IV SA/Gl 920/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę 257 złotych (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych orzekł, że wobec J.Z. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 ), zwanego dalej również rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże według treści orzeczeń lekarskich brak było podstaw do rozpoznania u niego wymienionej choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w wyniku rozpatrzenia odwołania J.Z., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący w latach [...], [...] wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu. Następnie podniósł, że przeprowadzona w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI i audiometrię impedancyjną wykazała głuchotę ucha prawego oraz niedosłuch odbiorczy ucha lewego. Przesunięcie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2,3 kHz wyniosło w uchu lewym – 52 dB. W podsumowaniu wskazał, że obraz kliniczny patologii słuchu jest nietypowy i niecharakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego, tj. głuchota ucha prawego wymaga dalszej diagnostyki; brak audiogramów stwierdzających progresję niedosłuchu w UP, brak jest potwierdzenia lokalizacji ślimakowej lub czuciowo – nerwowej w uchu lewym. Organ wskazał, że według orzeczników WOMP, brak jest dostatecznych podstaw, by bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię schorzenia słuchu. Następnie podniósł, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Wskazał, że lekarze orzecznicy IMP w S. rozpoznali u skarżącego niedosłuch mieszany ucha prawego oraz niedosłuch czuciowo – nerwowy o cechach lokalizacji ślimakowej w uchu lewym. Dodał, że w oparciu o analizę zgromadzonej dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego na hałas i dokumentacji medycznej oraz w oparciu o ocenę stanu narządu słuchu, biegli nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż stwierdzany niedosłuch w uchu prawym nie ma cech klinicznych schorzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu i nie jest jednostką chorobową wymienioną w wykazie chorób zawodowych, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Następnie organ podniósł, że orzeczenia lekarskie uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na ich przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Dodał, że w jego ocenie, powołane opinie obu placówek diagnostycznych są spójne i zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Podkreślił, że nie ma podstaw aby kwestionować te orzeczenia – oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno – orzeczniczymi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J.Z. podniósł zarzut, że wydane w tej sprawie orzeczenia lekarskie są sprzeczne. W jednym stwierdzono, że jego niedosłuch powstał w wyniku chorób, m.in. miażdżycy, a w drugim, że nie można dokładnie zbadać słuchu. Podkreślił, że pracował w narażeniu na hałas przez 40 lat i potwierdziły to służby BHP KWK A w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...], wskazując, że warunki jego pracy mogły z dużym prawdopodobieństwem mieć wpływ na powstanie choroby zawodowej narządu słuchu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi. Wskazał, że 30-letnia praca w hałasie spowodowała chorobę zawodową skarżącego, a nie jest to schorzenie samoistne – jak starał się wykazać organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionego w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów wymienionego rozporządzenia. Ponadto podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie – przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem - że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy – podobnie jak i organ I instancji - orzekł, że wobec skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia wyżej wymienionej choroby zawodowej narządu słuchu. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły wnioski orzeczeń lekarskich, a więc wnioski zawarte w opinii Instytutu Medycyny Pracy w S., według której u skarżącego występuje niedosłuch mieszany ucha prawego oraz niedosłuch czuciowo – nerwowy o cechach lokalizacji ślimakowej w uchu lewym. Według zaś lekarzy specjalistów WOMP, u skarżącego występuje głuchota ucha prawego wymagająca dalszej diagnostyki oraz brak jest potwierdzenia lokalizacji ślimakowej lub czuciowo – nerwowej w uchu lewym. Stwierdzić zatem należało, że wnioski wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, zawierają rozbieżności co do kwestii najbardziej istotnych w sprawie. Pomimo to, organ nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia przyczyn tych rozbieżności i do usunięcia wątpliwości, jakie z nich wynikają. Co więcej - przyjął obydwa orzeczenia lekarskie za podstawę ustaleń w sprawie, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że opinie obu placówek diagnostycznych są spójne i zgodne w swoich konkluzjach. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem także należało, że organ odwoławczy, przyjmując jako podstawę ustaleń cytowane w decyzji orzeczenia lekarskie, w istocie pominął w uzasadnieniu, wskazanie oceny powyższych dowodów. Niewątpliwie w zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. Jednakże orzeczenia te podlegają ocenie – podobnie jak pozostałe dowody – dokonanej na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, a więc z zachowaniem reguł tej oceny. W związku z tym doszło do naruszenia przez organ przepisów dotyczących postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., według których organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podkreślenia przy tym wymaga, że wyżej wymienione orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nie odnosi się w żaden sposób do niezgodnych z nim wniosków zawartych w orzeczeniu jednostki medycznej pierwszego stopnia. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięte przez organ odwoławczy ustalenia i oceny, dotyczyły przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uzupełni ustalenia i oceny - we wskazanym wyżej kierunku - poprzez uzyskanie kompletnego i szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego, zawierającego stwierdzenia dotyczące opisanych wyżej kwestii i wyda rozstrzygnięcie wskazując w jego motywach – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, tj. kosztów zastępstwa prawnego, ustalonych według stawki opłat określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).