IV SA/Gl 915/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U.H. i S.H. na decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 915/13 odrzucił skargę U.H. i S.H. na decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. Sąd odrzucił osobistą skargę kasacyjną skarżących od opisanego wyżej postanowienia. W piśmie z dnia [...] skarżący zawarli zażalenie na postanowienie z dnia 24 lipca 2014 r. oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie S.H. oraz U.H. nadesłali wypełnione formularze wniosku o prawo pomocy z dnia [...]. Skarżący wskazał, że zamieszkuje w lokalu o powierzchni [...] m2 razem ze schorowaną żoną U.H., którą się opiekuje. Podał, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Dochód strony stanowi emerytura w wysokości [...] zł netto. Jednocześnie podniósł, że jest zadłużony. Skarżący wskazał, że czynsz za zajmowany lokal wynosi [...] zł oraz ponosi opłaty za dostarczanie wody w kwocie [...] zł, wywóz śmieci w kwocie [...] zł oraz energię elektryczną w kwocie [...] zł. Ponadto wydatki z tytułu zakupu [...] ton węgla wynoszą [...] zł oraz drewna [...] zł. Równocześnie koszty leczenia i lekarstw ustalono na [...] zł, a koszty zakupu środków higienicznych wynoszą [...] zł. U.H. podniosła, że jest osobą schorowaną, która nie może się samodzielnie poruszać. Dochód skarżącej stanowi renta inwalidzka z tytułu niezdolności do pracy, która po potrąceniach alimentów w kwocie [...] zł wynosi [...] zł netto. Zaznaczyła, że nie stać jej na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z dnia 22 września 2014 r. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wskazanych kosztów bieżącego utrzymania i wydatków związanych z zajmowanym lokalem poprzez nadesłanie stosownych faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty. Z kolei w razie istnienia zaległości płatniczych w omawianym zakresie należy przedłożyć stosowne dokumenty potwierdzające ten fakt (np. zaświadczenia o wysokości zaległości, wezwania do zapłaty itp.); - sprecyzowanie, czy deklarowane wydatki w kwocie [...] zł na zakup węgla oraz w kwocie [...] zł na zakup drzewa dotyczą okresu rocznego, a jeżeli nie to w jakim okresie są ponoszone oraz sprecyzowanie, czy deklarowane wydatki na pokrycie opłat za prąd w wysokości [...] zł dotyczą jednego miesiąca, czy też innego okresu, - udokumentowanie dochodu uzyskiwanego przez skarżących z tytułu emerytury i renty oraz deklarowanego zadłużenia. W odpowiedzi z dnia [...] skarżący podniósł, że nie posiada wszystkich dowodów potwierdzających wydatki. Do pisma dołączył rachunki za zakup we wrześniu 2014 r. środków czystości i higienicznych w kwocie [...] zł, prąd w kwocie [...] zł, czynsz w kwocie [...] zł, wywóz śmieci w kwocie [...] zł oraz dostarczanie wody w kwocie [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (obejmującym miedzy innymi ustanowienie adwokata), gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Mając na względzie to, że skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, czyli sprawy z zakresu pomocy społecznej, skarżący nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zgodnie z regulacją art. 239 § pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zatem w tym zakresie wniosek jest bezprzedmiotowy i nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się zatem wyłącznie do wniosku o ustanowienie adwokata należy stwierdzić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., na wnioskodawcy spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Należy stwierdzić, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku, o czym przekonuje porównanie dochodu i wydatków skarżących. W tym zakresie Sąd uznał za wiarygodne twierdzenia skarżących dotyczące dochodu z emerytury S.H. w wysokości [...] zł netto (po potrąceniach alimentów) oraz renty inwalidzkiej U.H. w wysokości [...] zł netto (po potrąceniach alimentów), co razem daje kwotę [...] zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący udokumentowali wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w kwocie około [...] zł miesięcznie. Ponadto Sąd uznał, że deklarowana przez skarżących kwota [...] zł z tytułu zakupu [...] ton węgla dotyczy całego roku, co miesięcznie wynosi [...] zł. Dodatkowo skarżący rocznie ponoszą wydatki na zakup drewna na opał w kwocie [...] zł, co miesięcznie daje [...] zł. Zatem całkowite wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą około [...] zł. W zakresie pozostałych wydatków skarżący udokumentowali miesięczne koszty zakupu środków higienicznych i czystości w wysokości około [...] zł i zadeklarowali wydatki na zakup środków leczniczych w kwocie [...] zł, które Sąd uznał za zasadne. Zatem powyższe wydatki związane z kosztami utrzymania mieszkania oraz zakupu środków leczniczych oraz higienicznych wynoszą około [...] zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów potwierdzających zadłużenie. Skoro zatem skarżący łącznie osiągają dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, to po dokonaniu wszystkich wspomnianych wydatków, do ich dyspozycji pozostaje miesięcznie około kwota [...] zł, która nawet po dokonaniu zakupu żywności, powinna umożliwić zgromadzenie środków potrzebnych na opłacenie należności związanych z udziałem w niniejszej sprawie adwokata, bez narażenia skarżących na uszczerbek w podstawowych potrzebach życiowych. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.). Tymczasem ocena sytuacji materialnej skarżących wskazuje, że umożliwia ona pokrycie kosztów zastępstwa procesowego przy wykorzystaniu pozostających do ich dyspozycji środków pieniężnych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.