IV SA/Gl 944/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie płatności obszarowych w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę S.W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie płatności obszarowych. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...], a tym samym termin do złożenia skargi upłynął w dniu [...]. Tymczasem skarżący złożył skargę bezpośrednio do Sądu, do którego wpłynęła ona w dniu [...], a Sąd przekazał ją organowi w dniu [...], a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...], co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek uzasadnił błędnym zrozumieniem pouczenia podnosząc, że okoliczność ta wskazuje na brak jego winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 p.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w tym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. jednakże nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. Według ugruntowanego orzecznictwa jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto to na stronie ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Dla przykładu okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w niedochowaniu terminu jest m.in.: przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Łd 1199/10, Lex nr 755754). Sąd zwraca uwagę na to, że strona skarżąca powzięła wiadomość o uchybieniu terminu do wniesienia skargi w dniu [...], tj. w dniu w którym odebrała postanowienie o odrzuceniu jej skargi zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniosła do tut. Sądu w dniu [...]. Tym samym skarżący spełnił przesłanki wniosku o przywrócenie terminu określone w art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z ze stanowiskiem sądownictwa administracyjnego nie można wyłączyć możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu po odrzuceniu przez sąd skargi z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. Wniosek o przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po odrzuceniu skargi przez sąd składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższych ustaleń należy zauważyć, że nie sposób uznać braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, albowiem skarżący został prawidłowo i w sposób wyczerpujący pouczony przez organ odwoławczy o terminie i sposobie wniesienia skargi. Błędne zrozumienie pouczenia przez skarżącego, na jaką to okoliczność powołuje się skarżący we wniosku o przywrócenie terminu, wskazuje na zaniedbanie samego skarżącego. Brak winy strony nie oznacza wyłącznie winy umyślnej, ale oznacza także winę nieumyślną w działaniu, jaką jest lekkomyślność czy niedbalstwo. Na prawidłowość takiego stanowiska Sądu wskazuje ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd orzekający w pełni podziela, a w szczególności zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., I OZ 246/08 (publ. LEX nr 479292), zgodnie z którym przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia (...) tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być na przykład nagła choroba lub błędne pouczenie sądu. Z kolei w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 r., I FZ 220/08 (publ. LEX nr 478982) wskazano, iż analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności procesowej Sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniosek o przywrócenie terminu za nieuzasadniony i w oparciu o treść powołanych wyżej przepisów art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.