IV SA/Gl 942/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-05-26
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Teresa Kurcyusz – Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły dochód rodziny strony skarżącej przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając utratę dochodu oraz dochód uzyskany z praktycznej nauki zawodu?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa, poprzez nierzetelne zebranie i ocenę materiału dowodowego, a także niepełne uzasadnienie decyzji. Nie wyjaśniono prawidłowo sytuacji dochodowej rodziny, w szczególności kwestii dochodu z praktycznej nauki zawodu oraz utraty dochodu przez matkę strony. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla K. S. przez organ pierwszej instancji, co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Organy uznały, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość wyliczenia dochodu, podnosząc, że łączny dochód rodziny nie przekracza ustalonego kryterium. Skarżąca zarzuciła organom nierzetelne ustalenie jej dochodu oraz dochodu matki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: Kpa) – po rozpatrzeniu odwołania K.S. od decyzji z dnia [...] r. Nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta P.e przez Referenta Sekcji Świadczeń w Ośrodku Pomocy Społecznej w P. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszoinstancyjny przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił K. S. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę kryterium dochodowego wynoszącą 725 zł, gdyż wynosi 933,63 zł. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, w którym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Podnosząc, że dochodem rodziny jest wynagrodzenie za pracę matki w wysokości 1242,20 zł. oraz jej wynagrodzenie z praktycznej nauki zawodu w wysokości 124 zł, co w jej ocenie w pełni uzasadnia nie przekroczenia kryterium dochodowego – wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ pierwszoinstancyjny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się z treścią odwołania strony i po przedstawieniu treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji oraz treści odwołania przywołało brzmienie 9 ust. 1 i n. ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., dalej: "ustawa" lub "ustawa alimentacyjna") – stwierdziło, że w stanie faktycznym sprawy decyzja organu pierwszoinstancyjnego jest poprawna merytorycznie, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy jej uchylenia lub zmiany. Wskazało, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
Zaznaczyło także, że stosownie do art. 2 pkt 11 ustawy osoba uprawniona oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Natomiast w myśl definicji legalnej zawartej w art. 2 pkt 2 ustawy bezskuteczna egzekucja oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:
a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. (art. 9 ust. 2 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy dochód oznacza – dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Z kolei dochód rodziny oznacza – dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Natomiast dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a ustawy.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm., dalej: "ustawa podatkowa"), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Przy czym, jak dalej argumentowało, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, z późn. zm.) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567), a także osobę uprawnioną. Do rodziny nie zalicza się: dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz.
Kontynuując przywoływanie regulacji prawnych organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 2 pkt 18 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uzyskanie dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
zakończeniem urlopu wychowawczego,
uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej,
uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Przenosząc powysze unormowania na grunt przedmiotowej sprawy organ drugoinstancyjny przypomniał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek K.S. z dnia 30 czerwca 2014 r., w którym strona podała, że w skład rodziny wchodzą: ona – K.S. i jej matka B. S.Wskazał także, że Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia [...] r. zasądził na rzecz strony alimenty od ojca w wysokości po 500 zł miesięcznie. Dochód B. S. osiągnięty w 2012 r. został utracony. W roku tym (2012) K.S. osiągnęła dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów w wysokości 6000 zł. Natomaist B. S. od 3 marca 2014 r. podjęła pracę na podstawie umowy o pracę w firmie A w P. Dochód za miesiąc kwiecień pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 1103, 14 zł. Z kolei K.S. podjęła pracę w B od listopada 2013 r. a jej dochód za miesiąc listopad 2014 r. wyniósł 144,40 zł. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że z zaświadczenia o dochodzie nie wynika na podstawie jakiej umowy strona wykonuje pracę – praktyczną naukę zawodu.
Jednakże, jak skonstatował, nawet uwzględniając wyłącznie alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie oraz dochód uzyskany przez K. S. w wysokości 1103,14 zł, to i tak – w jego ocenie – dochód na osobę w rodzinie wynosi 801,57 zł. (1603,14 zł dzielone na 2 osoby), podczas gdy kryterium dochodowe wynosi 725 zł.
