IV SA/Gl 946/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oddala skargę. M. J. wniosła o przyznanie jej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Wniosek złożony w dniu [...] r. dotyczył małoletniej J. J. ur. [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do przedmiotowego świadczenia. Organ orzekający stwierdził, że zgodnie z art. 15 b ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.) wniosek o wypłatę zapomogi należy złożyć w terminie 3 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Ponadto zapomoga przysługuje z tytułu urodzenia dzieci po dniu 9 listopada 2005 r. W niniejszej sprawie te warunki nie zostały spełnione. W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że małoletnią J. adaptowała i w dniu [...].2006 r. sporządzono dla niej nowy akt urodzenia. Zdaniem strony okoliczności te pozwalają uznać jej córkę jako nowo urodzoną, a w konsekwencji przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie. Kolegium zasadniczo podzieliło stanowisko organu podstawowego stopnia, dodając jedynie, że istotna jest faktyczna data narodzin dziecka, a nie chwila jego przysposobienia. Natomiast odnośnie samego rozstrzygnięcia Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 15 b ust. 3 zd. drugie ustawy o świadczeniach rodzinnych wniosek złożony po terminie właściwy organ pozostawia bez rozpoznania. Ponieważ nie wchodzi w tym przypadku w grę art. 64 § 2 Kpa, a sprawa winna być załatwiona decyzją administracyjną, to wobec spóźnionego wniosku właściwe jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J. wniosła o spowodowanie przyznania jej przedmiotowej zapomogi pieniężnej. Skarżąca zarzuciła, że na skutek przysposobienia pełnego małoletnia J. uzyskała nową tożsamość, a przysposabiający weszli we wszelkie prawa i obowiązki rodzicielskie. Adopcja stanowi więc dla nich takie samo wydarzenie jak narodziny dziecka. Przyznanie zapomogi odpowiadałoby więc celowi tego świadczenia, jakim jest pomoc rodzinom wychowującym dzieci. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo bowiem stwierdziły, że skarżącej nie przysługuje zapomoga przewidziana w art. 15 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z ustępem trzecim tego artykułu wniosek o wypłatę zapomogi należy złożyć w terminie 3 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a wnioski złożone po tym terminie nie mogą być uwzględnione. Jest to przy tym termin prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu bez względu na przyczyny jego uchybienia. Wskazany art. 15 b wiąże prawo do zapomogi z urodzeniem się żywego dziecka. Narodziny dziecka są konkretnym, jednorazowym zdarzeniem faktycznym, do którego dochodzi w określonym czasie. Zmiany sytuacji prawnej dziecka w ciągu jego dalszego życia nie mogą więc oddziaływać na ustalenie daty jego urodzenia. Dotyczy to również przysposobienia dziecka, przez które powstaje wprawdzie między przysposobiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi ( art. 121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), ale ani w sensie faktycznym ani prawnym nie oznacza ona powtórnych narodzin dziecka. W tym zakresie nie ma też żadnego znaczenia wystawienie nowego aktu urodzenia, w którym przecież nie zmieniono daty urodzenia dziecka skarżącej. Ponieważ urodziło się ono [...]r., a wniosek o zapomogą został złożony [...].2006 r., dlatego uwzględnienie tego wniosku nie było możliwe. W okolicznościach sprawy należy także zaaprobować sposób jej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Trafnie uznał on, że załatwienie wniosku, dotyczącego przyznania świadczeń przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Problem z właściwym orzekaniem wiąże się z treścią art. 15 ust. 3 zd. drugie, według którego wniosek złożony po terminie właściwy organ pozostawia bez rozpoznania. Niedotrzymanie terminu nie stanowi braku formalnego, o którym mowa w art. 64 Kpa, a zatem przewidziane w tym przepisie pozostawienie podania bez rozpoznania nie odnosi się do sytuacji z art. 15 ust. 3 zd. drugie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uwzględniając zatem wcześniejsze stwierdzenie o decyzyjnym załatwieniu spraw na gruncie tej ustawy należy dojść do wniosku, że w ostatnio wymienionym przepisie ustawodawca sformułował swoisty rodzaj rozstrzygnięcia. Oznacza to, że w razie złożenia wniosku o wypłatę zapomogi po terminie należy wydać decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Jednakowoż dotyczy to wniosków złożonych w związku z urodzeniem się dziecka. Natomiast w niniejszym przypadku skarżąca w istocie domagała się zapomogi z tytułu przysposobienia dziecka, błędnie traktując to zdarzenie na równi z narodzeniem dziecka. Ponieważ ani art. 15 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani żaden inny przepis nie przewiduje zapomogi pieniężnej z tytułu przysposobienia dziecka, dlatego rzeczywiście omawiane postępowanie administracyjne winno było ulec umorzeniu, gdyż w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak było sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem tego postępowania. Zgodnie zaś z art. 105 § 1 Kpa bezprzedmiotowość postępowania skutkuje jego umorzeniem. Wydanie przez Kolegium rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji ostatecznie odpowiada więc dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.