IV SA/Gl 924/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego - adwokata A.P o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej; Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata T.D. Pismem procesowym z dnia 5 lutego 2016 r. wspomniany pełnomocnik podtrzymał skargę A.B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania oraz popierając swoje stanowisko stosowną argumentacją. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 31 marca 2016 r. upoważniony przez wspomnianego pełnomocnika aplikant adwokacki podniósł, iż z dniem 30 marca 2016 r. adwokat T.D. utracił uprawnienia adwokackie i od tej daty uzyskał uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego. Równocześnie wskazany aplikant wniósł o przyznanie rzeczonemu adwokatowi kosztów udzielonej pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał adwokatowi T.D. kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w toczącym się przed tutejszym Sądem postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Następnie, pismem datowanym na 26 kwietnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego drugiego pełnomocnika (w miejsce dotychczasowego adwokata T.D.), w osobie adwokata A.P. W dniu 2 czerwca 2016 r. wyznaczony adwokat przeglądał akta niniejszej sprawy, z kolei na rozprawie przeprowadzonej w dniu 24 czerwca 2016 r. wnosił i wywodził jak w skardze oraz jak w piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2016 r. (sporządzonym wcześniej przez adwokata T.D.). Równocześnie zażądał przyznania kosztów zastępstwa procesowego oświadczając, iż nie zostały one opłacone w żadnej części. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatom ustanowionym z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) - mające zastosowanie w sprawie z mocy § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U., poz. 1801). Stosownie zatem do treści § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wnioskujący adwokat zażądał przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Trzeba zwrócić uwagę, że pomoc ta polegała po pierwsze, na przejrzeniu akt niniejszej sprawy (w dniu 2 czerwca 2016 r. - vide zapisek urzędowy - k. nr 82) i po drugie - na udziale w rozprawie w dniu 24 czerwca 2016 r. (vide: protokół - k. nr 85). Wynagrodzenie należne za te czynności przysługiwałoby mu zatem na zasadzie § 18 pkt 1 powyższego rozporządzenia, który określa stawki za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Należy jednak podkreślić, że określone w tym przepisie wynagrodzenie za udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zostało już w niniejszej sprawie przyznane wcześniejszemu pełnomocnikowi skarżącego - adwokatowi T.D. Uwzględnienie wniosku adwokata A.P. - będącego jego drugim adwokatem oznaczałoby zatem ponowne przyznanie wynagrodzenia na tej samej podstawie prawnej i z tego samego tytułu kolejnemu pełnomocnikowi. W tym kontekście przyjdzie zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, które rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela, nie jest usprawiedliwione przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, gdyż w istocie oznaczałoby to nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (patrz: postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1873/14 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej CBOSA). Zważywszy powyższe uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Wynagrodzenie należne za udział pełnomocnika w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zostało już przyznane adwokatowi T.D., a skoro tak, adwokat A.P. mógłby domagać się przyznania kosztów z tego tytułu wyłącznie wówczas, gdyby jego udział w sprawie nie stanowił de facto powielenia istoty działań podjętych przez poprzedniego adwokata, to znaczy, gdyby wiązał się np. z podniesieniem nowych zarzutów, czy nowej argumentacji przemawiającej za uwzględnieniem skargi, ewentualnie wskazaniem nowych okoliczności lub dowodów mogących mieć wpływ na jej wynik. Tylko wtedy można by bowiem mówić o faktycznym udzieleniu pomocy prawnej, a przecież wyłącznie taka - rzeczywista - pomoc uzasadnia przyznanie wynagrodzenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). W rozpoznanym przypadku udział w sprawie wnioskującego adwokata, będącego drugim pełnomocnikiem strony, sprowadzał się jedynie do przejrzenia akt oraz do powielenia na rozprawie wniosków i wywodów podniesionych w skardze oraz w piśmie jej wcześniejszego pełnomocnika, a to w świetle zaprezentowanych wyżej rozważań nie uzasadnia przyznania mu wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.