IV SA/Gl 889/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. W. i Stowarzyszenia A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytułu pracy przymusowej, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej – H. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści pisma procesowego datowanego na [...] H. W. wniosła o zwolnienie od opłat sądowych powołując się na okoliczność niskich dochodów. Ponieważ powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącą wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. H. W. złożyła rzeczony formularz w dniu [...], precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła zarzuty odnoszące się do merytorycznych aspektów związanych z zaskarżoną decyzją. Równocześnie zadeklarowała, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Dysponuje natomiast zasobami pieniężnymi w kwocie [...] osiąga miesięczny dochód brutto z tytułu [...] w wysokości [...]. Nadto strona powołała się na problemy zdrowotne i związaną z tym konieczność zażywania leków. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku H. W. należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy bowiem podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Oznacza to, że prawo pomocy może zostać przyznane wyłącznie stronie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623). Tymczasem skarżąca do osób takich nie należy albowiem zgodnie z oświadczeniami zawartymi we wniosku osiąga ona stały dochód w wysokości [...], a przede wszystkim dysponuje kwotą środków pieniężnych wynoszącą [...]. Fakt, iż wnioskodawczyni posiada możliwości płatnicze wystarczające na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego, które na obecnym etapie sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi wynoszącego [...] jest zatem oczywisty i nie wymaga szerszego komentarza. Mając na uwadze powyższe, uznano, że przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a nie została w sprawie zachowana i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7, w związku z art. 258 §3 tej ustawy.