Dokonując ponownej weryfikacji dochodu strony uznał, iż dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe. Odnosząc się do odwołania strony stwierdziło, że nieotrzymywanie alimentów (od maja 2014 r.) nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Toteż w jego ocenie zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i utrzymał ją w mocy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona kwestionując stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. uznała zaskarżoną decyzję za krzywdzącą.
Analogicznie, jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zanegowała prawidłowość wyliczenia jej dochodu i dochodu jej matki.
Podniosła, że na dzień wnoszenia skargi "dochodem w naszej rodzinie jest zarobek mojej matki ,tj. najniższa krajowa 1680 zł brutto, a 1242,20 netto, i moje skromne wynagrodzenie z praktycznej nauki zawodu tj. ok. 124 zł , co razem daje 1366,20 zł czyli na osobę 683,10 zł.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działania organów administracji, przy czym po myśli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: P.p.s.a), sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi może nastąpić jedynie w okolicznościach, o których mowa w art. 145 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym kontrolowany akt podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego polega na błędnym zastosowaniu prawa albo jego błędnej interpretacji.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostają okoliczności faktyczne opisane w części wstępnej uzasadnienia niniejszego orzeczenia dotyczące odmowy przyznania dla strony skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Kwestią wymagającą wyjaśnienia pozostaje, czy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, ziściły się przesłanki do odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Przechodząc do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć o odmowie przyznania stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów W świetle jej art. 9 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo (ust. 1), i jednocześnie świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł (ust. 2). Ponadto, zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy, osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja stała się bezskuteczna. Korzystając z delegacji ustawowej (art. 15 ust. 9 ustawy), Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 7 lipca 2010 r. rozporządzenie sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 123, poz. 836 ze zm.), określając w nim sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz sposób ustalania dochodu uprawniającego do tego świadczenia. Z rozporządzenia tego wynika obowiązek dołączenia do wniosku szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (§ 2 ust. 2 pkt 2).
W rozpoznawanej sprawie organy tak pierwszej jak i drugiej instancji słusznie stwierdziły, że strona jest osobą uprawnioną, w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy i spełnia również przesłanki, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 ustawy.
Sąd nie zgodził się jednak z przedstawionym w kontrolowanych rozstrzygnięciach stanowiskiem o braku spełnienia przez stronę warunku wymienionego w art. 9 ust. 2 ustawy. W tej kwestii orzekające organy zgodnie uznały, że dochód rodziny strony w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium ustawowe, co w efekcie stało się powodem odmownego załatwienia wniosku. Na ocenę w tym zakresie miało wpływ m.in. ustalenie, że przy obliczaniu dochodu strony należało uwzględnić, iż w skład jej rodziny wchodzi ona oraz matka. Przy czym organ odwoławczy stwierdził, że "dochód Pani B. S. osiągnięty w 2012 r. został utracony. W 2012 r. Pani K.S. osiągnęła dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów w wysokości 6000 zł. Pani B. S. od 3 marca 2014 r. podjęła pracę na podstawie umowy o pracę w firmie A w Ph. Dochód za miesiąc kwiecień pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 1103, 14 zł. Pani K.S. podjęła także pracę w B od listopada 2013 r. - dochód za miesiąc listopad 2014 r. wyniósł 144,40 zł. Z zaświadczenia o dochodzie nie wynika na podstawie jakiej umowy strona wykonuje pracę - praktyczną naukę zawodu. Jednakże nawet uwzględniając wyłącznie alimenty w wysokości 500 zł. miesięcznie oraz dochód uzyskany przez Panią K.S. w wysokości 1103,14 zł. to i tak należy stwierdzić, że dochód na osobę w rodzinie wynosi 801,57 zł. (1603,14 zł. dzielone na 2 osoby), podczas gdy kryterium dochodowe wynosi 725 zł".
Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy przyjął dochód uzyskany przez – co wymaga podkreślenia – "K." S. nie B. S. w wysokości 1103, 14 zł. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dowodu na potwierdzenie tych twierdzeń, a im samym przeczy strona. Nie wynika to także z ustaleń dokonanych czy to przez organ pierwszej, czy drugiej instancji, które wskazują na dochód miesięczny strony w wysokości 144, 40 zł z praktycznej nauki zawodu.
Ponadto organ odwoławczy wyraża przy tym wątpliwość, której nie podjął się nawet wyjaśnienia, stwierdzając – jak wyżej zacytowano – że "z zaświadczenia o dochodzie nie wynika na podstawie jakiej umowy strona wykonuje pracę - praktyczną naukę zawodu". Tym samym poddał w wątpliwość, czy wskazana kwota z praktycznej nauki zawodu podlega opodatkowaniu czy też nie jak sam wskazał na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy podatkowej.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w G. z dnia 17 czerwca 2014 r. wynika tylko, że w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. wierzyciel otrzymał przez Kancelarię świadczenia alimentacyjne w łącznej kwocie 6.004, 30 zł. Jednocześnie z zaświadczenia tegoż Komornika z dnia 13 czerwca 2014 r., wynika expressis verbis, że "egzekucja alimentów należnych okazała się bezskuteczna".
W sprawie poza sporem jest także, że B. S. z dniem 18 lipca 2013 r. – z powodu likwidacji firmy PPH C, w której była zatrudniona w 2012 r. – utraciła zarobek.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy alimentacyjnej w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
W konsekwencji, organy zobowiązane były do zbadania sytuacji dochodowej dwuosobowej rodziny strony, w podanym wyżej okresie, czego właściwie nie uczyniły i nie wskazały, które dochody B. S. i K.S. wzięły de facto pod ocenę.
Powyższe narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa, które to przepisy zobowiązują organy administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a także do podania w uzasadnieniu decyzji ustaleń i przesłanek danego rozstrzygnięcia. Z motywów rozstrzygnięć organów administracji wynika, iż powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia była okoliczność, iż dochód w rodzinie skarżącej przekracza wskazane kryterium dochodowe. Tymczasem – jak wskazano powyżej – nie wiadomo jakie dochody za wymagany okres i nota bene kogo B.S. czy K.S. w wysokości 1103, 14 zł stanowiły podstawę obliczeń.
Oceniając legalność kontestowanych decyzji podkreślić wypada, iż organy administracji publicznej prowadząc postępowanie związane są ogólnymi regułami postępowania administracyjnego. W szczególności, organy te działają na podstawie przepisów prawa oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6 i 7 Kpa). Organy obowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) i na jego podstawie oceniają, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). W szczególności zaakcentować wypada, iż jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Poglądy takie znajdują potwierdzenie w ugruntowanych poglądach judykatury (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 970/11; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00; wyrok NSA z dnia 5 maja 1999 r., sygn. akt V SA 1568/98; wyrok NSA z dnia 24 listopada 1994 r., sygn. akt V SA 397/93, wszystkie orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie Sąd zauważa, że uzasadnienie decyzji organu tak pierwszej jak i drugiej instancji musi odpowiadać wszystkim wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa. Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest bowiem jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje rozstrzygnięcie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione.
Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 Kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji nie spełniają przesłanki formalnej wynikającej z art. 107 § 3 Kpa. W ocenie składu orzekającego lektura uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że organy tak rozumianej zasadzie przekonywania postępowania administracyjnego nie sprostały.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu podkreśla się, że strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym – tak J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29.
W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu i sprowadzają się do dokonania przez organy orzekające koniecznych, wyżej wskazanych ustaleń oraz do ponownej oceny okoliczności sprawy, z uwzględnieniem podanego przez Sąd sposobu wyliczenia dochodu rodziny strony skarżącej, a następnie do wydania stosownej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło