IV SA/Gl 935/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-03-10

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kozicka, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (zespół cieśni nadgarstka) może zostać stwierdzona, jeśli objawy pojawiły się ponad 20 lat po ustaniu narażenia zawodowego, a dodatkowo istnieją inne, pozazawodowe czynniki ryzyka?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Kluczowe było ustalenie, że objawy choroby pojawiły się ponad 20 lat po ustaniu narażenia zawodowego, co wykracza poza dopuszczalny roczny okres od ustania narażenia dla zespołu cieśni nadgarstka. Dodatkowo, istniejące pozazawodowe czynniki ryzyka oraz brak jednoznacznego związku przyczynowego między pracą a schorzeniem, potwierdzone przez dwa niezależne orzeczenia lekarskie, przemawiały za brakiem podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Stan faktyczny
Skarżąca J.G. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich i ocenie narażenia zawodowego, odmówiły stwierdzenia choroby, wskazując na późne pojawienie się objawów (ponad 20 lat po ustaniu narażenia) oraz istnienie pozazawodowych czynników ryzyka. Skarżąca utrzymywała, że choroba powstała na skutek długoletniej pracy i kwestionowała ustalenia organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nie stwierdził u J. G. choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Rozstrzygniecie to oparto na dwóch orzeczeniach lekarskich, w których nie rozpoznano przedmiotowej choroby zawodowej oraz na ocenie narażenia zawodowego byłego pracownika, będącego od dnia 18 grudnia 2013 r. na emeryturze. Organ orzekający ustalił mianowicie, że strona od 1973 r. do 2013 r. była zatrudniona w A w K. na różnych stanowiskach. Tylko w okresie 1976-1989 wykonywała czynności mogące stanowić ryzyko wystąpienia cieśni nadgarstka, ze względu na ich rytmiczność i powtarzalność. Natomiast w dalszych latach pracowała jako kancelistka, zwrotniczy i odprawiacz pociągów, co wiązało się wprawdzie z obciążeniem kończyn górnych, ale nie z monotonią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych, wykonywanych z dużą powtarzalnością (zginanie – prostowanie, nawracanie – odwracanie). Tymczasem z orzeczeń lekarskich wynika, że dolegliwości obu rąk pojawiły się dopiero od kilku lat, a pierwsze badanie EMG wykonano w czerwcu 2011 r. W tym i następnym roku poddawano stronę zabiegom dekompresji nerwu pośrodkowego. Z orzeczenia placówki medycznej drugiego stopnia wynika nadto, że aktualne badanie EMG wykazało neurograficzne cechy początkowego zespołu cieśni obustronnej, przy czym fala F z lewego nerwu jest rozproszona, co wskazuje na korzeniowy charakter uszkodzenia i koreluje ze stwierdzoną chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego. Mając na uwadze tę okoliczność, a także istnienie u strony uznanych, pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka, jakimi są: hipercholesterolemia, zaburzenia hormonalne po zabiegu usunięcia przydatków oraz zmiany zwyrodnieniowe w obrębie obu rąk, placówka ta, podobnie jak jednostka orzecznicza I stopnia, nie znalazła podstaw do przyjęcia co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia. Potwierdziła też ocenę narażenia zawodowego podając, że wykonywane głównie przez stronę czynności biurowe, wiążące się z obsługą komputera i pisaniem ręcznym, nie są uznanym czynnikiem mogącym powodować długotrwały wzrost ciśnienia w kanale nadgarstka, skutkujący naciskiem na nerw pośrodkowy, a tym samym stwarzający ryzyko powstania neuropatii z ucisku. Organ sanitarny uznał orzeczenia lekarskie za wyczerpujące i nie budzące wątpliwości. Dlatego też w oparciu o zgromadzony materiał sprawy wydał decyzję o podanej na wstępie treści. W odwołaniu strona wyraziła przekonanie o związku występującej u niej choroby z warunkami pracy. Zaskarżoną decyzją [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, w całości podzielając jej ustalenia i wnioski. W świetle zebranych dowodów organ odwoławczy wskazał, że nie wyczerpane zostały przesłanki odpowiadające definicji choroby zawodowej z art. 2351 Kodeksu pracy. Z uwagi na dokonaną ocenę narażenia zawodowego oraz treść orzeczeń lekarskich organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. G. podniosła, że dalej utrzymuje, iż choroba powstała na skutek uciążliwej długoletniej pracy. Zarzuciła przy tym, że nie wie jakie stanowisko zajął zakładowy inspektor BHP. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Właściwie nie zawiera ona żadnych skonkretyzowanych zarzutów, które mogłyby podważyć legalność zaskarżonej decyzji. Nie jest w tym względzie wystarczające subiektywne przekonanie skarżącej o słuszności jej twierdzeń. Natomiast z urzędu Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym uchybień, które nakazywałyby wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Trafnie organ odniósł się do definicji choroby zawodowej określonej w Kodeksie pracy. Musi to więc być choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie będąca skutkiem działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tryb postępowania w zakresie chorób zawodowych określony został w wymienionym rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. Wyznacza on specjalistyczne jednostki medyczne uprawnione do diagnostyki chorób zawodowych. W niniejszej sprawie dwie takie jednostki wydały zbieżne orzeczenia lekarskie o nierozpoznaniu choroby zawodowej zespołu cieśni nadgarstka, zarówno z powodu cech medycznych tego schorzenia u skarżącej, jak i z powodu braku narażenia zawodowego. To ostatnie było także przedmiotem oceny organów sanitarnych. Wbrew zarzutowi skargi przy opracowywaniu oceny narażenia zawodowego brał udział specjalista ds. BHP z ramienia zakładu pracy. Powoływanie się skarżącej na niewiedzę co do stanowiska służb BHP jest bezskuteczne, gdyż w obu instancjach organy zgodnie z art. 10 § 1 kpa umożliwiły jej zapoznanie się z całym materiałem dowodowym i tylko od niej zależało czy skorzysta z tej możliwości. Zasadnicze znaczenie ma natomiast w sprawie okoliczność związana z charakterystyką przedmiotowej choroby w wykazie z cyt. rozporządzenia. W przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka dopuszczony jest tylko roczny okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Tymczasem organy sanitarne ustaliły w karcie oceny narażenia zawodowego, że co najmniej od 1989 r. skarżąca nie wykonywała pracy charakteryzującej się monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych, a placówki potwierdziły, że wykonywane przez nią czynności nie prowadzą do powstania tego rodzaju schorzenia. Jednocześnie udokumentowane objawy choroby pochodzą dopiero z 2011 r., a zatem ponad 20 lat od ustania, i to tylko hipotetycznego, narażenia zawodowego. Poczynionych w tym względzie ustaleń skarżąca skutecznie nie podważyła, a mają one pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło