IV SA/Gl 948/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-04-26
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga – Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu 4800 kg, prowadzonym przez osobę niebędącą jego pracownikiem, bez wymaganej licencji i dowodu uiszczenia opłaty drogowej, może być uznany za wykonującego przewóz na potrzeby własne, a tym samym zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywany przejazd pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu 4800 kg, prowadzony przez osobę niebędącą pracownikiem przedsiębiorcy, bez wymaganej licencji i dowodu uiszczenia opłaty drogowej, nie spełnia przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne. Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ponosi przedsiębiorca, ponieważ transport ten nie był wykonywany przez pracownika ani na potrzeby własne w rozumieniu ustawy, a definicja pracownika powinna być interpretowana zgodnie z Kodeksem pracy.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za wykonywanie krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz brak uiszczenia opłaty drogowej. Kontrola wykazała, że kierowca pojazdu należącego do przedsiębiorcy nie posiadał wymaganych dokumentów. Przedsiębiorca w odwołaniu argumentował, że transport był jednorazowy, wykonywany przez ojca w ramach pomocy rodzinnej i nie wymagał licencji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że transport nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 1 pkt 1 , art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 1, 3 i 4, art. 5, art. 42, art. 87 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, 1a, 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) oraz pkt 1.1.1 i 1.4.1 załącznika do tej ustawy, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1497), § 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), nałożył na P. M. prowadzącego Przedsiębiorstwo A w C. karę pieniężną w łącznej kwocie [...],- zł. ([...] złotych) za wykonywanie krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji (tj. [...],- zł.) oraz brak uiszczenia opłaty za przejazd i wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne po drogach krajowych (tj. [...],- zł), a także zobowiązał do wpłacenia kary w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia. Organ administracji ustalił, że w dniu [...]r. funkcjonariusze organów celnych, podczas kontroli przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym na drodze krajowej nr [...] w miejscowości M., stwierdzili brak u kierowcy – W. M., ojca przedsiębiorcy, wykonującego transport drogowy samochodem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o nr rejestracyjnym [...]o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów 4 800 kg - wymaganych dokumentów w postaci wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz ważnego i prawidłowo wypełnionego dowodu uiszczenia opłaty drogowej (karty), za które odpowiedzialny jest przedsiębiorca. Fakt ten został potwierdzony protokołem kontroli z dnia [...]r. nr [...] i skutkował wszczęciem z urzędu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji przytoczył treść art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 1 w związku z art. 42 oraz art. 87 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym, z którego wynika dla przedsiębiorców obowiązek uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego i ponoszenia opłat stosownie do postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Uchybienie tym obowiązkom, zdaniem organu, wyczerpało znamiona czynu określonego w punkcie 1.1.1 i 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, za które łącznie przewidziano nałożoną przedsiębiorcy karę pieniężną. Dodatkowo wskazano, że z wyjaśnień przedsiębiorcy złożonych w toku postępowania administracyjnego zawartych w piśmie z dnia [...]r. wynika, że nie posiada licencji ani też nie uiścił opłaty drogowej, bowiem nie wiedział o potrzebie ich posiadania.
W odwołaniu przedsiębiorca domagał się zmiany decyzji i zminimalizowania wymierzonej kary. Podniósł, że wysokość kary jest nieadekwatna do dochodów firmy, która zatrudnia tylko [...] osoby, a sam przedsiębiorca ma na utrzymaniu czteroosobową rodzinę. Jednocześnie wyjaśnił, że w ramach działalności gospodarczej nie wykonuje usług transportowych, ale sprzedaje [...] na rzecz firm i osób prywatnych, dowożąc je [...]-letnim samochodem dostawczym o wartości połowy wysokości nałożonej kary. Zaakcentował również, że w dniu [...]r. z powodu złego samopoczucia był zmuszony skorzystać z pomocy ojca W. M., który jako kierowca zespołu pojazdów dokonał jednorazowego przewozu dostawy [...] na odległość ok. 20 km. Zatem odwołujący uznał, że nie naruszył prawa, bowiem transport ten wykonywany był dla potrzeb prowadzonej przez niego firmy i nie wymagał licencji, a w chwili obecnej jego ojciec jest zatrudniony na umowę o pracę na stanowisku kierowcy.
Decyzją z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisał stan faktyczny, który miał miejsce w sprawie i wskazał, powołując się w szczególności na art. 42 i art. 87 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 10 § 1 K.p.a., iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa przy zagwarantowaniu odwołującemu pełnego i czynnego w nim udziału. Ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wyjaśnił, że w dniu kontroli tj. dnia [...]r. W. M., kierujący powołanym zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej 4 800 kg ([...]kg samochód + [...] kg przyczepa), nie przedstawił karty opłaty drogowej oraz wypisu z licencji na transport drogowy, jak również nie wniósł żadnych uwag ani zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzonej kontroli i sporządzonego z niej protokołu. Nadto, stwierdzona masa tego zespołu pojazdów skutkowała niezastosowaniem w sprawie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającego stosowanie przepisów tej ustawy z powodu granicy dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Istotnym w sprawie jest, że w dniu przeprowadzonej kontroli W. M. nie był pracownikiem odwołującego. W konsekwencji tego stanu rzeczy odwołujący wykonywał transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, czyli wymagający licencji, a nie niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne określony w art. 4 pkt 4 tej samej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia był argument podnoszony w odwołaniu, że w terminie późniejszym ojciec odwołującego został zatrudniony na umowę o pracę na stanowisku kierowcy. Dalej organ ten podniósł, że dowód uiszczenia należnej opłaty i wypis z licencji należy okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli (art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym), a w sytuacji ich braku - stosownie do treści art. 92 ust. 2 omawianej ustawy - na przedsiębiorcę nakłada się karę pieniężną, która w rozpatrywanej sprawie wynosi łącznie [...],- zł. (punkt 1.1.1 i 1.4.1 załącznika do tej ustawy). Argumentację odwołującego zmierzającą do wykazania braku podstaw prawnych do nałożenia wymierzonej kary organ uznał za chybioną, z uwagi na fakt, że jego zdaniem odwołujący spełnia wszystkie przesłanki ustawowe, od których zależy obowiązek jej uiszczenia i nie ma możliwości odstąpienia od niej z uwagi na zaistniałe okoliczności obiektywne (np. warunki ekonomiczne prowadzonej przez odwołującego firmy, wysokość dochodu uzyskanego w roku 2005, jego sytuację rodzinną i wykonywanie transportu lokalnego w odległości zaledwie 20 km od siedziby firmy).
W skardze pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia decyzji obu organów administracji, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił dowolność i niekompletność zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie ustaleń strony postępowania administracyjnego i błędne uznanie, że to skarżący może być odpowiedzialny za przewóz dokonywany przez W. M.. Podniósł, że w przypadku nie uwzględnienia wskazanych powyżej zarzutów uznaje za błędną wykładnię art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym polegającą na przyjęciu, że skarżący jako przedsiębiorca, wykonując przewóz pomocniczy do swojej działalności podstawowej, nie spełnia warunków niezarobkowego przewozu drogowego. Takie założenie organu administracji czyni nałożoną karę bezpodstawną w świetle art. 4 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, bowiem transport ten nie był wykonywany przez skarżącego tylko przez jego ojca W. M. w ramach niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, a skarżący korzystał tylko ze zwyczajowej pomocy rodzinnej, która nie może być przedmiotem jego odpowiedzialności karno-administracyjnej w świetle określonych Konstytucją RP zasad ochrony rodziny. W końcowej części skargi wyraził pogląd, że w oparciu o § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis w niniejszej sprawie powinien wynieść tylko [...],- zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko w sprawie oraz przywołał argumenty jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że w chwili zatrzymania do kontroli drogowej zespołem pojazdów kierował W. M., co potwierdził sam zeznając jako świadek. Z zeznań tych wynika, że wówczas przebywał on na zasiłku przedemerytalnym i nie był pracownikiem skarżącego – przedsiębiorcy prowadzącego Przedsiębiorstwo A w C., tylko na jego prośbę jechał z C. do miejscowości K. dowiedzieć się kiedy będzie transport [...]. Okoliczność tę potwierdził sam skarżący w odwołaniu, co w jego ocenie dowodzi, że nie dokonywał przewozu na potrzeby własne i dlatego nie może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nadto, organ odwoławczy zauważył, że wymierzona skarżącemu kara jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i nie dyskryminuje rodziny.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zawarte w skardze. Wskazał, że podpis kierowcy na protokole kontroli nie jest gwarantem prawidłowości jego przeprowadzenia, ale stanowi jedynie takie domniemanie.
Dyrektor Izby Celnej w K. w piśmie z dnia [...]r. nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego i wskazał, że W. M. nie wykazał w tej sprawie własnego indywidualnego interesu prawnego ani też nie wziął do używania zestawu pojazdów na własny użytek, na co wskazuje brak umowy użyczenia.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego dokonał modyfikacji żądań skargi. Domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną postępowania administracyjnego. Natomiast w przypadku nie podzielenia tego stanowiska wniósł o uchylenie decyzji obu instancji z uwagi na naruszenie przez organy orzekające w sprawie przepisu art. 4 ustawy o transporcie drogowym i jego błędną interpretację. Naruszenie to polega na wadliwej subsumcji stanu faktycznego sprawy pod zamieszczoną w tym przepisie normą prawną, która nie upoważnia organu administracji do nakładania kary pieniężnej na osobę, która co prawda jest właścicielem pojazdu, jednakże nie dokonywała danym pojazdem przewozu zarówno dla potrzeb własnych, jak i w ramach działalności objętej licencją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej rozstrzygnięć.
Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a.
Decyzja administracyjna jest wydana z rażącym naruszeniem prawa tylko wówczas, kiedy jej treść w sposób jasny i niedwuznaczny pozostaje w oczywistej sprzeczności z bezpośrednim rozumieniem zastosowanego w niej przepisu prawa. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 813).
Ocena zaskarżonej decyzji dokonywana jest w oparciu o obowiązujące w dniu jej wydania przepisy prawa materialnego i procesowego, ale sąd nie bada jej celowości czy też słuszności (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lewis Nexis 2005, s. 420-423). Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Zasady podejmowania i wykonywania między innymi krajowego transportu drogowego i niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zostały zawarte w ustawie z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.).
Stosownie zatem do treści art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, którą kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wraz z kartą opłaty drogowej, co wynika z art. 87 ust. 1 i 3 tej samej ustawy. Kontroli tych dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dokonywać mogą między innymi funkcjonariusze organów celnych (art. 89 ust. 1 pkt 3).
Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, iż w oparciu o art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym, ten kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem i narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy podlega karze pieniężnej, a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do tej ustawy. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną, jak twierdzi skarżący, podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Za powyższym wnioskiem przemawiają względy wykładni językowej i systemowej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, to stosuje się wyłącznie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego przez ustawę o transporcie drogowym skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy.
Należy zauważyć, że ustawa o transporcie drogowym stanowi całość i nie można wyrywkowo odczytywać jej pojedynczych przepisów. Jednocześnie jej celem jest m.in. zaprowadzenie porządku na drogach i zwiększenie bezpieczeństwa przez wyeliminowanie prowadzenia transportu drogowego przez podmioty przypadkowe i nieodpowiednio przygotowane.
W rozpatrywanej sprawie organy administracji obu instancji prawidłowo uznały, iż wykonywany w dniu [...]r. przejazd pojazdem, marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o nr rejestracyjnym [...] o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej zespołu 4 800 kg, prowadzony przez kierowcę W. M., będący własnością skarżącego nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne, określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym oraz wykonywany był bez licencji na wykonywanie transportu drogowego, a także ważnego i prawidłowo wypełnionego dowodu uiszczenia opłaty drogowej, za które to braki odpowiedzialny jest skarżący, jako przedsiębiorca i z tego tytułu obciążyły go karą pieniężną.
