten podniósł, że obowiązek wypłaty wynagrodzenia ciążył na Spółce od [...], zatem pismo z dnia [...] informujące o możliwości odbioru wynagrodzenia w kasie nie może być uznane za realizację obowiązku ciążącego na pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie nie wzbudza żadnych kontrowersji, natomiast takowe wiążą się z odmienna oceną obowiązujących unormowań prawnych. U podstaw rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji legły postanowienia art. 86 Kodeksu pracy oraz art. 11 ust. 7 w związku z art. 33 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W tej sytuacji przybliżyć należy wskazane unormowania. Zgodnie z art. 86 § 1 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. W myśl postanowień § 2 tego Kodeksu wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej; częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Stosownie natomiast do brzmienia § 3 powoływanego aktu obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. Z kolei przywołane przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy odnoszą się do prawnej formy działania tego organu, a tym samym z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy nie wzbudzają żadnych kontrowersji. W konsekwencji przyjdzie stwierdzić, że istota sporu między organem administracji publicznej a skarżącą Spółką sprowadza się do odmiennej interpretacji postanowień art. 86 Kodeksu pracy. W świetle powyższego niezbędnym jest przeprowadzenie wpierw wykładni tego przepisu a następnie odniesienie poczynionych ustaleń do stanowisk prezentowanych przez strony niniejszego postępowania. Z postanowień przywołanego art. 86 Kodeksu pracy wynika, że na pracodawcy ciąży obowiązek wypłaty wynagrodzenia w w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy, zatem ustawodawca w przywołanym przepisie wskazuje na regulamin wynagradzania obowiązujący u danego pracodawcy lub też nakazuje wykorzystywać w tym zakresie inne przepisy prawa pracy. Z uwagi na występujący w tym przepisie spójnik "lub" ustawodawca wprowadził alternatywne rozwiązanie, które sprowadza się do tego, że zastosowanie jednej z nich będzie wyczerpywało obowiązującą normę prawną. Wypłata wynagrodzenia w formie pieniężnej nie wzbudza żadnych kontrowersji, a zatem ta część przedmiotowego unormowania zostanie pominięta, natomiast bliższą uwagę skupić należy na postanowieniach § 3 analizowanego przepisu. Zgodnie z tym unormowaniem obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca zakłada jako formę dominującą wypłatę wynagrodzenia do rąk pracownika natomiast inny sposób wypłacenia wynagrodzenia jest możliwy jeżeli tak stanowi układ zbiorowy lub uprzednio pracownik wyrazi na to zgodę na piśmie. W tym miejscu przyjdzie stwierdzić, że jeżeli pracodawca nie zaoferuje pracownikowi innych form wypłaty wynagrodzenia, to wówczas obowiązany jest wypłacać je do rąk pracownika, natomiast jeżeli wprowadzony w zakładzie pracy układ zbiorowy lub uprzednio pracownik wyrazi zgodę na inną formę wypłaty wynagrodzenia to wówczas ta inna forma wypłaty wynagrodzenia będzie miała pierwszeństwo przed wypłatą do rąk pracownika. W konsekwencji uznać należy, że ustawodawca w przywołanym unormowaniu nie daje pracodawcy pełnej swobody wypłaty wynagrodzenia, ponieważ wprowadza w analizowanym przepisie określony mechanizm wyboru sposobu wypłaty wynagrodzenia. Można uznać, że ustawodawca w ramach przywołanego przepisu daje pracodawcy możliwość wyboru formy wypłaty wynagrodzenia, jednakże zdecydowanie się przez niego na określoną formę jest już wiążące dla niego jak i dla pracownika, który musi mieć jasność co do formy w jakiej otrzymywał będzie należne mu wynagrodzenie. Przeprowadzona powyżej wykładnia postanowień art. 86 Kodeksu pracy mogłaby być uzupełniona postanowieniami wewnątrzzakładowymi, jednakże w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest takiego dokumentu, natomiast z treści odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że w przedmiotowej Spółce jest regulamin wynagradzania, a w § 10 ust. 4 stanowi się, że wynagrodzenie wypłacane jest w gotówce lub po uzyskaniu zgody Pracownika przelewem na jego rachunek bankowy. Zauważyć należy, że przywołany tu regulamin wynagradzania nie jest układem zbiorowym i nie może w omawianym zakresie wpływać na obowiązujące mechanizmy wypłaty wynagrodzenia. Przedstawiony powyżej stan normatywny w zakresie wypłaty wynagrodzenia przenieść należy na sytuację występującą w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych i co nie jest kwestionowane osoby wymienione w nakazie organu pierwszej instancji złożyły pisemne prośby o przekazywanie wypłaty na wskazany przez nie numer bankowy, a pracodawca stosownie do tego wniosku przelewał zgodnie z regułami wynikającymi z postanowień regulaminu wynagradzania stosowne środki na wskazane przez nich konta bankowe. Jedynie w odniesieniu do wynagrodzeń przysługujących wskazanym osobom za luty 2014 r. skarżąca Spółka zmieniła sposób wypłaty wynagrodzenia i jak deklarowała to w trakcie prowadzonego postępowania, wynagrodzenie przysługujące tym osobom jest w kasie do osobistego odbioru. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że kontrola ze strony Inspekcji Pracy w skarżącej Spółce rozpoczęła się [...], a protokół jej zakończenia podpisany został [...]. W trakcie tej kontroli stwierdzono, że osobom wymienionym w nakazie z dnia [...] nie wypłacono wynagrodzenia za luty 2014 r. Według reguł obowiązujących w tej Spółce i zasad wypłaty wynagrodzenia tymże osobom w terminie do [...] skarżącą Spółka winna była przekazać wynagrodzenie za luty 2014 r., jednakże jak wynikło to z ustaleń poczynionych w trakcie kontroli takie działanie nie nastąpiło, jak również osoby te nie zostały poinformowane o zmianie zasad wypłaty przysługującego im wynagrodzenia, gdyż jak wynika to z akt administracyjnych i informacji podawanych przez samą skarżącą Spółkę stosowne pismo zostało do tych osób skierowane dopiero [...], zatem już po znacznym upływie terminu do wypłaty wynagrodzenia. W świetle poczynionych ustaleń przyjdzie stwierdzić, że skarżąca Spółka wbrew twierdzeniom zawartym w pismach procesowych nie wypłaciła osobom wymienionym w nakazie z dnia [...] należnego im wynagrodzenia za luty 2014 r. jak również nie poinformowała ich zmianie zasad wypłaty wynagrodzenia. Zatem organ administracji publicznej pierwszej instancji uprawniony był do wydania przedmiotowego nakazu, a organ odwoławczy do jego utrzymania w mocy. Oznacza to zarazem, że zarzut sformułowany w pkt. 2 skargi nie może być uwzględniony, ponieważ organy administracji nie dokonały błędnej wykładni art. 86 § 3 Kodeksu pracy. Postawiony w skardze zarzut naruszenia postanowień art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może być uwzględniony. Istota wymienionych przepisów wiąże się z postępowaniem dowodowym w prowadzonej sprawie administracyjnej i postawienie takich zarzutów oznacza, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie nie wyjaśnił wszystkich elementów tego postępowania, mogących mieć znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia. Jak zostało zaznaczone, na żadnym etapie niniejszej sprawy strony tego postępowania nie kwestionowały poczynionych ustaleń dowodowych, a zatem uznać należy, że postawiony zarzut jest bezzasadny, tym bardziej, że w motywach jego postawienia nie wskazano jakich to okoliczności bądź faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia organ nie wyjaśnił w ramach prowadzonego postępowania dowodowego. Odwoływanie się do tego, że organ wydał decyzję w sprawie bez analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sposób prawidłowy, to jest uwzględniając treść zebranego materiału dowodowego nie może być wiązane z przywołanymi przepisami wyżej wymienionego Kodeksu, lecz raczej z naruszeniem postanowień art. 107 tego aktu normatywnego w zakresie uzasadnienia faktycznego. Przeprowadza z urzędu kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie wykazała naruszenia postanowień wskazanego przepisu. W konsekwencji powyższych ustaleń nie mógł zostać uwzględniony zarzut sformułowany w pkt. 3 skargi, ponieważ skład orzekający nie znalazł postaw do tego, aby organ odwoławczy obowiązany był zastosować w rozpoznawanej sprawie postanowienia art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.