W tym miejscu podkreślić trzeba, że stosownie do treści art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wprowadził pojęcie "przewozu na potrzeby własne", jako niezarobkowy przewóz drogowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do "podstawowej działalności gospodarczej" przedsiębiorcy spełniający łącznie cztery warunki (pkt a-d tego przepisu).
Zdaniem Sądu z zestawienia tych definicji wynika, że "podstawową działalnością gospodarczą" obok której może być wykonywany "przewóz na potrzeby własne" jest działalność inna niż transport drogowy. Chodzi bowiem o to, aby również ten niezarobkowy transport "na potrzeby własne" poddać pewnym rygorom i kontroli dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na drogach oraz wyłączyć możliwość wykonywania nielicencjonowanego transportu drogowego pod pozorem wykonywania przewozu na potrzeby własne (por. art. 4 pkt 3 lit. a w związku z art. 5 i art. 7 ustawy o transporcie drogowym). Precyzyjne określenie warunków przewozu na potrzeby własne ma na celu opisanie takiej sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje go nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności i nie wykonuje go w celach zarobkowych. Przy czym ma to zapobiec takim sytuacjom, gdy osoba tylko pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Stąd też przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Treść art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym potwierdza słuszność takiego stanowiska.
Z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli skarżący przedsiębiorca wykonywał transport drogowy zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej 4 800 kg ([...]kg samochód + [...] kg przyczepa) oraz nie wniósł żadnych uwag ani zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzonej kontroli i sporządzonego z niej protokołu. Nie jest więc - zdaniem Sądu - zasadny zarzut naruszenia art. 4 pkt 4 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 pkt 3 lit. a i pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, albowiem zespół pojazdów nie służył zarówno niezarobkowemu krajowemu przewozowi drogowemu – przewozowi na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 tej samej ustawy, ani też nie był zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy).
Protokół kontroli, wbrew twierdzeniom skarżącego, odpowiada warunkom określonym w art. 68 § 1 i 2 K.p.a. i wynika z niego, że właścicielem pojazdu był skarżący, a w chwili zatrzymania do kontroli drogowej zespołem pojazdów kierował W. M., który nie przedstawił karty opłaty drogowej oraz wypisu z licencji na transport drogowy, ani też zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do działalności gospodarczej.
Z dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń bezspornie wynika, że wówczas ten kierowca nie był pracownikiem zatrudnionym w prowadzonym przez skarżącego Przedsiębiorstwie A w C..
Zaistniała sytuacja nie wypełnia dyspozycji art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a co za tym idzie pozwala na przyjęcie, iż wykonywany w dniu [...]r. przejazd zespołem pojazdów nie spełniał łącznie wszystkich warunków dla uznania go za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne.
W tym zakresie odwołać się trzeba do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r., sygn. K 2/94 (publ. OTK 1994/2/36, Lex nr 25215). Stwierdzono w nim, że kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy oraz pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Istotnym jest, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r., sygn. III ARN 89/32 (publ. POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że "uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne". Zdaniem Sądu fakt, iż ustawodawca nie stworzył na użytek ustawy o transporcie drogowym własnej definicji pojęcia pracownik wskazuje na zasadność odwołania się do legalnej definicji pojęcia pracownika zawartej w Kodeksie pracy. Tym samym przyjęte do oceny stanu faktycznego sprawy przepisy prawne zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane przez organ odwoławczy. Użyty przez ustawodawcę w przepisie art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym termin "...jego pracowników..." jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych obligujących do zastosowania innej niż gramatyczna jego wykładnia. Nadto, na przedsiębiorcy ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków jakim ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Stosownie do treści art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym to przedsiębiorca wykonujący przewóz na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku, bowiem skarżący nie dokonywał przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a pojazd użyty do przewozu nie był prowadzony przez skarżącego ani też przez jego pracownika.
Trzeba podkreślić, że z uwagi na brak wykazania własnego indywidualnego interesu prawnego, a nie faktycznego (jakim była udzielona pomoc), kierujący pojazdem W. M. nie mógł być stroną postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, a odpowiedzialność za skutek ich naruszenia ponosi skarżący wykonujący transport drogowy jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.).
Jeśli chodzi o kwestię stwierdzonego nieuiszczenia opłaty, należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązany jest do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie. W ust. 7 tego artykułu zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu, aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określił w drodze rozporządzenia rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty.
Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało przez Ministra Infrastruktury rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem, obowiązujące w rozpoznawanej sprawie z uwagi na treść art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1497).
Przepis § 3 rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z jego § 5. Tylko wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).
Stosownie do treści § 5 rozporządzenia - kartę opłaty drogowej wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Biorąc pod uwagę treść tego rozporządzenia organ administracji prawidłowo przyjął, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest karta drogowa zakupiona i prawidłowo wypełniona.
Tymczasem art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdza, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 tego przepisu, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypis z wymagalnej licencji i dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Zdaniem Sądu z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...]r. - wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał przejazd drogowy wykonywany pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Dokonane w tym zakresie ustalenia potwierdzają oświadczenia kierowcy pojazdu, pismo skarżącego z dnia [...] r., treść odwołania oraz okoliczność, że skarżący nie zgłosił jakichkolwiek uwag do protokołu kontroli.
W toku postępowania administracyjnego skarżący nie wnosił również o dopuszczenie jakiegokolwiek dowodu na okoliczność nieprawidłowości w procedurze kontrolnej, a tym bardziej dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest protokół z kontroli. Tym samym, stosownie do art. 76 § 1 K.p.a. protokół ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
W konsekwencji Sąd uznał, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z punktem 1.1.1. i 1.4.1. załącznika do tej ustawy, który łączną karą pieniężną w wysokości [...]złotych sankcjonuje wykonywanie krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji ([...],- zł.) oraz brak uiszczenia opłaty za przejazd i wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne po drogach krajowych (tj. [...],- zł). Nadto, wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona i organ administracji nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.
W tym miejscu nadmienić trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest normą prawną wyrażoną w treści wskazanych przepisów prawa, które odzwierciedlają wolę ustawodawcy i nie może przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brać pod uwagę negatywnych dla skarżącego skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć. Oznacza to, że podnoszony przez skarżącego zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej i w związku z tym złożony na rozprawie wniosek o stwierdzenie jej nieważności nie może zostać uwzględniony.
Odnosząc się do końcowego zarzutu skargi dotyczącego wysokości wpisu zaznaczyć należy, że w ustawie p.p.s.a. sformułowano zasadę, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Paragraf 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) określa wysokość wpisów stałych pobieranych w sprawach skarg, których przedmiot określono w kolejnych jego punktach. Skoro zatem przedmiotem zaskarżenia jest brak wymaganej licencji za wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz uiszczenia opłaty za przejazd i wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne po drogach krajowych w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej jako przedsiębiorcy, to za prawidłowe należy uznać stanowisko, że w sprawie niniejszej należało uiścić wpis stały określony w § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Za przedstawionym rozumieniem przemawia przede wszystkim literalne brzmienie powołanego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., odnoszące się wyłącznie do zakresu działalności i nie zawierające elementów mogących wskazywać, że jego zastosowanie może być wyłączone wówczas, gdy wymieniony w nim zakres objęty jest karami w wysokościach określonych w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (razem wymierzonymi bądź też osobno za każdy stwierdzony brak).
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały w niej stan faktyczny i wyjaśniły motywy podjętych przez siebie rozstrzygnięć, a organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Również z urzędu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów administracji orzekających w sprawie, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa z uwagi na wskazane już wcześniej przepisy ustawy p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe względy, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dniu jego podjęcia i w konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło